Tibetan
ུབ་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་རང་ཉིད་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྱུ་མའི་དཔེ་དང་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་ བསླད་པའི་དབང་ཤེས་ལྔ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་དམ་ དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ། དོན་ དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་འདོད་ཚུལ་ མི་འདྲ་བ་དང་། ཁྱད་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་ཚུལ་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེ་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་ རྗེས་མི་སྣང་བར་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་དང་། མཁས་གྲུབ་རྗེས་རྣམ་པ་མི་ཤར་བར་མཁྱེན་ པར་གསུངས་ཀྱང་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དངོས་ནི་རང་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་ཆོས་ མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་ན་དེ་ལས་ལོག་གི་མཁྱེན་ཚུལ་མི་དགོས་པ་དེ་ ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། སེམས་བདེན་སྟོང་ལྟ་བུ་དེ་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱིས་རྙེད་དོན་ཡིན་ ཕྱིར་དོན་དང་། སྣང་གནས་མཐུན་ཕྱིར་དམ་པ་དང་། གནས་ལུགས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཕྱིར་ 5-64 བདེན་པ་ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ། རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག འབྲིང་དུ་དབྱེ་ན་དངོས་པོ་དངོས་ མེད་སྟོང་ཉིད་དང་། རང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཞི། བསྡུས་པར་དབྱེ་ན་ཆོས་དང་ གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྟེ་གཉིས། མཁྱེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དངོས་རྗེས་གཉིས། བརྗོད་ རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སོ། ། གསུམ་པ་འཕྲོས་དོན་གཞན་ནི། སྤྱིར་བློ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས། ཚད་མ་ལ་ མངོན་རྗེས་གཉིས་དང་། དེ་ལས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་རྟོག་བཅས་ཞིག་དང་། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ ལྟ་བུའི་རྟོག་མེད་ཅིག་དང་གཉིས་ཡོད། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་ པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། ཚད་མ་གང་ཞིག རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་ སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ ཀྱིས་འཕགས་ལམ་གྱི་སྐབས་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གང་ཡང་མེད་པར་ འདོད་ཀྱང་འདི་བས་སོ་སྐྱེས་ལམ་ལ་ཡང་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་གང་ཟག་གི་ བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རེ་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ཡིད་ མངོན་ལ་རྟོག་བྲལ་ཞིག་མི་དགོས་པར་མངོན་སུ
Chinese
如果是有境识，那么由未将心转向真如实相的世俗量所证悟的，自身即是错觉识的现象，就观察世间知识而言，是虚假的世俗谛的定义。例如幻术的例子，以及被暂时的错觉因所蒙蔽的五种感官意识。 关于第二点，分为定义、词源解释和分类三部分。首先，对于以胜义谛理进行观察的量而言，其自身成为胜义谛理观察量的所得，是胜义谛的定义。例如，瓶子自性成立而空性。 关于诸佛的智慧如何自知，总的来说，藏族学者们的观点各不相同，特别是宗喀巴师徒三人的说法也不一致。宗喀巴大师说通过显现的方式了知，贾曹杰说不显现而证悟，克主杰说不显现而了知，但他们的真实意图是，对于与自身是同一本体、容易成立、同一实体的所有法，通过显现的方式了知，除此之外不需要其他的了知方式。 第二，像心识的真性空性，因为是无漏禅定所获得的，所以是‘义’；因为显现和存在一致，所以是‘胜’；因为是正确的存在方式，所以是‘谛’。 第三，如果详细分类，有十六空性；如果中等分类，有事物空性和非事物空性，以及自性和他性空性这四种；如果简略分类，有法无我和人无我这两种；从了知方式的角度，有现量和比量两种；从表达方式的角度，有境和有境识两种。 第三个附加内容是，一般来说，心识分为量和非量两种。量又分为现量和比量两种。其中，现量又分为两种：一种是具有分别念的，例如通过比量证悟声音是无常的第二个刹那；另一种是没有分别念的，例如取蓝色感官现量的第二个刹那。不欺骗自身执持方式的对境的意识，是量的定义。什么是量？不欺骗自身执持方式的对境的可量现前的意识，是现量的定义。自续派以下认为，除了圣道之外，没有任何瑜伽现量，但此派认为，即使在凡夫道上，也有证悟十六行相和粗分人无我的瑜伽现量。对于意现量，不需要无分别念，现量就足够了。
English
If it is a consciousness with an object, then the phenomenon of itself being an erroneous consciousness, which is realized by a conventional valid cognition that has not turned its mind towards suchness, is the definition of false conventional truth in relation to worldly knowledge. Examples include the example of illusion, and the five sense consciousnesses tainted by temporary causes of error. Regarding the second point, there are three parts: definition, etymological explanation, and classification. First, for a valid cognition that investigates ultimate truth, the attainment of that which has become a valid cognition that investigates ultimate truth for itself is the definition of ultimate truth. An example is a vase being empty of inherent existence. Regarding how the wisdom of the Buddhas knows itself, in general, Tibetan scholars have different views, and in particular, Je Yabse (Tsongkhapa and his two main disciples) also have different statements. Je Tsongkhapa said that it is known through the way of appearing, Gyaltsab Je said that it is realized without appearing, and Khedrup Je said that it is known without appearing, but their actual intention is that for all dharmas that are the same entity, easy to