Tibetan
ས་པས་ཀྱང་སྒྱུ་མ། མི་བདེན་ལ་བསླུ་བས་ཀྱང་སྒྱུ་མ། མེད་བཞིན་སྣང་བས་ཀྱང་སྒྱུ་མའོ་སྙམ་ནས་སྒྱུ་མ་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡེ་ནས་་སྟོང་པའི་དངོས་འདི་ལ། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད། ། ཐོབ་པ་ཅི་་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ནི། །བདག་འདྲས་་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་མཚན་མོའི་ཆ་ལ། ཉལ་ཚེའང་སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མའི་ངང༌། །བདེན་མེད་སྤྲོས་་དང་བྲལ་བ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །དེ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་བདེན་ཞེན་འཇིགས་དངངས་གྲོལ། །སྒྱུ་མར་སྦྱོང་དང་སྤེལ་བསྒྱུར་དག་པའི་ཞིང༌། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བགྲོད་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ནོ། །སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ངང་ལ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པར་ཀློད་ནས། རྩ་དབུ་མ་ཡར་སྣ་ཚངས་བུག །མར་སྣ་གསང་གནས་སུ་སླེབས་པ། དཀར་ལ་སྲབ་པ་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ཙམ་གྱི་ནང་ན། མར་མེ་འབར་བ་ཅིག་ལ་དར་ཅིག་གཏད་ནས་རྗེས་ལ་འོད་དེ་ཇེ་ཕྲ་ལས་བལྟར་མེད་པའི་ངང་ལ་ཉལ་བས། དང་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཟིན་པ་དང། །བདེན་མེད་དུ་སྦྱངས་ལ། སྤེལ་བ་དང་བསྒྱུར་བ་དང་ཞིང་ཁམས་བལྟ་བ་ལ་སོགས་སྔར་བཞིན་བྱའོ། །རྨི་ལམ་ཉིང་འཁྲུལ་ལ་སྒྱུ་མར་སྤེལ་སྦྱོང་སུམ་་འཁྲུལ་གྱིས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་སྦྱོང་བ་དང། གཞན་་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་དེ། རྨི་ལམ་ནུབ་ཅིག་ཟིན་གྱུར་ན། །རྣལ་འབྱོར་ཟླ་ཕྱེད་བར་དུ་བདེ། །ལྷ་ཀླུ་དྲི་ཟས་མཆོད་ཅིང་བསྟོད། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་དངོས་སུ་འདུ། །ངན་སོང་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ། །ཞེས་སོ། ། ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེས་ནི་འཁོར་བའི་ཞེན་འཛིན་རང་གྲོལ་ཏེ། སྒྱུ་མར་གྲོལ་ནས་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའིདོན་སྒོམས་ཤིག ། དེའང་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་གསུམ་ལ་བསྒོམས་པས། སློབ་ལམ་གྱི་ས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ལ། མཐར་ཐུག་བར་དོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་གང་་ཡིན་པ། །རྨི་ལམ་ལུས་ཀྱི་བཀོད་པས་སྦྱོང༌། །དང་པོ་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །དེ་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མིན། །ཉིན་པར་དང་ནི་རྨི་ལམ་གྱི། །འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་མ་དག་པ། །ས་བརྒྱད་ལ་ཡང་མི་གནས་ན། །པདྨ་ཅན་ལ་སྨོས་ཅི་
Chinese
地也是幻，以不真而欺骗也是幻，无而显现也是幻，应如是知晓，即幻化为空性的自性音声。如《入行论》云：本即空性之此物，何有可悦何不悦？何有可得何有失？一切犹如虚空者，我等当如何执取？如是。之后于夜晚时分，睡眠之时亦如前，然有差别，于幻化之状态中，无有真实戏论，放松宽坦。之后无论显现何种错乱之梦境，以知晓为幻化，则解脱真实执着、恐惧与害怕。于幻化中修习、增长、转变，清净刹土，如幻化之行持方式亦如前。以狮子卧式，将一切法于幻化之状态中，无有戏论而放松于空性中。中脉上端至梵穴，下端至密处。于白色而稀薄，如吹拂细管般的内部，专注如灯焰般的光芒片刻，之后于光芒渐细乃至不可见之状态中入睡。首先，梦境被把握为幻化，于无实中修习，增长、转变以及观视刹土等亦如前行持。若思于梦境之错乱中，以幻化而增长修习，三重错乱有何用？以错乱而修习错乱，并且另有无量利益。若能把握梦境一夜，瑜伽可行半月之安乐。天龙食香供养赞，勇士空行真实聚。乃是度脱恶趣海之舟。如是。修习道之果为：由此，轮回之执着自然解脱，于幻化中解脱，不住涅槃。如幻化般，二利任运成就。是故修习如幻化之义。彼之暂时之果为，日夜于幻化之天身，于极不住之三者修习，获得学道之地的功德，究竟于中阴获得圆满受用身而证得涅槃，即耶谢桑瓦之续后分云：十方之世界，以梦身之变化而修习。首先是地的功德，由此而生，非由他生。白日以及梦境中，错乱之习气未清净，于八地亦不住，何况莲花者？
English
The earth is also an illusion, deceiving with untruth is also an illusion, appearing as non-existent is also an illusion. One should understand this, as the self-sounding resonance of emptiness as illusion. As it says in the Bodhisattvacharyavatara: 'In this thing that is empty from the beginning, what is there to be pleased with, what to be displeased with? What is there to gain, what to lose? How can beings like me grasp at things that are all like the sky?' Like that. Then, during the night, when going to sleep, it is the same as before, but with the distinction of being in a state of illusion. Relax and loosen the absence of truth and elaboration. Then, whatever deluded dreams may arise, by knowing them as illusions, one is freed from clinging to truth, fear, and dread. Practice, increase, transform, and purify the field of illusion, and the way of proceeding like an illusion is the same as before. In the sleeping posture of a lion, release all phenomena into emptiness, free from elaboration, in the state of illusion. The upper end of the central channel reaches the Brahma aperture, and the lower end reaches the secret place. Inside something white and thin, like a blown-up tube, focus on a burning flame for a moment, and then lie down in a state where the light becomes thinner and thinner until it is invisible. First, dreams are grasped as illusions, and practiced in non-reality. Increasing, transforming, and viewing the realms, etc., should