Tibetan
རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དུས་སུ་བདེན་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་བྱ་བ་མ་འགགས་ལ་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་དེ། སྤྲུལ་སྐུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་མ་ཡེངས་པར་བསྐྱངས་ཤིང་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུའི་དུས་སུ། ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱུང་སྟེ་དེ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་ཡིན་པ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་འཇོག་མ་ཤེས་པས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཁོ་རང་གཅིག་པུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། དཔེར་ན་སོར་མོར་ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་བརྐྱངས་ན་ཐལ་མོ། བསྐུམ་ན་ཁུ་ཚུར་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཚིག་གིས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལ། བརྗོད་པ་སྒྲས་སངས་རྒྱས་ཟེར་བ་ཡིན། གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་བྱོན་ནས་དེ་དང་འཚམས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་མཚོན་པ་བརྡའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པའི་བློ་ཡུལ་དུ། སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་མཚོན་པའི་གཟུགས་ཅན་ཙམ་ཡིན། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་བལྟས་པས་མེ་ལོང་ནང་དུ་རང་གི་བྱད་ཤར་བ་དེ་བྱད་དངོས་མིན་ནའང་བྱད་ཆ་མཐུན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ཙམ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་བློ་ཡུལ་དུ་སྣང་དུ་རུང་བ་འདི་རྣམས། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་ལྟར་དུ་སངས་རྒྱས་དངོས་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཙམ་ཡིན་ལ། བྱད་དངོས་དང་འདྲ་བ་དེ་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་གི་སེམས་འདི་མ་བཅོས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པ་འདི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་མདོ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང༌། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་མཐོང་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ང་མི་མཐོང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་སོ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་འབུམ་ལས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའོ། །དེས་ན་ཆོས་བྱས་པས་འཁོར་བ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱང་སྤོང་བློ་ཟད་ཆོས་ཟད་དུ་ཁྲེས་སེར་སོང་ཙ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནད་ཐམས་ཅད་སྨན་གྱིས་སྤང་སྟེ། སྨན་མ་ཞུ་ན་དེ་དཀའ་བའི་ནད་དུ་འགྲོ་ཡང་ནད་ཀྱི་ནུས་པ་ཞི་ཙ་ན་སྨན་གྱི་ནུས་པའང་ཞི་འགྲོ ། ནད་དྲག་ཙ་ན་ནད་སྨན་གཉིས་ཀ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་པར་ཆོས་དགོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཁ་རུ་ཆོས་འཛིན་གྱི་བློ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཟད་པ་དང་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་སྦྱོང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚེ་རྣམ་རྟོག་གནོད་པ་མང༌། །ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དུ་སྣ་ཚོགས་དྲན་རྟོག་འཕྲོ་འདུ་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། སློང་རྟགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་དང༌། འཇིགས་པ་དང་སྙིང་མི་དགའ་བ་དང༌། ཤེས་པ་འཕྲོ་བ་དང༌། བློ་རྒོད་པ་དང་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་སེམས་ཉིད་གྱ་གྱུ་སྐྱུག་བྲོ་བ་དང་ཉམ་ང་བ་དང་བག་ཚ་བ་དང༌། འགྲོ་སྙིང་འདོད་པ་དང༌། ཚིག་པ་ཟ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། བློ་སྣ་མང་བ་དང༌། གློ་བུར་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་དང༌། སེམས་ཐོག་ཏུ་དགའ་མི་དགའ། མཐོ་དམན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་སྟེ། གཉེན་པོ་དང་རྣམ་རྟོག་འཐབ་པའི་དུས་ཡིན་པས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ༌། །དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཚེ་ན་དགྲ་ཟིན་གཉིས་ཀ་ལ་སྨས་མ་འབྱུང་བ་དང་འདྲའོ། །མདོ་ལས། རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱང་དཀོན་ལ་རྟག་ཏུ་འཚེ་བའང་མང༌། །ཞེས་ནད་པ་ལ་སྨན་བཏང་བས་ནད་ཆོམ་ཁར་སྨན་ནད་འོང་བ་དང་འདྲའོ། །རྟོགས་པའི་དཔུང་དང་མི་ལྡན་ན་སྒོམ་པའི་ཉམས་དང་བྲལ། རྐྱེན་ལ་གཅོད་པས་ཐོག་རྫིས་རོ་སྙོམས་མ་བྱུང་བཟླཽག །ཅེས་པནི་རྟོགས་པས་གཞི་རྩ་མ་ཆོད་པ། བསྒོམས་པས་བསྟན་པ་མ་ཐོབ་པ། སྤྱོད་པས་ཐོག་རྫིས་ཀྱི་རོ་སྙོམ་མ་ནུས་པ་ལས་ལོག་པ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དཔུང་ཞན། ཉམས་ཀྱི་གདེངས་ཆུང༌། སྤྱོད་པའི་ངར་ཆུང་བས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། གཉེན་པོ་ཕྲ་ཤོར་བ་དང་ཡུལ་རྐྱང་དེད་མ་བྱས། རྐྱེན་ལ་འུར་འདེད་མ་བྱས་པས་ལེན་པ་ཡིན། ཡང་ཚོམས་ལས། རྐྱེན་བྱུང་གྲོགས་སུ་མ་གོ་ན། །ལྟ་བ་མཐོ་ཡང་གོལ་བ་ཡིན། །གདམས་ངག་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ན། །གོ་བ་གདེང་དུ་མ་གྱུར་ན། །ཚིག་ཐོས་ཙམ་ལ་ཐག་མ་བཅད། །དེ་ལྟར་དགོངས་ཤིགས་རིགས་ཀྱི་བུ། །ཞེས་སོ། །འགྱུ་བྱེད་སྡོང་པོ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཚོན་གྱིས་བཅད། །སེམས་བྱུང་རྣམ་རྟོག་ཡལ་ག་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་འགག །ཞེས་པ་ནི་ལོག་གནོན་བྱེད་པ་སྟེ། ལོག་གནོན་ལ་ལྟ་བའི་ལོག་གནོན། སྒོམ་པའི་ལོག་གནོན། སྤྱོད་པའི་ལོག་གནོན་དང་གསུམ་མོ། །ལྟ་བའི་ལོག་གནོན་ནི། དང་པོ་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པ་ཙམ་ཡིན། མ་གོ་བ་གོ་བར་བྱས། མ་རིག་པ་རིག་པར་བྱས། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན། ཕྱིས་དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་རང་རེས་སྐྱོང་བ་ཁ་ལྟའོ། །གོ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན་པས་གོམས་སུ་གཞུག་གོ །འདྲིས་ཤིང་བརྟན་པ་ཐོབ་དུས་དེའི་ཐོག་ཏུ་གནས་སུ་གཞུག་གོ །རྒྱ་ཆེ་རུ་རྒྱུན་རིང་དུ། རྣམ་པ་གསལ་དུ་འཇུག །གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་ལ་གདེང་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེའི་དུས་སུ་བློ་ཡུལ་དུ་ཅི་ཤར་ཡང༌། ཅི་དྲན་ཅི་སྣང་དུ་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས། མགུ་རུང་མི་མགུ་རུང་ཅི་འགྱུའང་རང་གི་སེམས་སུ་ཐག་བཅད། སེམས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཐག་བཅད། སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུར་ཐག་བཅད། ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་ཐག་བཅད། དྲན་རུང་མ་དྲན་རུང་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས། མགུ་རུང་མི་མགུ་རུང༌། འཕྲོ་རུང་མི་འཕྲོ་རུང༌། ཅི་དྲན་ཅི་ཤར་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཡིན། བྱ་གང་དུ་འཕུར་ཡར་ནམ་མཁའ་ལས་མ་འདས། ཉ་གང་དུ་མཆོངས་ནའང༌། ཆུ་ལས་མ་འདས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ལ་ཅི་ཤར་ཡང་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས་སྙམ་པའི་ངང་དུ་བཞག་གོ །རྣམ་རྟོག་སྤྲོའང་མི་སྤྲོ། སྡུད་ཀྱང་མི་སྡུད། འཛིན་ཡང་མི་འཛིན། གཏོང་ཡང་མི་གཏོང༌། སྒྲུབ་ཀྱང་མི་སྒྲུབ། དགག་ཀྱང་མི་དགག །རང་ཡལ་རང་གྲོལ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ། །འབུམ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་པའི་ལོག་གནོན་ནི། སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་དགེ་སྡིག་བདེ་སྡུག་འཁོར་འདས་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་དྲན་པར་དྲན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ལྷན་ནེ་བཞག་གོ །འཛིན་མེད་དུ་ཕྱད་དེ་ཐོངས། གཉིས་མེད་དུ་ཤིགས་སེ་བཤིག་ལ་ཐོངས། རེ་དོགས་མེད་པ། རྩིས་གདབ་མེད་པ། གར་སོང་ལེགས་སུ་བཞག་གོ །སྣང་བ་འདི་གཏད་མེད་དུ་མ་གོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན། གཏད་མེད་དུ་གོ་ན་སྣང་བ་དགག་མི་དགོས། བདེན་མེད་དུ་ཤེས། གཏད་མེད་དུ་ཤེས། བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ན། ཞེན་མེད་དུ་བཞག་པས་ཆོག །སྟོང་པ་སྒྲུབ་མི་དགོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་ཆོག །དེ་ལྟར་བཞག་ན་སྟོང་པ་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་འོང༌། རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་འགགས། སྣང་བ་མ་འགགས་ཀྱང་བདེན་ཞེན་མེད་ན་ཆགས་སྡང་གི་ལས་མི་སོགས། བག་ཆགས་ངན་པས་མི་གོས། སྲིད་པའི་གནས་སུ་དབང་མེད་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དུག་སྡོང་གི་རྩ་བ་རུལ་བའམ། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རོའམ། ལྷ་ཁང་གི་འདེར་སོ་དང་འདྲ་སྟེ་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་གནོད་པ་སྐྱེལ་མི་ནུས་སོ། །མ་ཡི་ཞལ་ནས། འཛིན་པ་བདུད་ཡིན། རྩོལ་བ་ནད་ཡིན། དོགས་པ་འདྲེ་ཡིན། བཞག་པ་གཞི་ཡིན། མ་བྱས་པ་ལམ་ཡིན། མ་གྲུབ་པ་འབྲས་བུ་ཡིན། ཅིར་སྣང་གྲོགས་ཡིན། སངས་རྒྱས་སེམས་ཡིན། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན། ཞེས་
