Tibetan
དེ་ཉིད་ལས། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མདོར་ན་གཟུང་འཛིན་མངོན་དུ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱ་ལ། གཟུང་འཛིན་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཡུལ་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་དབྱེ་ན་སྤྱོས་ཏེ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་སོ། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་དོན་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པས་འགྲུབ་བོ། ། དྲུག་པ་ད་རེས་མ་འབད་ན་འཁོར་བར་གདུང་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བོ། གང་ལ་བདེ་ལེགས་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། །རིན་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣོད་རྙེད་ནས། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཆར་བསིལ་བ་མི་འཛིན་ན། ། འཁོར་བའི་གདུང་བས་རང་ཉིད་བརླག་པར་ཟད། །དེ་ཡང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབབ་པའི་ཚེ་སྣོད་བཟེད་པར་མི་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་གདུང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པའི་རབས་ལས། དལ་འབྱོར་སྣོད་ནི་རྙེད་གྱུར་ཀྱང༌། །ཆོས་ཀྱི་ཐིགས་པ་མ་བླངས་པས། ། ད་ནི་དམྱལ་མེ་བཟོད་དཀས་བསྲེགས། །ཡུན་རིང་ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མནར། །ཞེས་སོ། ། བདུན་པ་དལ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྟེན་ལ་ཐར་པའི་ཆོས་ཀྱང་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཡང་འདི་ལྟར། དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ཕན་བདེའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཅན། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་བསིལ་དམ་པའི་ཆར་ཆེན་ཡང༌། ། དལ་འབྱོར་ས་གཞི་འགྲོ་སེམས་གཙང་མར་འབབ། །དེ་ཕྱིར་སྤྲོ་བས་སྙིང་ནས་ཆོས་མཛོད་ ཅིག །ཅེས་གདམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་གང་ཡིན་པའང་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱིས་གཞི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ངང་གིས་འབབ་པ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆར་ཆེན་པོ་ཡང་འབབ་སྟེ། གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། ། བརྒྱད་པ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་དཔེས་བཤད་པ་ནི། དལ་བ་དང་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་ཡང༌། ཇི་ལྟར་མཚོ་དབུས་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་པས་ཀྱང༌། །མི་ཉིད་རྙེད་དཀར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་གསུངས། ། དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་ལུས་རྙེད་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བས་དེ་རིང་ཉིད་ནས་བརྩོན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོའི
Chinese
彼处经文又说：感官的意识并非如此。总之，对由能取和所取显现而生起因的境，生起分别思辨，称为心和心所。能取和所取寂灭，而了知境，称为智慧。如《华鬘经》中说：若以能取和所取来区分，对境生起分别，即是轮回之心。若无能取和所取，了知实义，即是解脱之智慧。由此得以成立。「第六，若今不努力，则于轮回中受苦之理：」如是，以昔日善业之力所获得的众生，于何处获得安乐，成为佛法的根基，如获得珍宝无垢之器皿，若不接纳甘露之法雨，则唯有被轮回的痛苦所毁灭。也就是说，明明有珍贵的人身之器皿，当降下佛法之雨时，若不接纳此器皿，则唯有被轮回的痛苦所折磨。如《生于铁室之传》中说：虽已获得闲暇之器皿，却未取佛法之滴露。「如今将被地狱之火所焚烧，长久以来被业力所折磨。」如是。「第七，开示闲暇是佛法的所依：」于何处有闲暇，解脱之法也自然生起，也如下所示：具足殊胜大乐利乐之云聚，智慧甘露清凉之殊胜大雨，降于闲暇之地基，众生清净之心田。因此，以欢喜心从内心修持佛法。「如是劝诫道。无论是何种佛陀的圣教甘露之法雨，也自然降于具有闲暇作为基础者之上。如《宝积经》中说：善男子，于何处有闲暇和圆满，彼处亦降下圆满具足的佛法大雨，此外还有无量无边的利益。」「第八，以譬喻说明闲暇难得：」闲暇和圆满难得之理，也如：如同一根漂浮于大海中央的轭木，乌龟的头颈伸入其中的孔洞，人身之难得，天人导师如是说。「获得闲暇珍贵之身，更何须多言。因此，从今天起就应精进。」如是说。大海的
English
It is also stated in the same text that sensory consciousness is not like that. In short, the arising of conceptual thought on an object that is manifestly produced by the cause of grasping and being grasped is called mind and mental factors. Knowing the object through the pacification of grasping and being grasped is called wisdom. As stated in the Garland Sutra: "If one distinguishes by grasping and being grasped, the conceptualization of the object is the mind of samsara. If there is no grasping and being grasped, knowing the meaning is the wisdom of liberation." This is how it is established. "Sixth, the way of suffering in samsara if one does not strive now:" Thus, a being who has obtained the power of past virtues, in whom happiness and well-being have become the basis of Dharma, like finding a precious, stainless vessel, if one does not hold the nectar of Dharma rain, one will only be destroyed by the suffering of samsara. That is, even though one has a precious human body as a vessel, if one does not hold the vessel when the rain of Dharma falls, one will only be tormented by the suffering of samsara. As it says in the story of being born in an iron house: "Even though one has obtained the vessel of leisure and endowment, one has not taken the drop of Dharma. "Now one will be burned by the unbearable fire of hell, and tormented by karma for a long time." So it is. "Seventh, showing that leisure and endowment are the basis of Dharma:" Wherever there is leisure, the Dharma of liberation also arises naturally, as follows: The cloud of glorious great bliss and benefit, the great rain of wisdom, nectar, and coolness, falls on the ground of leisure and endowment, the pure mind-field of beings. Therefore, cultivate the Dharma from the heart with joy." Thus advised. Whatever the rain of the sacred Dharma of the Buddha's teachings, it also falls naturally on those who have leisure as a foundation. As it says in the Heap of Jewels Sutra: "Son of good family, wherever there is leisure and endowment, there also falls a great rain of the complete and perfect Dharma of the Buddha, and there are also immeasurable benefits." "Eighth, explaining the difficulty of obtaining leisure and endowment with an example:" The way of the difficulty of finding leisure and endowment is also like: Just as a yoke floating in the middle of the ocean, the turtle's neck entering the hole in it, the difficulty of obtaining a human body, the teacher of gods and humans said. "Having obtained a leisure and endowment precious body, what more needs to be said? Therefore, strive from this very day." So it is said. The ocean's
