Tibetan
ེག་དམན་སྡེ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་སྡེ་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་ངོས་བཟུང་བ། འདོད་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས། མཚན་ ཉིད། དབྱེ་བ་དང་སྒྲ་བཤད། དེའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། བཙུན་པ་ ཆོས་སྐྱོབ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་བཤེས། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ ལྷ། བཙུན་པ་མེའུ་ཐུང་། མཛོད་རྩ་བ་རྩོམ་སྐབས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས་དང་པོ། ཀ་ཏྱ་ནའི་མདོ། གདམས་ ངག་བརྒྱ་བ། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་སོགས་དང་། གཉིས་པ་ནི། མཛོད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཚིག་ཕལ་ཆེ་ བ་རྣམས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་སོགས་དང་མཐུན་པར་རང་ལུགས་འཇོག་ པའི་སངས་རྒྱས་པ་གང་ཞིག རང་རིག་མི་འདོད་ཅིང་ཕྱི་དོན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཆ་ ནས་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བཞི་པ་དབྱེ་བ་དང་སྒྲ་བཤད་ནི། བྱེ་སྨྲ་ལ། ཁ་ཆེ་པ་དང་། ཉི་འོག་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་ 5-17 ཀྱི་བྱེ་སྨྲ་དང་གསུམ་མོ། །དུས་གསུམ་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ལ། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག འཕྲོས་དོན་གཞན། ལྟ་སྒོམ་ སྤྱོད་གསུམ། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། གཟུགས། སེམས། སེམས་བྱུང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལའང་ཀ་བུམ་ལྟ་བུའི་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། དབང་པོ་ལྔ་ སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་བཞིའི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། རིག་ མིན་གྱི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་གསུམ་མོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ འདི་བས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འདོད་པས་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་དབུས་སུ་བཞག་རྡུལ་ཕྲན་བཅུས་ ཕྱོགས་མཚམས་ནས་བསྐོར་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མ་རེག་པའི་བར་སྟོང་དུ་འདོད་པར་བཤད་ དོ། །འདོད་པའི་གོང་བུ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་བཞི་འདུས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ ཆུ་ལྟ་བུ་ལ་གྲུ་སོགས་འདེགས་པ་སའི་བྱེད་ལས། ཤིང་ལོ་སོགས་འགྲིལ་བ་མེའི་བྱེད་ལས། ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་རླུང་གི་བྱེད་ལས་ཡོད་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་བཞིའི་བྱེད་ ལས་ཚང་བར་འདོད། གཉིས་པ་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་ དེ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་རང་ཡུལ་འཛིན་པ་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་མེད་ ཐུག་འཕྲད་དུ་འཛིན་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་མ་ཟད་མིག་ཤེས་ཁོ་ནས་གཟུགས་མཐོང་ན་རི་ལ་ སོགས་པས་བར་ཆོད་པའི་གཟུགས་མཐོང་དགོས་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་མཐོང་བས་ན་མིག་ཤེས་ དབང་པོ
Chinese
在小乘部和大乘部这两者中， 首先，在说一切有部和经量部这两者中， 首先，有根本的导师认定、意欲阐述的宗义、体相、分类和词义解释、以及其意欲的差别这五个方面。第一，是尊者法救（Dharmatrāta），导师世友（Vasumitra），尊者妙音（Ghoṣa），导师佛天（Buddha-deva），尊者弥优童（Me’u thung），以及在造《俱舍论》根本颂时的导师世亲（Vasubandhu）等。 第二，在佛语（བཀའ།）和论著（བསྟན་བཅོས།）这两者中，前者如迦旃延的经典（Kātyāyana-sūtra），《教诫百则》（Gadaṁs-ngag brgya-ba），《阿毗达磨七论》（Abhidharma-sapta-prakaraṇa）等；后者如《俱舍论》的根本颂的大部分内容。 第三，与《大毗婆沙论》等相符，以自宗观点安立的佛教徒，不承认自证（rang rig），并且在承认外境真实成立的方面所安立的宗派论者，这就是说一切有部的体相。 第四，分类和词义解释是：说一切有部有迦湿弥罗（kha che pa）的说一切有部、近边（nyi ‘og pa）的说一切有部、以及中部（yul dbus）的说一切有部这三种。由于宣说三时（过去、现在、未来）的实有差别，因此称为说一切有部。 第五，在所知五事、二谛的分类、其他旁述义、见修行三者、基道果三者这五个方面中，首先，在色、心、心所、不相应行、无为法这五事中： 首先，在色法中，有如瓶柱等有指示、有障碍的色法；有如五根和声香味触四境等有指示、有障碍的色法；以及有如无表色等无指示、无障碍的色法这三种。有些人认为，比这更微细的是不可分割的极微，将一个极微置于中心，十个极微从四面八方围绕，即使如此，它们之间也存在互不接触的空隙。 如果是一个聚合体，那么必然是四大种聚合而成，例如，水能承载船只等是地的作用，树叶滚动等是火的作用，向下流动是风的作用，同样，每个大种都具备四大种的作用。 第二，以自力现见事物自性的六识，当它们执取自境时，不产生具有境相的体性，而是以无相的方式直接接触而执取。不仅如此，如果仅仅是眼识见色，那么应该能看到被山等阻隔的物体，但实际上看不到，因此眼识是根