be done as before. If you think, 'What is the use of practicing and increasing illusions in the confusion of dreams, with triple confusion?' By practicing confusion with confusion, there are also immeasurable benefits. If you grasp a dream for one night, yoga will be comfortable for half a month. Gods, nagas, and gandharvas offer worship and praise. Heroes and dakinis actually gather. It is a boat that liberates from the ocean of evil destinies. ' Like that. The result of practicing the path is: By this, the clinging to samsara is naturally liberated, liberated in illusion, and does not abide in nirvana. Like an illusion, the two benefits are spontaneously accomplished. Therefore, practice the meaning of illusion. The temporary result of that is that by practicing the three illusory deity forms that do not abide extremely during the day and night, one obtains the qualities of the ground of the path of learning, and ultimately, in the bardo, one obtains the enjoyment body and attains nirvana. That is, from the latter part of the Guhyasamaja Tantra: 'Whatever the realms of the ten directions may be, practice with the arrangement of the dream body. First are the qualities of the earth, which arise from that, not from elsewhere. The impure imprints of delusion in the daytime and in dreams do not remain even on the eighth ground, what need is there to mention the lotus-holder?'
Tibetan
དགོས། །ཞེས་པ་དང། དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། ཉིན་པར་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་དང༌། །མཚན་མོ་རྨི་ལམ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །རང་ཤར་་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཚེ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །སྐད་ཅིག་བར་དོར་མྱ་ངན་འདའ། །རྒྱུན་ལ་གནས་ན་སྨོས་ཅི་ དགོས། །སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བརྒྱད་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་བྱས་ན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་སངས་རྒྱ། །ལམ་ལྔ་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན། །གཞན་དང་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་དོན། ། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཟབ་པ་དང༌། །རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་གང༌། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེར་རབ་རྟོགས་ནས། །འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ཐོབ་པར་ཤོག །མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང༌། །སྒྱུ་མའི་འོད་གསལ་ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ཅན། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་འདྲེས་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྟོང་གིས། །འགྲོ་བའི་མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བར་ཤོག །ཆ་ཤས་གང་བ་སྟོན་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ཆུ་ནང་རྙོག་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ལྟར། །ཆོས་ཉིད་དག་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ མཁར། །ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་རྫོགས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་ པའོ།། །། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་གང་དེ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་མན་ངག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་མིག་ཡོར་སྣང་བ་བཞིན། ། སེམས་ཉིད་ངང་ལས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་མཐུས། །འཁོར་བའི་མིག་ཡོར་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་གྲུབ། །གང་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ཡོར་བཞིན། །ཇི་ལྟར་རགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ལས་གྲིབ་མ་བྱུང་བ་ཡང༌། ག
Chinese
དགོས། །ཞེས་པ་དང། དམ་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། ཉིན་པར་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་དང༌། །མཚན་མོ་རྨི་ལམ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །རང་ཤར་་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཚེ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །སྐད་ཅིག་བར་དོར་མྱ་ངན་འདའ། །རྒྱུན་ལ་གནས་ན་སྨོས་ཅི་ དགོས། །སྒྱུ་མ་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་བྱ། ། ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་བརྒྱད་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམས་བྱས་ན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་སངས་རྒྱ། །ལམ་ལྔ་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན། །གཞན་དང་རང་བཞིན་འབྲས་བུའི་དོན། ། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཟབ་པ་དང༌། །རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པ་གང༌། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེར་རབ་རྟོགས་ནས། །འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སྒྱུ་མ་ཐོབ་པར་ཤོག །མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང༌། །སྒྱུ་མའི་འོད་གསལ་ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ཅན། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་འདྲེས་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྟོང་གིས། །འགྲོ་བའི་མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བར་ཤོག །ཆ་ཤས་གང་བ་སྟོན་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ཆུ་ནང་རྙོག་དང་བྲལ་བར་སྣང་བ་ལྟར། །ཆོས་ཉིད་དག་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ མཁར། །ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་རྫོགས་པར་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ངལ་གསོ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་ པའོ།། །། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་ནི། ཡང་འདིར་རྒྱལ་བས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་པ་གང་དེ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པའི་དོན་མན་ངག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ལས། དང་པོ་གཞི་འོང་བ་མེད་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་མིག་ཡོར་སྣང་བ་བཞིན། ། སེམས་ཉིད་ངང་ལས་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་མཐུས། །འཁོར་བའི་མིག་ཡོར་མེད་སྣང་འཁྲུལ་པ་གྲུབ། །གང་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མིག་ཡོར་བཞིན། །ཇི་ལྟར་རགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ལས་གྲིབ་མ་བྱུང་བ་ཡང༌། ག 如是，以及，于誓言之安立中云：日间显空如幻，夜间梦境天之身，自显彼处若未动，彼乃胜者圆满受用，刹那中阴而涅槃，若住恒常何须说，幻化光明如是也，此乃不向他处说。以及，于智慧显现之续第八品中云：幻化法界普基也，于如幻之诸法上，如幻一般若修习，如幻一般而现证，五道者乃十二也，此非他人所能悟，他者与自性果之义，深广无别也。如是宣说。何时诸法体性深奥，自性广大幻化之游舞，于无二之金刚中善了知，愿诸众生获得菩提幻化。虚空清净菩提心之状态中，幻化光明日月之显现者，三摩地杂染，以知悲之光芒，愿除众生无明黑暗。圆满分之秋月坛城，如于水中离垢而显现般，法性清净金刚藏之宫殿，愿圆满无余广大之功德。大圆满幻化休息中，如幻品者，金刚处第二之释也。如是于幻化自性无灭之显示后，当了知一切法为无来如阳焰之自性，如是教诫者：复此胜者如阳焰，所说彼者善说谛听之。何时一切法显现而无自性，即是无来如阳焰，于中品般若经云：善现一切法自性无来如阳焰也，如是之义摄为口诀者：于基、道、果之自性决定为三，其中初者，以基无来如阳焰之见而定之者：如从色中阳焰显现般，心性自中以习气错乱力，轮回阳焰无显错乱成，无论如何显现如是阳焰般，如从粗大之色之基中生出阴影也。
English
Thus, and, in the establishment of vows, it is said: During the day, appearances are empty like illusions, at night, dreams are the bodies of deities, if one does not move from that self-arising, that is the Victorious One, the perfect enjoyment, in an instant, nirvana in the bardo, if one abides constantly, what need is there to say, illusions and luminosity are like that, this is not to be spoken elsewhere. And, in the eighth chapter of the Tantra of the Manifestation of Wisdom, it is said: Illusion is the all-ground of the Dharmadhatu, on phenomena that are like illusions, if one meditates as if they are illusions, one will manifestly awaken as if it is an illusion, the five paths are twelve, this is not understood by others, the meaning of others, self-nature, and result, is profound and vast, inseparable. Thus it is said. When the essence of all phenomena is profound, the nature is vast, the play of illusion, in the non-duality of the Vajra, having realized well, may all beings attain the illusion of enlightenment. In the state of pure space, the mind of enlightenment, the manifestation of the illusion of luminosity, the sun and moon, the mixed samadhi, with the light of wisdom and compassion, may it dispel the darkness of ignorance of beings. The full autumn moon mandala, like appearing in water, free from turbidity, the palace of the pure nature of reality, the Vajra essence, may it perfect all the great qualities without exception. From the Great Perfection, the Rest of Illusion, the chapter on illusion-like, is the commentary on the second Vajra place. Thus, after showing the unceasing nature of illusion, one should realize that all phenomena are of the nature of non-arising, like mirages, as advised: Again, here the Victorious One, like a mirage, what is said, listen well to the explanation. When all phenomena appear but have no self-nature, that is, non-arising, like a mirage, in the Intermediate Mother Sutra it is said: Subhuti, all phenomena are by nature non-arising, like a mirage, the meaning of which is condensed into pith instructions: In the nature of the ground, path, and result, it is determined as three, among which the first, the ground, is determined by the view of non-arising, like a mirage: Just as a mirage appears from form, from the nature of mind, by the power of habitual confusion, the mirage of samsara is established as a non-existent appearance, however it appears, like a mirage, just as a shadow arises from the basis of coarse form.