Chinese
是圆满报身。后得位时，于无实性中，知晓行持不息灭，而所作不成办，是为化身生起之因。不散乱守护此因，串习至究竟，于果位时，生起种种化身，彼等乃是本体义之佛。本来即是如此，然我等未能于本然之上安立，故需取舍。因此，佛与有情虽显现为二，然本体为一，乃心自身之幻变。譬如手指，本体虽一，伸展则为掌，收缩则为拳。以言词确定之，言说音声称之为佛。为应化何者而赴何处，并作相应之利益，是为表诠之佛。彼等亦非真佛，乃于信解之境中，依凭愿文与悲心而生起之表诠色身而已。譬如照镜，镜中显现自身之面容，虽非真面容，却是与面容相似之色身。如是，于所化之境中，所能显现之此等，如镜中之面容般，非真佛，乃佛之色身而已。与真面容相似者，即是无二法身，此自心与未造作无别者，是为真佛。金刚经云：凡以色见我，以音声求我，是人行邪道，不能见如来。诸佛是法身，导师是无为。八千颂云：种姓之子，如来应观为法身，不应观为色身。十万颂云：所谓佛者，是无所缘。因此，行持佛法能舍弃轮回，若能证悟，则亦能舍弃佛法，于心尽法尽中，如弃秽物般，则能成佛。譬如以药舍弃一切疾病，若药不消化，则成难治之病，然病之功能息灭时，药之功能亦息灭。病愈之时，如欲病药皆无。总的来说，
English
It is the complete enjoyment body. In the post-meditation period, knowing that actions are unceasing in the state of non-reality, but that what is done is not accomplished, is the cause for the arising of the emanation body. Without distraction, guarding this cause and perfecting the habituation, at the time of fruition, all kinds of emanation bodies arise, and these are the Buddhas of essential meaning. It has always been like this, but we have not known how to establish it as such, so we take and reject. Therefore, although Buddhas and sentient beings appear as two, their essence is one, a magical display of the mind itself. For example, a finger is one in essence, but when extended it is a palm, and when contracted it is called a fist. When this is determined by words, the spoken sound is called Buddha. Going wherever it is necessary to tame whatever needs taming, and doing what is appropriate, that is the symbolic Buddha. These are also not real Buddhas, but merely representations of form that arise in the field of faith, based on aspiration and compassion. For example, when looking in a mirror, one's own face appears in the mirror, which is not the real face, but merely a form that resembles the face. Likewise, these things that can appear in the field of disciples' minds are not real Buddhas like the face in a mirror, but merely forms of the Buddha. And what is like the real face is the non-dual Dharmakaya, this uncorrected and inseparable mind of one's own is the real Buddha. The Diamond Sutra says: 'Those who see me in form, and those who seek me in sound, those people have entered a false path, and cannot see the Tathagata.' The Buddhas are the Dharmakaya, the guides are unconditioned. The Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra says: 'Sons of good family, the Tathagatas should be regarded as the Dharmakaya, and should not be regarded as the Rupakaya.' And the Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra says: 'The so-called Buddha is without any object of focus.' Therefore, practicing the Dharma abandons samsara, but if one realizes it, one can also abandon the Dharma. When mind and Dharma are exhausted, like throwing away filth, one becomes a Buddha. For example, all diseases are abandoned by medicine, but if the medicine is not digested, it becomes a difficult disease. But when the power of the disease subsides, the power of the medicine also subsides. When the disease is cured, it is desired that both disease and medicine are gone. In general,
Chinese