establish, and the same substance as oneself, if they are known through the way of appearing, then no other way of knowing is needed. Secondly, like the emptiness of the mind, it is called 'truth' (དོན་，artha, meaning) because it is attained by uncontaminated meditative equipoise; it is called 'supreme' (དམ་པ་，parama, supreme) because appearance and existence are consistent; it is called 'truth' (བདེན་པ་，satya, truth) because it is the correct way of existence. Thirdly, if classified in detail, there are sixteen emptinesses; if classified in medium, there are the emptiness of things and the emptiness of non-things, and the four emptinesses of self-nature and other-nature; if classified briefly, there are the two of the selflessness of phenomena and the selflessness of persons; from the perspective of the way of knowing, there are the two of direct perception and inference; from the perspective of the way of expression, there are the two of object and object-possessor. The third additional point is that, in general, consciousness is divided into valid cognition and non-valid cognition. Valid cognition is further divided into direct perception and inference. Among these, direct perception is further divided into two types: one is with conceptual thought, such as the second moment of inference that realizes that sound is impermanent; the other is without conceptual thought, such as the second moment of the blue-grasping sense direct perception. The definition of valid cognition is a consciousness that does not deceive its object of apprehension. What is valid cognition? The definition of direct perception is a consciousness that does not deceive the measurable manifest object of its apprehension. The Svatantrika school and below believe that there is no yogic direct perception except in the case of the noble path, but this school believes that even on the path of ordinary beings, there is a yogic direct perception that realizes the sixteen aspects of the four truths and the coarse selflessness of persons. For mental direct perception, there is no need for non-conceptual thought; direct perception is sufficient. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
མ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་དྲངས་པའི་དཔྱད་ ཤེས་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཆོག་པར་བཞེད་ལ། ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་ཡིད་མངོན་ཡང་མྱོང་བྱ་ མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཕྱིར་རང་རིག་དང་མི་འདྲ། སྤྱིར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་ རྒྱུའི་ཆོས་དེ་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་དང་རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཆོས་དེ་གཞལ་ བྱ་མངོན་གྱུར་རོ། །རྟགས་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་པ་ ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་དབྱེ་ན་དངོས་སྟོབས། 5-65 གྲགས་པ། ཡིད་ཆེས། དཔེ་ཉེར་འཇལ་རྗེས་དཔག་དང་བཞི་ཡོད། འདི་བ་ལ་ཐལ་འགྱུར་ ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་གཉིས་ཡོད། སྔོ་འཛིན་ ཤེས་པས་རང་ཉིད་གྲུབ་ཚུལ་ནི། སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་དབང་ གིས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཕྱིར་རང་རིག་དང་མི་མཚུངས། དེ་མ་ཟད་སྔོ་འཛིན་ དབང་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་དེས་ཀྱང་ཡུལ་སྔོན་པོ་དྲན་པ་དང་སྦྲེལ་ནས་ཡུལ་ ཅན་སྔོ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་དྲན་ཞིང་རྟོགས་པར་འདོད། འདི་བས་ཚོགས་དྲུག་གི་རྣམ་ཤེས་ལས་ ཀུན་གཞི་རང་རིག་གཉིས་མི་འདོད། རང་རྒྱུད་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ ལྟ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་འདོད། སྣང་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཙམ་གྱི་ཕྱི་དོན་ཡང་ཡོད་ པར་འདོད་ལ། ཉན་རང་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་དང་། སྤྱིར་ཆོས་ ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད། ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་ འཇོག་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་མི་འདྲ། དུས་གསུམ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་མྱུ་གུ་རང་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཞིག་པ་དེ། མྱུ་གུའི་འདས་པའི་དུས་དང་། སྤྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་དེར་མྱུ་གུ་ མ་སྐྱེས་པ་དེ། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དེ་ མྱུ་གུའི་ད་ལྟ་བའི་དུས་སོ། །སྤྱིར་ད་ལྟ་བ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ གོང་འོག་ཀུན་འདྲ་ཡང་འདས་མ་འོངས་གཉིས་དངོས་པོ་ཡིན་མིན་མི་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་ལ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། །ལྟ་བའི་སྤང་བྱ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་རྩ་ཉོན་ཉེ་ ཉོན་བདེན་འཛིན་དང་བཅས་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་དང་། བདེན་སྣང་དང་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་དྲི་ 5-66 མ་དང་བདེན་གཉིས་འགལ་འཛིན་གྱི་དྲི་མའི་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམས་ཡིན།