Tibetan
་ནང་ན་རུས་སྦལ་ཞིག་གནས་པ་དེས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་སྟེང་དུ་འོངས་པ་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་གཅིག་པ་རླུང་གིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར་བསྐྱོད་པའི་བུག་པར་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་སྲིད་དུ་རུང་གི ། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་མི་ལུས་རྙེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་བར་གསུངས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང༌། །རུས་སྦལ་འཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་ གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གང་ལས་གསུངས་ན། མེ་ཏོག་གི་ཚོམས་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་དཀའོ། །མིར་གྱུར་པ་དང་དལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ནང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རླུང་ཡས་ལྡང་བ་དང༌། མས་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡང་ལ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མྱུར་བའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་གཅིག་པ་དེར་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མགུལ་པ་ཆུད་པར་སྨྲ་ཡི། ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལས་ཕྱིར་ཡང་མིར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ལུས་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡང་དཀའ་ན་དལ་འབྱོར་དམ་པ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང༌། །དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང༌། ། དགེ་གོམས་རུང་བ་དེ་ལྟ་བུ། །དཀོན་ན་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལས། །འདྲེན་པ་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་ དཀར། །ཞི་བའི་ཆོས་གསུངས་ཐོས་པའང་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དལ་འབྱོར་མིར་སྐྱེ་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དད་པའང་རྟག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། ། སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་མི་ལུས་ཙམ་པོ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་བཤད་པ། འདི་ལྟར་མི་ཡི་ལུས་རྙེ
Chinese
「其中一只乌龟住在里面，每过一百年才上来一次，（而海面上）只有一个轭木孔，风吹得它一刹那也不停留在同一个地方，（乌龟的）脖子进入那个孔的可能性也是有的。」「（佛经中）说从轮回和恶趣中获得人身更为困难。《亲友书》中说：『漂于大海轭木孔，盲龟值遇诚难得，较此尤难得人身，故王』『应以正法利此生。』等等。《入菩萨行论》中说：『是故薄伽梵，曾说极难得，如龟颈入轭，大海漂轭孔。』出自何处呢？出自《花聚经》。诸佛薄伽梵出现于世间也很困难。成为人和获得闲暇圆满也很难获得。因此，要举一个例子。舍利子，例如这个大地变成一个大海，其中有一个轭木孔，还有一只瞎乌龟。大海中刮着名为向上刮和向下刮的风。那只瞎乌龟也是每过一百年才出来一次，（乌龟）的脖子进入那个快速移动的轭木孔的可能性也是有的。从堕落中再次变成人不是这样的。因此，对于那些堕落者来说，变成人是非常困难的。』这样，仅仅获得人身也很困难，更何况是利用闲暇修持正法呢？《入菩萨行论》中说：『如来出世难，信心人身难，善行能行时，稀有何不为？』等等。《宝顶经》中说：『导师出现极难得，听闻寂静之法亦极难，获得闲暇人身极难得，持戒具信亦恒常难得。』等等。「第二个总义，认识暇满的自性有六个方面。第一个是仅仅讲述人身：『那么，这样的人身珍宝是什么呢？』讲述分类。像这样获得人身……」
English
"It is possible that a turtle living inside comes up once every hundred years, and there is only one yoke hole (on the sea), and the wind blows it without staying in the same place for even a moment, and (the turtle's) neck enters that hole." "(The scriptures) say that obtaining a human body from samsara and the lower realms is even more difficult. The 'Letter to a Friend' says: 'It is difficult for a blind turtle to meet a yoke hole floating in the ocean. It is even more difficult to obtain a human body than this, so the king' 'should benefit this life with the true Dharma.' etc. 'Entering the Bodhisattva's Conduct' says: 'Therefore, the Bhagavan said that it is extremely difficult to obtain, like a turtle's neck entering a yoke, a yoke hole floating in the ocean.' Where does it come from? From the 'Flower Gathering Sutra'. It is also difficult for the Buddhas, the Bhagavans, to appear in the world. It is also difficult to become a human and obtain leisure and perfection. Therefore, let's give an example. Shariputra, for example, this great earth becomes a great ocean, in which there is a yoke hole, and there is also a blind turtle. In the great ocean, there are winds called upward blowing and downward blowing. That blind turtle also comes out once every hundred years, and it is possible for (the turtle's) neck to enter that fast-moving yoke hole. It is not like this to become a human again from falling. Therefore, it is very difficult for those who have fallen to become human.' Thus, it is difficult to obtain just a human body, let alone using leisure to practice the true Dharma? 'Entering the Bodhisattva's Conduct' says: 'It is difficult for the Tathagatas to appear in the world, it is difficult to have faith and a human body, and when it is possible to do good deeds, why not do them?' etc. 'The Jeweled Crown Sutra' says: 'It is extremely difficult to see a guide, it is also extremely difficult to hear the Dharma of peace, it is extremely difficult to obtain a leisure human body, and it is also always difficult to keep precepts and have faith.' etc. "The second general meaning, recognizing the nature of leisure and endowment has six aspects. The first is just talking about the human body: 'So, what is this precious human body?' Talking about classification. Like this, obtaining a human body..."