成佛需要佛法，因为佛在口中脱离了对佛法的执着，证悟了无法（无有佛法）而成佛的。就像木头烧尽，火焰熄灭一样。因此，应该修习如幻的后得智。在确定法性时，分别念的危害很大。在所知的境域中，会生起各种各样的忆念和分别念。这是像以前一样修习后，生起的征兆：自己的相续中会生起各种各样的分别念，会生起各种各样的烦恼，会感到恐惧和不悦，觉知散乱，心浮躁，犹豫不决，心性扭曲，恶心，害怕，羞愧，渴望游荡，愤怒，痛苦，心绪繁杂，各种各样的突发分别念，心中时而喜悦时不悦悦，生起各种各样的高低起伏。这是对治和分别念交战的时候，所以会生起各种各样的苦乐。譬如在战场上，敌我双方都会受伤一样。《经》中说：珍贵的佛法也很稀少，而且经常会受到损害。就像给病人用药，结果药和病一起发作一样。如果没有证悟的军队，就会失去修行的体验。如果因为外缘而中断，就像用脚踩踏却没有把味道调匀一样，会适得其反。这是因为没有以证悟来确定根本，没有通过修行获得证悟，没有通过行为来调匀味道，反而适得其反。这是因为证悟的力量薄弱，体验的把握不足，行为的精进不够，所以会成为退转的原因。这是因为对治微弱，没有单独追逐对境，没有对外缘穷追猛打，所以才会接受（退转）。又，在《集经》中说：如果不能把外缘理解为帮助，即使见解很高也会误入歧途。如果没有领会窍诀，如果没有把理解转化为把握，不要只听闻词句就轻易下结论。如是思维，具种姓之子！如此等等。能动摇的树木被见、修、行的利剑斩断，心所生起的分别念枝条全部自然停止。这是对治邪见，对治邪见有见解上的对治邪见，修行上的对治邪见，行为上的对治邪见三种。见解上的对治邪见是：最初只是上师指引，把不理解的变为理解，把不明白的变为明白，把不证悟的变为证悟而已。再
English
Enlightenment requires Dharma, because the Buddha, in his mouth, detached from the mind of clinging to Dharma, realized non-Dharma (absence of Dharma) and became enlightened. It is like when wood is exhausted and fire dies out. Therefore, one should train the mind in post-meditation wisdom that is like illusion. When determining the nature of Dharma, the harm of conceptual thoughts is great. In the realm of knowable objects, various kinds of memories and conceptual thoughts arise. This is a sign that arises after practicing as before: various kinds of conceptual thoughts will arise in one's own continuum, various kinds of afflictions will arise, one will feel fear and displeasure, awareness will be scattered, the mind will be agitated, one will be indecisive, the mind will be distorted, one will feel nauseous, afraid, ashamed, crave wandering, be angry, suffer, have many thoughts, various kinds of sudden conceptual thoughts, the mind will sometimes be happy and sometimes unhappy, and various kinds of highs and lows will arise. This is the time when antidotes and conceptual thoughts are fighting, so various kinds of happiness and suffering will arise. For example, on the battlefield, both the enemy and ourselves will be injured. The Sutra says: Precious Dharma is also rare, and it is often harmed. It is like giving medicine to a patient, and as a result, the medicine and the disease flare up together. If one does not have the army of realization, one will lose the experience of practice. If one is interrupted by external circumstances, it is like treading with the feet but not harmonizing the taste, it will backfire. This is because one has not determined the root with realization, one has not attained enlightenment through practice, one has not harmonized the taste through action, but instead, it backfires. This is because the power of realization is weak, the grasp of experience is insufficient, and the diligence of action is not enough, so it will become a cause for regression. This is because the antidote is weak, one has not chased after the object alone, and one has not pursued external circumstances relentlessly, so one accepts (regression). Also, in the Compendium Sutra, it says: If you do not understand external circumstances as help, even if your view is high, you will go astray. If you have not comprehended the key instructions, if you have not transformed understanding into certainty, do not hastily draw conclusions just by hearing words. Think like this, son of a noble family! And so on. The moving tree is cut down by the sword of view, meditation, and action, and all the branches of conceptual thoughts arising from the mind naturally cease. This is to counteract wrong views, and there are three types of counteracting wrong views: counteracting wrong views in terms of view, counteracting wrong views in terms of meditation, and counteracting wrong views in terms of action. Counteracting wrong views in terms of view is: initially, it is just the master pointing it out, turning what is not understood into understanding, turning what is not known into knowing, and turning what is not realized into realization. Again,