Tibetan
昂旺羅卓扎巴大師教言集JNLD44ཕྱི་ནང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཞག་གི་བསྡུས་དོན་བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 5-4 ༄༅། །ཕྱི་ནང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཞག་གི་བསྡུས་དོན་བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ཕྱི་ནང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཞག་གི་བསྡུས་དོན་ བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བའི་མ་མ་ལ། ། རབ་ཡངས་ཤེས་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལྟོར། ། ལེགས་ཉེས་རྒྱུ་སྐར་ཡོངས་བཀྲའི་སྣང་བརྙན་དཔལ། ། ཅིག་ཅར་གསལ་བའི་མཁྱེན་མངའ་གང་དེ་རྒྱལ། ། ཐུབ་དགོངས་ཟབ་མོའི་གཏིང་མཐའ་ཀུན་དཔོགས་ཏེ། ། ངེས་དོན་ལྟ་བའི་ལམ་བཟང་འབྱེད་པའི་གཉེན། ། རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས། ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གཙུག་གིས་མཆོད། ། གངས་ལྗོངས་ཡུལ་འདིར་ཡང་དག་ལམ་མཆོག་གིས། ། ངེས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གསལ་མཛད་པའི། ། རྟོན་བཞི་ལྡན་པ་རིགས་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། ། ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་འཛིན་བཅས་ལ་གུས་པས་འདུད། ། མཁྱེན་པའི་ཐུགས་མངའ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་གཏེར། ། རླབས་ཆེན་མཛད་ཕྲིན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་མགོན། ། 5-5 རང་ལ་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཚུལ་ལེགས་འདོམས་པའི། ། དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེས་རྟག་སྐྱོངས་ཤིག ། ཡང་དག་ལམ་དང་ལམ་མིན་གསལ་བའི་ཕྱིར། ། ཕྱི་ནང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་མདོ་ཙམ་ཞིག ། དང་པོའི་ལས་ཅན་འགའ་ལ་ཕན་པའི་བློས། ། དམ་པའི་གསུང་ལས་ཆ་ཙམ་འདི་ན་བསྡུ། ། དེ་ལ་འདིར་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་རིགས་པས་སྦྱར་བའི་གཞུང་ ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་དེ་གྲུབ་མཐའ་ ལ་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དང་། གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་ནས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་ གཞག་ལུང་རིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བཤད་པའི་གང་ཟག་དེ་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ ཟག་ཡིན་ལ། ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ ལས་གཞན་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་མེད་པའི་འདོད་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཞིག་ལ་གྲུབ་ མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །དེ་འདྲའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལྷར་འཛིན་པ་གང་ཞིག རྟག་ཆད་སོགས་མཐའ་ བཞི་ཅི་རིགས་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་དེ། ཕྱི་རོལ་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། དྲང་ སྲོང་སེར་སྐྱ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། བྱེ་རིག་གཉིས། གྲངས་ཅན་པ། ཁྱབ་འཇུག་པ། གཅེར་བུ་པ། རྒྱང་འཕེན་པ་དང་ལྔའོ། ། དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་ངོས་བཟུང་བ། འདོད་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས་བཤད་ 5-6 པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། སྒྲ་བཤད། དེའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་བཤ
Chinese
昂旺·罗卓扎巴大师教言集JNLD44《内外宗义之略义——智者心之妙饰》 5-4 内外宗义之略义——智者心之妙饰 内外宗义之略义——智者心之妙饰 顶礼全知益西达瓦（梵文：Jñāna Candra，智慧月）， 于浩瀚知识法界之轮辐中， 善恶星辰尽显光辉之影像， 祈愿瞬间明晰之智慧尊者获胜！ 尽测能仁深邃之意， 开启通往了义正见之善道之友， 祈愿胜幢无著（梵文：Asaṅga）等菩萨昆仲， 以及所有大车乘之祖师，以头顶礼敬！ 于雪域藏地，以纯正殊胜之道， 阐明究竟实义之精髓， 具足四依（指依法不依人，依义不依语，依智不依识，依了义不依不了义）之具种姓化身， 恭敬顶礼父子传承诸上师！ 拥有广阔之智慧，具足无量之慈悲宝藏， 拥有无与伦比之伟大事业， 5-5 并能善巧教导我等解脱之道， 祈愿恩师慈悲恒常护佑！ 为阐明正道与非道之差别， 略述内外宗义之分别， 为利益初学者， 于圣者之言中略作辑录。 因此，在此首先区分自他宗义之理。未经理性思辨，仅追求现世安乐者，不属于宗义之范畴。研习经论，从经论之理路阐述基、道、果之理者，方属于宗义之范畴。以经论之理路，确立各自所许之宗派，且不为其他经论之理路所改变之究竟主张，方可称为宗义。宗义之论者，可分为内外两类。 首先，外道宗义，可分为体相和分类两部分。体相是：不皈依三宝，以大自在天等为神，且承认常断等四边之任何一边者，是为外道之体相。例如：如仙人迦毗罗（梵文：Kapila）。 其次，分类包括：顺世外道、数论派、自在派、裸形外道、胜论外道五种。 第一种，顺世外道包括：根本导师之认定、主张之论典阐述 5-6 名称之分类、词义解释及其主张之差别阐述。
English