English
Among the Hīnayāna and Mahāyāna schools, Firstly, among the Sarvāstivāda and Sautrāntika schools, Firstly, there are five aspects: identifying the root teacher, the tenets they wish to expound, the characteristics, the divisions and etymology, and the distinctions of their tenets. First, there are Venerable Dharmatrāta, Master Vasumitra, Venerable Ghoṣa, Master Buddadeva, Venerable Me’u thung, and Master Vasubandhu at the time of composing the root verses of the Abhidharmakośa. Secondly, among the Buddha's words (bka') and treatises (bstan bcos), the former includes the Kātyāyana-sūtra, the 'Hundred Instructions' (Gadaṁs-ngag brgya-ba), the 'Seven Treatises on Abhidharma' (Abhidharma-sapta-prakaraṇa), etc.; the latter includes most of the root verses of the Abhidharmakośa. Thirdly, a Buddhist who establishes his own system in accordance with the Mahāvibhāṣa and other texts, who does not accept self-awareness (rang rig), and who, in terms of accepting the true existence of external objects, is a proponent of philosophical tenets, is defined as a Sarvāstivādin. Fourthly, the divisions and etymology are: the Sarvāstivāda school has three types: the Kashmirian (kha che pa) Sarvāstivāda, the Western (nyi 'og pa) Sarvāstivāda, and the Central (yul dbus) Sarvāstivāda. Because they assert the distinctions of substances in the three times, they are called Sarvāstivādins. Fifthly, among the five categories of knowable objects, the classification of the two truths, other related meanings, the three aspects of view, meditation, and conduct, and the three aspects of ground, path, and result, firstly, among the five categories of form, mind, mental factors, non-associated compositional factors, and unconditioned elements: Firstly, within form, there are forms that are indicative and obstructive, such as pillars and vases; forms that are non-indicative but obstructive, such as the five sense faculties and the four objects of sound, smell, taste, and touch; and forms that are non-indicative and non-obstructive, such as non-revealing forms. Some assert that even finer than this are indivisible atoms, placing one atom in the center and having ten atoms surround it from all directions, yet they maintain that there is empty space between them where they do not touch each other. If it is an aggregate, then it must be composed of the four great elements. For example, water's ability to support boats is the function of earth, the rolling of leaves is the function of fire, and downward movement is the function of wind. Similarly, each element is believed to possess the functions of all four elements. Secondly, the six consciousnesses that directly perceive the nature of objects through their own power. When they apprehend their respective objects, they do not generate the nature of possessing the object's appearance, but rather apprehend them through direct contact without appearance. Moreover, if the eye consciousness alone sees form, then it should be able to see forms that are obstructed by mountains, but since this is not the case, the eye consciousness is a sense faculty. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་བཅས་པས་གཟུགས་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་ནོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བྱུང་ རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ལུགས་ལྟར་གྱི་རྩ་ཚིག་མདོ་ཙམ་ནི། ཚོར་འདུ་ 5-18 སེམས་པ་རེག་ཡིད་བྱེད། །དེ་དག་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འདུན་མོས་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་དང་། །འདི་དག་ཡུལ་ངེས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་། །བཏང་སྙོམས་ངོ་ཚ་ཤེས་ ཁྲེལ་ཡོད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །འདི་ དག་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ཡིན། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དང་། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་སྟེ། །དྲུག་པོ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཡིན། །ཁྲོ་དང་འཁོན་འཛིན་འཆབ་དང་འཚིག །ཕྲག་དོག་སེར་ སྣ་སྒྱུ་དང་གཡོ། །རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ངོ་ཚ་མེད། །ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་རྒོད་མ་དད་དང་། །ལེ་ ལོ་བག་མེད་བརྗེད་ངས་དང་། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་གཡེང་ངོ་། །འདི་རྣམས་ཉེ་ཉོན་ཉི་ ཤུ་ཡིན། །གཉིད་འགྱོད་རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་གཞན་འགྱུར་བཞི་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་ནི། ཐོབ་པ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ། མིང་གི་ཚོགས། ཚིག་གི་ཚོགས། ཡི་གེའི་ ཚོགས། སྐྱེ་བ། རྒ་བ། གནས་པ། འཇིག་པ། གང་ཟག འབྱོར་འབྲེལ། གོ་རིམ། གྲངས་ སོགས་སོ། །དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྒོས་རྫས་ཅན་དུ་འདོད། ལྔ་པ་ནི། བྱེ་སྨྲ་སྤྱིའི་ལུགས་ལ། ནམ་མཁའ་བརྟགས་འགོག་བརྟགས་མིན་འགོག་ གསུམ་དང་། ཉི་འོག་པ་ལྟར་ན་དེ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་དང་ བཞི་པོ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་རྫས་སུ་འདོད་དེ། གོང་གི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་ལྟ་བ་ལའང་ལྔ་ སྟེ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་དམིགས་ནས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ལྟ་དང་། འཇིག་ལྟའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ང་དེ་ཚེ་ཕྱི་མར་རྒྱུན་ཆད་པར་ལྟ་ བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཆད་ལྟ་དང་། དེ་འདྲའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ང་དེ་ཚེ་ཕྱི་མར་རྒྱུན་ མི་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་རྟག་ལྟ་དང་། ལྟ་བ་དེ་དག་དག་གྲོལ་ངེས་ འབྱིན་གྱི་རྒྱུར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང་། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་དང་ཁྱི་དང་བ་གླང་གི་སྤྱོད་པ་སོགས་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་རྣམས་ 5-19 དག་གྲོལ་ངེས་འབྱིན་གྱི་རྒྱུར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་ མཆོག་འཛིན་དང་། ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལོག་ ལྟ་སྟེ་གོང་གི་རྟག་ཆད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་ལྔའོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བཅོམ་ པའམ་ཆ་ཤས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུ
Chinese
因此，他们承认色是可见的。 第三个是：属于对境的差别进行执取的五遍行等心所。关于这些心所，按照上部宗义的宗义概要是：受、想、思、触、作意，这些是五遍行。欲、胜解、念、定、慧，这些是五别境。信、不放逸、轻安、舍、惭、愧、无贪、无嗔、无痴、不害、精进，这些是十一善心所。贪、嗔、慢、无明、疑、见，这六个是根本烦恼。忿、恨、覆、恼、嫉、悭、诳、谄、憍、害、无惭、无愧、昏沉、掉举、不信、懈怠、放逸、失念、不正知、散乱，这些是二十随烦恼。睡眠、恶作、寻、伺，这些是四不定心所。 第四个是：获得、等至、名聚、句聚、字聚、生、老、住、灭、补特伽罗（梵文：Pudgala，人）、联系、次第、数等等。他们认为这些不依赖于各自的施设处，而是具有实体的自相。 第五个是：按照说一切有部（梵文：Sarvāstivāda）的共同观点，虚空、择灭、非择灭这三种，以及顺世外道（梵文：Lokāyata）所说的，在这三种之上加上补特伽罗的粗分人无我，这四者被认为是无为法、常法。 在上述心所中，见也有五种。即缘于自相续的我，认为有独立自主的实体的有漏慧，这是萨迦耶见（梵文：satkāya-dṛṣṭi，有身见）；认为萨迦耶见所执着的我，在来世断灭的有漏慧，这是断见（梵文：uccheda-dṛṣṭi）；认为如此执着的我，在来世不会断灭的有漏慧，这是常见（梵文：śāśvata-dṛṣṭi）；认为这些见是解脱和出离之因的有漏慧，这是见取见（梵文：dṛṣṭi-parāmarśa，见取）；认为修持五火等邪戒，以及狗和牛等的行为等邪禁行，是解脱和出离之因的有漏慧，这是戒禁取见（梵文：śīla-vrata-parāmarśa，戒禁取）；认为没有业果等的有漏慧，这是邪见（梵文：mithyā-dṛṣṭi），也就是将上述的常见和断见合二为一，总共五种。 第二，分为世俗谛和胜义谛两种。首先是世俗谛：当分解佛陀或各个部分时，会放弃自执的分别念。
