Tibetan
སས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། །མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ནི། སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་དང༌། མཇུག་གི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་ཐ་མ་གསུམ་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱོར་བའི་ལུང་དུ་འཆད་པ་མི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལ་འཇུག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟད་པའམ་མཐའ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའི་ས་སྟེ་བཅུ་པའི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་དུ་བཤད་ཅིང༌། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། སློབ་ལམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལྟར་ད་གཟོད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་མེད་དེ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཁས་བླངས་པའི་དུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོ་གས་བླངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོར་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དོན་མཛད་པ་ཡོད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་དང་ལྡན་པས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ། སློབ་དཔོན་དཔལ་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྨོན་པ། ཕྱི་མ་བཅུ་དགུ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། འདུན་སོགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཇུག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྣམ་པ་བཅུ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་ཀྱང༌། དེ་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། སྨོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཆ་དེ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་སྦྱོར་བས་ལག་ལེན་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ཆ་གཉིས་པོ་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཡང༌། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་དང་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གང་རུང་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ལས། སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི། །རྟག་ཏུ་སྡོམ་གཞན་ལྡན་པ་ ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡི། །སྐལ་པ་ཡོད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ མིན། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ལེན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་གང་ཡོད་དུ་སྐྱེ་ཡི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཁོ་ན་མི་དགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། ལྷ་དང༌། ཀླུ་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང༌། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །ལུགས་འདི་གཉིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་མི་འགལ་བར་གོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དུས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པར་མིང་མ་བཏགས་ཀྱང༌། དོན་འདྲ་བར་སྲོག་མི་གཅོད་པར་དམ་འཆའ་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པས། དེའི་ཆ་ནས་རྟེན་འདྲ་རུང་དུ་ངེས་ཏེ། དོན་ལ་གནོད་པ་ལས་བློ་ལོག་པ་ཞིག་ལ་སྐྱེ་ངེས་སོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གང་རུང་སྡོམ་ནུས་པ་ཞིག་མེད་ན་གང་ལའང་མི་སྐྱེ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མདོར་ན་གང་ལེན་པར་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་དེའི་ས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ། དད་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བསམ་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང༌། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལའང་དད་གྱུར་ལ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་ན། །བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་སོ། ། གནས་པའི་རྟེན་ཡང༌། གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེའི་རྟེན་ལ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་གནས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེའང་གྲོགས་དམ་པ་བསྟེན་པའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐུལ་
Chinese
以地摄持。其后之一，以趣入初地的道摄持。其后之十，以极喜地等十地摄持，是见道与修道的行境。其后之五，以殊胜道摄持。其后之三种发心，以加行、正行、后行的门径，由佛地摄持。如是，发心的种种差别，是从最初业者的地到佛地之间所摄持。有些认为，此时的最后三种是与普光地相结合的教证是不合理的，因为佛陀不观察趣入于此，因为不观察穷尽或边际。佛陀说的是大乘阿罗汉所入之地，即宣说十地的加行、正行、后行三种。在《经庄严论》中说：“佛子诸发心，如云彩般示现。”因此，这二十二种是从资粮道到十地之间所说的。此处若问，佛地有发心还是没有发心呢？不是像学道者的发心那样现在才获得，因为已经获得了，并且已经超过了誓愿的时间，所以没有以仪轨所取的发心。有胜义发心，因为以法性所获得的发心，获得而不退失，从上到上都有，因为有不舍弃的空性，并且有无缘大悲成办事业，如《中观母经》中说：“我以佛眼观见，与何种发心相应，超越东方世界恒河沙数，哪些有情堕入地狱、饿鬼、畜生之处，为了利益和安乐他们而宣说佛法。”如是二十二种，导师吉祥智称，认为是最初三种是愿心，后面十九种是行心，因为以意乐等三种的差别，愿心有三种，行心称为十九种。虽然这样说了，但必须认为在每一个时候都有愿行两种。
English
It is held by the ground. After that, one is held by the path of entering the first ground. After that, ten are held by the ten grounds, such as the Joyful Ground, and are the objects of practice of the paths of seeing and meditation. After that, five are held by the special path. After that, the three kinds of bodhicitta are held by the Buddha ground through the gates of preparation, main practice, and subsequent practice. Thus, the various distinctions of bodhicitta are held from the ground of the first practitioner to the Buddha ground. Some think that the last three in this case are not reasonable to explain as the teachings combined with the Ground of Universal Light, because the Buddha does not observe entering into it, because he does not observe exhaustion or limit. The Buddha said that the ground entered by the Arhat of the Mahayana, that is, the three of preparation, main practice, and subsequent practice of the tenth ground are explained. In the Ornament of the Sutras, it is said: "The bodhicitta of the Buddha's sons is shown to be like clouds." Therefore, these twenty-two are said from the path of accumulation to the tenth ground. Here, if asked, does the Buddha ground have bodhicitta or not? It is not like the bodhicitta of the learner that is obtained now, because it has already been obtained, and because it has passed the time of vows, there is no bodhicitta taken by rituals. There is ultimate bodhicitta, because the bodhicitta obtained by the nature of reality is obtained and not lost, and it is more and more above, because there is emptiness that is not abandoned, and there is great compassion without object that accomplishes the work, as it is said in the Middle Mother Sutra: "I see with the Buddha's eye, and with whatever bodhicitta I am endowed, beyond the world of the eastern direction as many as the sands of the Ganges, those sentient beings who have fallen into the places of hell, hungry ghosts, and animals, for the benefit and happiness of them, I teach the Dharma." Thus, of the twenty-two, the teacher Glorious Wisdom, thinks that the first three are aspiration, and the latter nineteen are action, because with the difference of the three of intention and so on, aspiration has three kinds, and action is called nineteen kinds. Although it is said like this, it must be thought that there are both aspiration and action at every moment.