Collected Teachings of Ngawang Lodro Drakpa JNLD44: 'A Good Ornament for the Mind of the Wise: A Summary of the Tenets of Inner and Outer Schools' 5-4 A Good Ornament for the Mind of the Wise: A Summary of the Tenets of Inner and Outer Schools A Good Ornament for the Mind of the Wise: A Summary of the Tenets of Inner and Outer Schools Homage to the all-knowing Yeshe Dawa (Skt: Jñāna Candra, Wisdom Moon), In the vast expanse of the wheel of knowable objects, The splendor of the images of good and bad stars shining forth, May the one who possesses the wisdom to clarify everything at once be victorious! Completely fathoming the profound intent of the Sage, A friend who opens the good path to the view of definitive meaning, May the brothers Asanga (Skt: Asaṅga) and Vasubandhu, And all the great chariot masters, be honored with the crown of my head! In this land of Tibet, with the supreme path of truth, Clarifying the essence of the definitive meaning, The incarnate form possessing the four reliances, I respectfully bow to the lineage of fathers and sons! Possessing a mind of vast wisdom, a treasure of great compassion, A protector with unparalleled great deeds, 5-5 And skillfully teaching me the ways of liberation, May the kindness of the gracious lama always protect me! In order to clarify the difference between the right path and the wrong path, A brief description of the tenets of inner and outer schools, With the intention of benefiting some beginners, I have compiled a small portion from the words of the holy ones. Therefore, here, to distinguish the principles of one's own and others' tenets, first, those who do not rely on reasoned arguments but only seek the happiness of this life are not considered to be within the scope of tenets. Those who study scriptures and explain the principles of the basis, path, and result through the reasoning of scriptures are considered to be within the scope of tenets. Establishing one's own accepted tenets through scriptural reasoning, and having an ultimate assertion that is not altered by other scriptural reasoning, can be called a tenet. Proponents of tenets can be divided into two categories: inner and outer. First, the outer schools can be divided into characteristics and divisions. The characteristic is: not taking refuge in the Three Jewels, considering Ishvara (Shiva) etc. as gods, and accepting any of the four extremes such as permanence or annihilation, is the characteristic of an outsider. For example: like the sage Kapila (Skt: Kapila). Second, the divisions include: Lokayata, Samkhya, Vaisheshika, Nirgrantha, and Ajivika. The first, Lokayata, includes: identifying the root teacher, explaining the scriptures that demonstrate the assertions, 5-6 classifying the names, explaining the meanings of the words, and elaborating on the differences in their assertions. -------------------------------------------------------------------------------- ད་པ་དང་ལྔ་ལས།
Tibetan
དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་འུག་པ། གཟེགས་ཟན། རྐང་མིག་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་སྒྲ་བསྒྲག་གི་རྒྱུད་དང་། སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་རྒྱུད་སོགས་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་པ། བྱེ་བྲག་པ། ཞི་བ་པ། ཡེ་སྲིད་པ། རིག་པ་ཅན། རྐང་མིག་པ་ སོགས་ཡིན། བཞི་པ་ནི། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་མང་དུ་སྨྲ་བས་ན་བྱེ་བྲག་པ་དང་། དྲང་སྲོང་རྐང་ མིག་གིས་བྱས་པའི་རིགས་པའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཕྱིར་རིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ནི། དེ་འདྲའི་བྱེ་རིག་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཀྱང་ སྤྱིའི་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིའི་འདོད་ལུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫས་དགུའི་ ནང་དུ་འདུ་བར་འདོད་ཅིང་། རྫས་དགུ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ནམ་མཁའ་ བདག་ཡིད་ཕྱོགས་དུས་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ནམ་མཁའ་བདག་ཕྱོགས་དུས་རྣམས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྟག་རྫས་དང་། དེའི་ལྷག་མ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ བའི་མི་རྟག་པའི་རྫས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་དང་རགས་པ་མི་རྟག་པར་འདོད། ཚིག་གི་ དོན་དྲུག་ནི། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས། ལས་དང་འདུ་བ་གཉིས། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ རྣམས་སོ། །ཁྲུས་དང་། དབང་བསྐུར། བསྙུང་གནས་སོགས་ཐར་ལམ་དུ་ཁས་ལེན་ཞིང་། ནམ་ཞིག་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཉིད་ བྱེད་པ་མེད་པར་ཧ་གོ་ནས་ལས་གསར་བ་མི་བསག་ཅིང་། རྙིང་པ་མཐའ་དག་ཟད་ནས་བུད་ ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཆད་དེ་བདག་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པར་ འདོད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ། རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་ངོས་བཟུང་བ། འདོད་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ 5-7 བཤད་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། སྒྲ་བཤད། དེའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་ལྔ་ ལས། དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ། མཆོད་འོས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ། སྟོན་པ་ཆུ་ཀླུང་སོགས་ ཡིན། གཉིས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད། གཞུང་ལུགས་སུམ་ཅུ་པ། གསེར་བདུན་སུམ་ ཅུ་པ་སོགས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་པ། སེར་སྐྱ་པ། གཙོ་བོ་པ། ཤེས་རིག་ཅན། ཡོན་ཏན་གསུམ་ པ་ཅན་སོགས་ཡིན། བཞི་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲངས་ཉེར་ལྔར་འདུ་བར་འདོད་པས་གྲངས་ཅན་ པ་ཞེས་བརྗོད། ལྔ་པ་ནི། འདིའི་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔ་ནི། རང་བཞིན་གཙོ་བོ་དང་། ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ བློ་དང་། ང་རྒྱལ་ཏེ་གསུམ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ ནམ་མཁའ་སྟེ་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། ངག་གི་དབང་པོ། ལག་པའི་དབང་པོ། རྐང་པའི་དབང་ པོ། འདོམས་ཀྱི་དབང་པོ། རྐུབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། མིག་དབང་། རྣ་ དབང་། སྣ་དབང་། ལྕ
Chinese
第五品： 第一：如贤者猫头鹰、食滴者、足目者等。 第二：如自在语论和黑点叠加论等。 第三：如自在天、胜论派、寂静者、原生论者、有知者、足目者等。 第四：由于他们详尽地阐述了共相和自相的区别，所以被称为胜论派；又因为他们追随贤者足目所创立的理性的观点，所以被称为有知者。 第五：虽然这两个派别（胜论派和有知者）的观点略有不同，但在总体原则上没有差异，因此这两个派别共同认为一切法都包含在九种实体中。这九种实体是：地、水、火、风四大元素，以及虚空、我、意、方、时。其中，虚空、我、方、时是随顺一切法的常实体，其余则是不随顺的无常实体。他们认为极微是常，粗大是无常。六句义是：实体和 गुण（梵文：guṇa， गुण，guna， गुण，性质或属性）二者， कर्म（梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业）和 समवाय（梵文：samavāya， समवाय，samavaya， समवाय，结合或联系）二者，共相和自相二者。他们承认沐浴、灌顶、斋戒等是解脱之道。他们认为，当某人依靠上师的口诀，无为地领悟到遍及一切自性的我，不再积攒新的 कर्म（梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业），旧的 कर्म（梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业）全部耗尽，就像木柴燃尽的火焰一样，断绝了生生世世的轮回，只剩下纯粹的自我时，就获得了 मुक्ति（梵文：mukti， मुक्ति，mukti， मुक्ति，解脱）。 第二部分包括五个方面：确认根本导师、阐述表达愿望的论典、名称的分类、词源解释以及对其观点的差异进行解释。第一：如贤者 कपिल（梵文：Kapila， कपिल，kapila， कपिल，迦毗罗）、应供者、大自在天、导师水流等。 第二：如黑自在论、三十论、金七十论等。 第三：如数论派、 कपिल（梵文：Kapila， कपिल，kapila， कपिल，迦毗罗）派、主物派、有 ज्ञान（梵文：jñāna， ज्ञान，jnana， ज्ञान，知识）者、三 गुण（梵文：guṇa， गुण，guna， गुण，性质或属性）者等。 第四：由于他们认为一切所知之法都包含在二十五个 तत्व（梵文：tattva， तत्त्व，tattva， तत्त्व，真实或原理）中，所以被称为数论派。 第五：按照这个体系，二十五个所知是：自性主物， महान्（梵文：mahat， महत्，mahat， महत्，大）即 बुद्धि（梵文：buddhi， बुद्धि，buddhi， बुद्धि，智力）， अहंकार（梵文：ahaṃkāra， अहंकार，ahamkara， अहंकार，我慢）这三个，以及色、声、香、味、触这五个唯量，地、水、火、风、空这五个大种，语根、手根、足根、生殖根、排泄根这五个 कार्येन्द्रिय（梵文：karmendriya， कर्मेन्द्रिय，karmendriya， कर्मेन्द्रिय，行动根），眼根、耳根、鼻根、舌