English
Therefore, they acknowledge that form is visible. Third: The mental factors such as the five omnipresent ones, which apprehend the distinctions of objects. Regarding these mental factors, according to the tenets of the higher schools, a brief summary is: Feeling, discrimination, intention, contact, and attention. These are the five omnipresent ones. Aspiration, conviction, mindfulness, concentration, and wisdom. These are the five object-determining ones. Faith, conscientiousness, tranquility, equanimity, shame, embarrassment, non-attachment, non-hatred, non-ignorance, non-harmfulness, and diligence. These are the eleven virtuous ones. Attachment, anger, pride, ignorance, doubt, and views. These six are the root afflictions. Wrath, resentment, concealment, vexation, jealousy, stinginess, deceit, slyness, arrogance, harmfulness, shamelessness, lack of embarrassment, lethargy, excitement, disbelief, laziness, recklessness, forgetfulness, non-alertness, and distraction. These are the twenty secondary afflictions. Sleep, regret, investigation, and analysis. These are the four variable ones. Fourth: Attainment, absorption, aggregates of names, aggregates of sentences, aggregates of letters, birth, aging, abiding, disintegration, person (Pudgala), connection, sequence, number, etc. They consider these to be substantially existent in their own right, independent of their respective bases of designation. Fifth: According to the common view of the Sarvāstivāda, space, cessation through discrimination, and cessation without discrimination, these three, and according to the Lokāyata, in addition to these three, the coarse selflessness of the person, these four are considered to be unconditioned, permanent substances. Among the above mental factors, there are also five types of views. That is, the afflicted wisdom that focuses on the 'I' of one's own continuum, viewing it as an independently existing entity, is the view of the aggregates (satkāya-dṛṣṭi). The afflicted wisdom that views the 'I' that is the object of attachment of the view of the aggregates as being terminated in the next life is the annihilationist view (uccheda-dṛṣṭi). The afflicted wisdom that views such an object of attachment as not being terminated in the next life is the eternalist view (śāśvata-dṛṣṭi). The afflicted wisdom that views these views as the cause of liberation and definite emergence is the view of holding views as supreme (dṛṣṭi-parāmarśa). The afflicted wisdom that views the practice of bad ethics such as worshiping the five fires, and bad asceticism such as the behavior of dogs and cows, as the cause of liberation and definite emergence is the view of holding ethics and asceticism as supreme (śīla-vrata-parāmarśa). The afflicted wisdom that views that there is no cause and effect, etc., is the wrong view (mithyā-dṛṣṭi), which is the combination of the above eternalist and annihilationist views, making a total of five. Secondly, there are two truths: conventional truth and ultimate truth. First, conventional truth: When the Buddha or individual parts are disassembled, the mind that grasps at self is abandoned. --------------------------------------------------------------------------------