Tibetan
་པའི་རི་དང་ལུང་པ་དང་གྲོང་ཡུལ་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། ནང་གི་ལུས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། དབང་ཤེས་དང༌། དྲན་རིག་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་འདུག །བདེན་མེད་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམ་པར་ བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཁ་རྩང་ཕན་ཆད་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མདང་སུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་རིང་སྣང་བའང་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་བློ། །མདང་དང་དོ་ནུབ་རྨི་ལམ་དང་་འདྲ་ཞིང༌། །སང་དང་སང་ནུབ་མ་འོངས་རྨི་ལམ་སྟེ། །དགག་སྒྲུབ་བདེ་སྡུག་ཅི་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་བཞག་ནས། །བདེན་པའི་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་བསྒོམ་མི་བྱ། །འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁ་རྩང་གི་སྣང་བ་དང་མདང་གི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རིང་གི་སྣང་བ་དང་དོ་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སང་གི་སྣང་བ་དང་སང་ནུབ་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ངོ་བོ་མེད་པ་སྣང་བ་མ་་འགགས་པ། མེད་བཞིན་སྣང་བ། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དགག་སྒྲུབ་དང་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། འགྲོ་འདུག་ཟ་་འཆག་གཏམ་སྨྲར་གྱུར་པ་ནའང༌། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་མ་ཡེངས་དྲན་པས་གཟུང༌། །ཅི་སྣང་ཅི་བྱེད་ཅི་བསམ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྨི་ལམ་ཡིན་པའི་་འདུ་ཤེས་མ་བྲལ་བས། །བདེན་མེད་འལ་འོལ་བན་བུན་ཕྱེད་ཕྱོད་དང༌། །སང་སིང་ཁྲལ་ཁྲོལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་སྦྱོང༌། །ཡུལ་གང་དུ་འགྲོ་ཡང༌། གནས་གང་དུ་འདུག་ཀྱང༌། གྲོགས་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང༌། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟ་ཡང༌། གཏམ་ཇི་ལྟར་སྨྲ་ཡང༌། རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟ་བུ་འཕྲོ་ཡང༌། སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱང། སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཤར་ཀྱང། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་དངོས་ཡིན། རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་བདེན་མེད་ཡིན༌། བདེན་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་མེད་ཡིན༌། འཛིན་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་འལ་འོལ་ཡིན། འལ་འོལ་གྱི་ངོ་བོ་བན་བུན་ཡིན། བན་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ཕྱད་ཕྱོད་ཡིན། ཕྱད་ཕྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་སང་སེང་ཡིན། སང་སེང་གྱི་ངོ་བོ་ཁྲལ་ཁྲོལ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་སྙམ་དུ་མ་ཡེངས་པར་འདུན་པ་རྩེ་གཅིག་གིས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་རངབཞིན་མེད་པར་ངང་གིས་རྟོགས་པ་འདི་ལྟར། གཟུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ཉིད་བརྟགས་པས། གཟུང་བའི་བློ་བྲལ་འཛིན་པ་ཤུགས་ལ་བྲལ། ཡུལ་བཀག་པས་ནི་ཡུལ་ཅན་འགོག་པ་ཡིན། དེ་ལ་གཟུང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་རྟོགས་པའི་བློ་གཟུང་བར་སྐྱེས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་སྤྱོད་པའི་བློ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་འཆར་བས། གཟུང་ཡུལ་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་དུས་དེ་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་བདེན་མེད་དུ་འཆར་བ་ནི། ཡུལ་བཀག་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འཛིན་པ་ལོག་པས་ཀྱང་གཟུང་བ་ལོག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། རེས་འགའ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ཉིད་འཇལ་བའི། །སེམས་དེ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་རབ་བཙལ་བས། །ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གཟའ་གཏད་མེད་པའི་བློ། །ཕྱོགས་འབྱམས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ངང་ཉིད་ དོ། །དྲན་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རིག་པ་དེ། །སྟོང་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ངང་གིས་འཆར། འཛིན་པ་འགགས་པས་གཟུང་བ་རང་འགགས་པ། །ཡུལ་ཅན་ལོག་པས་ཡུལ་འཛིན་གྲོལ་བའི་ཚེ། །སྣང་ཡུལ་འབྲེལ་མེད་དཔྱད་ར་ཞིག་པར་སྣང༌། །དེ་ཚེ་གཉིས་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གཟུང་ཡུལ་རྨི་ལམ་དུ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བརྟགས་པས། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་གཏད་ཡལ་སྟོང་པར་ཤར་དུས། ནང་གི་་འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བས། ཕྱིའི་སྣང་ཡུལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་སྟོང་པའི་རང་སྣང་ལྟར་ཤར་བ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་གསང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསང༌། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤར་དུས་ན་དགོངས་པ་བློ་འདས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པའི་རང་དུས་ན། །གཟུང་འཛིན་ལོག་པས་ཡུལ་སེམས་ཞེན་པ་གྲོལ། །སྣང་ལ་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་ནས། །གངསྣང་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་བྲལ་བར་འཆར། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཟུང་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་ཞེན་པ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་སྣང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་ཉམས་ཤར་དུས་ཤར་བའི་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ཟང་ཀར་ཤར་བ་ནི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། པདྨ་ཅོད་པན་ལས། ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡུལ་རྣམས་དང༌། །འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །རང་གསལ་དག་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད
Chinese
的山和山谷和城镇，以及有情众生，以及内在的身体，以及根，以及根识，以及念知的种种分别，这一切都是梦境的显现。同样，仅仅是显现，而没有在任何事物上成立。要从内心深处一刹那也不散乱地观修，认为这是无实的。同样，昨天以前过去的一切法，如同昨晚的梦境，是意念的境。今天的显现也是无而显现的念头。昨晚和今晚如同梦境，明天和明晚是未来的梦境。对于一切显现的断立、苦乐，安立是梦境的觉知，不要一刹那观修真实的念头。过去的一切法如同昨天的显现和昨晚的梦境。现在的一切法如同今天的显现和今晚的梦境。未来的一切法如同明天的显现和明晚的梦境。本体无有而显现不灭，无而显现，显现之时即无成立。断立和苦乐一切都是梦境，要如此认为而知其无实。同样，在行走、居住、饮食、行走、说话之时，以不散乱的忆念抓住“在梦中”。无论显现什么、做什么、想什么，对于一切，不离是梦境的觉知，修习无实、恍惚、模糊、一半一半、松散、稀疏、空洞的大空性。无论去往何处，无论住在何处，无论与谁为友，无论吃什么食物，无论说什么话，无论生起什么分别念，无论做什么行为，无论显现什么，那一刹那即是真实的梦境。梦境的自性是无实。无实的自性是无执。无执的自性是恍惚。恍惚的自性是模糊。模糊的自性是一半一半。一半一半的自性是松散。松散的自性是稀疏。一切都是无有而清明显现，要如此不散乱地以专注的意念修习。如此，通过了知境相是梦境，自然而然了知所取无自性，如下：通过观察所取境的错乱显现即是梦境本身，所取的
English
The mountains, valleys, and towns, as well as sentient beings, and the inner body, and the senses, and the sense consciousness, and all the conceptualizations of memory and awareness, all of these are appearances of a dream. Likewise, they are merely appearances and do not exist in anything. From the depths of your heart, without a moment's distraction, meditate on the thought that it is unreal. Similarly, all the past phenomena before yesterday are like a dream last night, a realm of mind. Today's appearance is also a mind that appears without being. Last night and tonight are like dreams, tomorrow and tomorrow night are future dreams. For all that appears, whether positive or negative, pleasant or painful, establish the awareness that it is a dream, and do not meditate on the thought of reality for even a moment. All past phenomena are like yesterday's appearance and last night's dream. All present phenomena are like today's appearance and tonight's dream. All future phenomena are like tomorrow's appearance and tomorrow night's dream. The essence is non-existent, but the appearance is unceasing. It appears without being, and from the moment of appearance, it is not established. All positive and negative, pleasant and painful, are nothing other than a dream. Think in this way and know it to be unreal. Similarly, even when walking, sitting, eating, moving, or speaking, hold onto the thought of "being in a dream" with unwavering mindfulness. Whatever appears, whatever you do, whatever you think, for everything, without separating from the awareness that it is a dream, train in unreality, vagueness, obscurity, half-and-half, looseness, sparseness, and great non-grasping. Wherever you go, wherever you stay, whoever you associate with, whatever food you eat, whatever words you speak, whatever thoughts arise, whatever actions you do, whatever appearances arise, at that very moment, it is a real dream. The nature of a dream is unreality. The nature of unreality is non-grasping. The nature of non-grasping is vagueness. The nature of vagueness is obscurity. The nature of obscurity is half-and-half. The nature of half-and-half is looseness. The nature of looseness is sparseness. Everything is clear appearance without existence. Train in this way with unwavering, focused intention. Thus, by realizing that the appearance of objects is a dream, the grasped is naturally realized to be without inherent existence, as follows: By examining the mistaken appearance of the grasped object as the dream itself, the grasped