Chinese
发愿是为菩提而努力的部分，行入结合以实践而有所区别的两个部分必须齐全。生起菩提心的所依也是，唯识宗认为，对于最初未获得者，为了使其获得，必须依于别解脱戒七种中的任何一种而生起。如《菩提道灯论》中说： “别解脱戒七种中，常具余律仪者，有菩萨戒之分，否则则无。” 中观宗认为，凡是有想要受持菩提心的意乐都可以生起，不一定非要暇满人身。如《宝积经》中说：“彼时宣说此法类时，天、龙、非天、妙翅鸟、大腹行等无数众生，皆发无上正等觉菩提心。” 这两种观点实际上并不矛盾，可以这样理解：在生起菩提心时，即使没有给别解脱戒命名，但实际上也需要承诺不杀生等与别解脱戒意义相同的内容。从这个角度来看，所依在某种程度上是相同的，因为只有对损害意义的事情心生厌恶，才有可能生起菩提心。如果无法受持任何一种别解脱戒，那么在任何情况下都无法生起菩提心，因为这与菩提心本身的学处相违背。总之，想要受持菩提心的众生，其所摄的处所是身体的所依，而信心等殊胜的福德之心是思想的所依。如《宝积陀罗尼经》中说：“于佛及佛之法生信，于无上菩提亦生信，于诸佛子之行生信，具慧者能生菩提心。” 安住的所依也是，在何处生起，就在那里的所依上安住，直到没有出现退失的因缘为止。生起菩提心的因是：对佛的信心，对众生的慈悲，获得菩提心的利益，这三者能生起菩提心。如《经庄严论》中说：“友力因力及根本，闻力善习所生力，不坚固与坚固生，他所说之发心说。” 也就是依止殊胜的道友或善知识的劝请。
English
Aspiration is the aspect of striving for enlightenment, and the two aspects of entering and combining to differentiate practice must be complete. The basis for generating Bodhicitta is also that, according to the Mind-Only school, in order to obtain what has not been obtained initially, it must arise based on any of the seven types of individual liberation vows. As stated in the "Lamp for the Path to Enlightenment": "Among the seven types of individual liberation vows, those who always possess other vows have the potential for the Bodhisattva vow, otherwise not." According to the Madhyamaka school, Bodhicitta can arise in any mind that desires to take it, and it does not necessarily require a leisure and endowment body. As stated in the "Heap of Jewels Sutra": "At the time of explaining this Dharma category, countless beings such as gods, nagas, asuras, garudas, and mahoragas generated the unsurpassed, perfect, and complete Bodhicitta." These two views are understood to be not contradictory in meaning. Thus, although the name of individual liberation vow is not given at the time of generating Bodhicitta, it is actually necessary to promise not to kill, etc., which is similar in meaning to the individual liberation vow. From this perspective, the basis is necessarily similar to some extent, because Bodhicitta can only arise in someone who has turned away from things that harm meaning. If one cannot keep any of the individual liberation vows, then Bodhicitta cannot arise in any case, because it contradicts the very precepts of Bodhicitta itself. In short, the place gathered by the being who wants to take it is the basis of the body, and the special mind of faith and other merits is the basis of thought. As stated in the "Konchok Tala Sutra": "Having faith in the Buddha and the Buddha's Dharma, having faith in the unsurpassed enlightenment, having faith in the conduct of the Bodhisattvas, those with wisdom can generate Bodhicitta." The basis of abiding is also that, wherever it arises, it abides on that basis until the cause of decline does not occur. The cause of generating Bodhicitta is: faith directed towards the Buddha, compassion directed towards sentient beings, and obtaining the benefits of the Bodhicitta mind, these three give rise to Bodhicitta. As stated in the "Ornament of the Sutras": "The power of friends, the power of causes, and the root, the power of hearing, the power of habituating to virtue, the unstable and stable arise, the Bodhicitta taught by others is explained." That is, relying on a noble friend or being urged by a virtuous spiritual friend.