Chinese
他们认为，通过推理和后续推断得出的分析性知识也是可以接受的。对于体验内在快乐等感受的意识而言，由于体验的对象和体验的主体显得不同，因此它与自证智不同。一般来说，必须依赖于理证才能理解的法，是可量度的隐蔽事物；而无需依赖理证也能理解的法，是可量度的显现事物。对于直接依赖于理证，且对自身可量度的稍微隐蔽的事物不欺骗的知识，是量度推断的特征。这种推断可以分为四种：自力、名声、信任、类比衡量。此外，还有仅依赖于反驳就能理解可量度的隐蔽事物的推断，以及依赖于具备三种特征的理证来理解可量度的隐蔽事物的推断这两种。 对于认知蓝色的意识如何证明自身，由于认知蓝色的意识中显现出外境的形象，因此认知的主体和认知的客体显得不同，所以它与自证智不同。此外，由认知蓝色的根识所引发的忆念，也会与忆念的蓝色对象相关联，从而忆念并理解具有蓝色认知性质的对境。因此，他们不承认六识之外的阿赖耶识和自证智。自续派不认为通过自身的论证可以使外道产生对胜义谛的见解。他们认为，既然存在显现的意识，那么也存在显现的外境。声闻乘和独觉乘都证悟了细微的法无我，并且普遍认为法执是烦恼障。由于他们认为事物是坏灭的，因此他们安立三时的方式与下部宗派不同。以苗芽为例，已经生长的苗芽在第二个刹那坏灭，这是苗芽的过去时；普遍来说，虽然存在产生苗芽的因，但由于暂时缺乏因缘，因此该处没有生长苗芽，这是苗芽的未来时；已经生长的苗芽正在生长且没有停止，这是苗芽的现在时。一般来说，所有宗派都认为如果是现在，那么它就是事物，但在过去和未来是否是事物这一点上存在差异。 第二部分包括见、修、行三个方面。首先是见，即证悟人无我和法无我的智慧。见解所要断除的是人我执，以及包括根本烦恼、近分烦恼和实执在内的烦恼障，还有实相显现和二取显现的迷惑，以及对胜义谛和世俗谛的矛盾执着的垢染所造成的所知障。
English
They consider that analytical knowledge derived from reasoning and subsequent inference is also acceptable. For the consciousness that experiences inner happiness, etc., it is different from self-awareness because the object of experience and the subject of experience appear to be different. In general, the dharma that needs to be understood by relying on reasoning is the measurable hidden object; and the dharma that can be understood without relying on reasoning is the measurable manifest object. The knowledge that directly relies on reasoning and is not deceptive about its own measurable, slightly hidden object is the characteristic of valid inference. This inference can be divided into four types: self-force, fame, trust, and analogy measurement. In addition, there are two types of inference: one that understands the measurable hidden object by relying only on refutation, and one that understands the measurable hidden object by relying on reasoning that possesses three characteristics. Regarding how the consciousness that cognizes blue proves itself, since the appearance of external objects appears in the consciousness that cognizes blue, the subject of cognition and the object of cognition appear to be different, so it is different from self-awareness. In addition, the memory generated by the root consciousness that cognizes blue is also associated with the remembered blue object, thereby remembering and understanding the object with the nature of blue cognition. Therefore, they do not accept the Alaya consciousness and self-awareness outside of the six consciousnesses. The Svatantrika school does not believe that through its own arguments, it can cause outsiders to generate a view of ultimate truth. They believe that since there is an appearing consciousness, there is also an appearing external object. Both the Shravakas and Pratyekabuddhas realize the subtle absence of self of phenomena, and universally consider the clinging to the self of phenomena to be afflictive obscurations. Because they believe that things are destructible, their way of establishing the three times is different from the lower schools. Taking a sprout as an example, the destruction of the sprout that has already grown in the second moment is the past time of the sprout; generally speaking, although there is a cause for producing the sprout, the sprout has not grown in that place because of the temporary lack of causes and conditions, this is the future time of the sprout; the sprout that has already grown is growing and has not stopped, this is the present time of the sprout. In general, all schools agree that if it is the present, then it is a thing, but there is a difference as to whether the past and future are things. The second part includes three aspects: view, meditation, and conduct. First is the view, which is the wisdom that realizes the absence of self of persons and the absence of self of phenomena. What the view needs to abandon is the clinging to the self of persons, and the afflictive obscurations including the root afflictions, secondary afflictions, and clinging to reality, as well as the delusion of the appearance of reality and the appearance of duality, and the cognitive obscurations caused by the defilements of contradictory clinging to the two truths. --------------------------------------------------------------------------------