English
Fifth Section: First: Such as the sage Owl, Gzex Zan, Foot-eye, etc. Second: Such as the 'Power Uttering Sound' Tantra and the 'Stacked Mewa' Tantra, etc. Third: Such as the Ishvara (自在天), Vaisheshika (胜论派), Shanti (寂静者), Eternalist, Intelligent One, Foot-eye, etc. Fourth: Because they speak extensively about the differences between generalities and particulars, they are called Vaisheshika (胜论派); and because they follow the rational views established by the sage Foot-eye, they are called 'Intelligent Ones'. Fifth: Although there are slight differences in the views of these two schools (Vaisheshika and the 'Intelligent Ones'), there are no differences in the general principles. Therefore, both schools generally agree that all phenomena are included within nine substances. These nine substances are: the four elements of earth, water, fire, and wind; and space, self, mind, direction, and time. Among these, space, self, direction, and time are the permanent substances that accompany all phenomena, while the remainder are impermanent substances that do not accompany them in this way. They believe that atoms are permanent, while gross matter is impermanent. The six meanings of words are: substance and quality (गुण，梵文：guṇa， गुण，guna， गुण，性质或属性), action (कर्म，梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业) and inherence (समवाय，梵文：samavāya， समवाय，samavaya， समवाय，结合或联系), generality and particularity. They accept bathing, empowerment, fasting, etc., as paths to liberation. They believe that when one relies on the oral instructions of a guru and spontaneously understands the self-nature that pervades all beings without any effort, and no longer accumulates new karma (कर्म，梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业), and all old karma (कर्म，梵文：karma， कर्म，karma， कर्म，业) is exhausted, like a fire that goes out when the wood is consumed, the cycle of rebirth is cut off, and one becomes solely the self, then liberation (मुक्ति，梵文：mukti， मुक्ति，mukti， मुक्ति，解脱) is attained. The second part includes five aspects: identifying the root teacher, explaining the scriptures that express desires, the classification of names, etymological explanations, and explaining the differences in their views. First: Such as the sage Kapila (कपिल，梵文：Kapila， कपिल，kapila， कपिल，迦毗罗), the worthy of offerings, the great Ishvara (自在天), the teacher Chu Kung, etc. Second: Such as the 'Black Ishvara' Tantra, the 'Thirty' Treatise, the 'Golden Seventy' Treatise, etc. Third: Such as the Samkhya (数论派), Kapila (कपिल，梵文：Kapila， कपिल，kapila， कपिल，迦毗罗) school, Pradhana (主物派), those with knowledge (ज्ञान，梵文：jñāna， ज्ञान，jnana， ज्ञान，知识), those with three qualities (गुण，梵文：guṇa， गुण，guna， गुण，性质或属性), etc. Fourth: Because they believe that all knowable phenomena are included within twenty-five tattvas (तत्त्व，梵文：tattva， तत्त्व，tattva， तत्त्व，真实或原理), they are called Samkhya (数论派). Fifth: According to this system, the twenty-five knowables are: nature (Prakriti) as the primary substance, Mahat (महत्，梵文：mahat， महत्，mahat， महत्，大), which is intellect (buddhi，बुद्धि，梵文：buddhi， बुद्धि，buddhi， बुद्धि，智力), ego (ahaṃkāra，अहंकार，梵文：ahaṃkāra， अहंकार，ahamkara， अहंकार，我慢) these three, and the five subtle elements of form, sound, smell, taste, and touch, the five great elements of earth, water, fire, wind, and space, the five active sense organs (karmendriya，कर्मेन्द्रिय，梵文：karmendriya， कर्मेन्द्रिय，karmendriya， कर्मेन्द्रिय，行动根) of speech, hands, feet, genitals, and anus, the five sense organs of eyes, ears, nose, tongue --------------------------------------------------------------------------------