Chinese
离念执著自然脱落，阻断对境即能阻断有境。其中，将显现为各种对境的诸法视为梦境，即，最初生起执著所取的觉知也视为梦境。随后，产生以执著的方式行事的觉知，也显现为梦境。当了知所取非真实时，衡量此事的能取与所取也显现为非真实，这是因为阻断对境的力量，有境自然而然地被阻断。接下来，讲述了由于执著的颠倒，所取也随之颠倒的方式：有时，显现本身即是衡量梦境的，心识在内外之间、三者之中彻底寻觅，其自性无法确定、无法把握，是无所依凭的觉知，其境地如同无边无际的虚空。远离忆念、思索、寻觅、嗔怒的觉性，空明、远离戏论，自然显现。执著止息，则所取自灭。有境颠倒，则对境执著解脱之时，显现的对境显得毫无关联，分析的基础瓦解。此时，即是二取不成立的自生智慧。在梦中，对所取境进行衡量的心识，对其生处、住处、去处三者以及自性进行分析，当毫无成立的觉知，如弃物般空性显现时，内在的执著自然解脱，外在的显现对境，如显现却无执著的空性自显现般显现，这就是二取不成立的智慧觉性，被称为菩提心。如《秘密藏续》所说：种种显现中，自性隐秘，本体自性极其隐秘。就是这个意思。如此显现之时，见解超越了心识，远离了能取与所取。如此证悟并习惯的自有时节，由于能取与所取的颠倒，对境与心识的执著解脱。显现时，对彼处无执著的体验生起，一切显现皆为空性，显现为根基断绝。这就是自性原始的本来面目。其中，能取与所取，是对所取境产生执著的分别念，因此，远离二者即是对所取境的执著解脱。此时，当对境显现生起无执著的体验时，观察所生起的觉性，一切皆为空性，显现为根基断绝的空明，这就是自性原始的本来面目，法性耗尽的显现。如莲花髻续所说：耗尽的显现与诸对境，以及执著的分别念全部解脱，如自明清净的虚空般，无边无际，即是如是性。
English
When clinging to concepts ceases, clinging naturally falls away. By blocking the object, the subject is blocked. When the various phenomena that appear as objects are understood as dreams, the mind that first arises grasping at the object is also understood as a dream. Then, the mind that acts in a grasping manner also appears as a dream. When the object is understood to be unreal, the grasping and the grasped that measure it also appear as unreal. This is because the power of blocking the object causes the subject to be blocked as well. Next, the way in which the grasped is reversed when the grasping is reversed is explained: Sometimes, the appearance itself measures the dream. When that mind is thoroughly sought for in the outer, inner, and intermediate realms, the mind that has no essence to grasp and no support is like the expanse of the sky. That awareness, free from memory, thought, seeking, and anger, spontaneously arises as empty and clear, free from elaboration. When grasping ceases, the grasped ceases by itself. When the subject is reversed, at the time of liberation from grasping at the object, the appearing object seems unrelated, and the basis for analysis collapses. At that time, it is the non-dual, self-arisen wisdom. When the mind that measures the object in a dream examines the place of origin, dwelling, and going, and the essence of the object, and when the awareness that is not established in any of these arises as empty and without support, the inner grasping is naturally liberated. The outer appearing object appears as an empty self-appearance without grasping. This is the non-dual wisdom awareness of grasping and the grasped, which is called the mind of enlightenment. As it says in the Secret Essence Tantra: "In the various appearances, the nature is secret. The essence itself is extremely secret." That is the meaning. When it appears in this way, the view transcends the mind and is free from grasping and the grasped. When one realizes and becomes accustomed to this, the grasping and the grasped are reversed, and attachment to the object and the mind is liberated. When the experience of non-grasping arises in the appearance, and when one looks at the awareness that arises, everything appears as empty and without a basis. This is the original state of nature. The grasping and the grasped are the discriminating thoughts that grasp at the object. Therefore, being free from these two is called liberation from attachment to the object. At that time, when the experience of non-grasping arises in the object, and when one looks at the awareness that arises, everything appears as empty and without a basis. This is the original state of nature, the appearance of the exhaustion of phenomena. As it says in the Padma Chöpen Tantra: "The exhausted appearances and all objects, and all the discriminating thoughts of grasping, are liberated. Like the self-luminous, pure sky, without beginning or end, is suchness."