Tibetan
་པ་མེད་ཅིང༌། རང་རང་གི་ལས་ངན་པས་བྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདི་དག་སྡུད་པར། མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤོང་དེ་ཡིས་དལ་བ་རྟག་དུ་རྙེད། །ཅེས་པ་དང༌། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་དང༌། །ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང༌། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ལོག་ལྟ་དང༌། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་དང༌། བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་ལས། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་ཉིད། །ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེས་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་རྙེད་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་ མཛོད། །ཅེས་སོ། །འབྱོར་པ་ནི་ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་བཅུ་རྫོགས་པའི་མི་ནི་འབྱོར་པས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་ཡིན། མི་གླེན་པ་ཡིན། དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ཡིན། ཕོར་སྐྱེས་པ་ཡིན། གཟུགས་བཟང་བ་ཡིན། མི་དབུལ་བ་ཡིན། མི་བརྙས་པ་ཡིན། ཚིག་སྙན་པ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཀྱང༌། འདིར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། མི་ཉིད་ཐོབ་པ་དང༌། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང༌། དབང་པོ་ཚང་བ་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང༌། གནས་ལ་དད་པ་སྟེ་ལྔ་ནི་བདག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། སངས་རྒྱས་བྱོན་པ་དང༌། །ཆོས་གསུངས་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང༌། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། ཆོས་བྱེད་པ་ལ་གཞན་བརྩེ་བ་སྟེ་ལྔ་ནི་གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་བརྩེ་བ་ནི་བདག་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་ཅིང་བརྩེ་བས་ཆོས་ལ་འདྲེན་པ་ཡོད་པའོ། །བཅུ་གཉིས་ནི་དབྱེ་གཞི་གཉིས་ལོགས་སུ་བགྲང་པའོ། །དེ་དག་རྒྱུད་འགྲེལ་དུ། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང༌། །ལས་མིན་གནས་དད་བདག་འབྱོར་ལྔ། །སྟོན་བྱོན་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །རྗེས་འཇུག་འགྲོ་བརྩེ་གཞན་འབྱོར་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྱོར་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། ཨུཏྤལ་དང༌། དེའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ཡུམ་བར་མ་ལས། མིར་གྱུར་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ཀྱང་སྲིད་པའི་བདེ་བ
Chinese
，因為各自被自己的惡業所困擾。總結這些道理，捨棄八無暇，就能恆常獲得閒暇。如是說。《八千頌大釋》中說：地獄、餓鬼、畜生，長壽天與野蠻人，佛已不住世、邪見，以及喑啞，這些是八無暇。如是說。《親友書》中說：執持邪見與畜生，餓鬼以及地獄生，無有勝者之教及邊地，生於野蠻與愚笨喑啞者，長壽天，無論生於何處，被稱為八種無暇之過患。脫離這些，獲得閒暇之後，為了遮止轉生而應當努力。如是說。圓滿是《月藏經》中說：具足十種功德的人是圓滿的，哪十種呢？捨棄低劣種姓，不做愚笨之人，根未損壞，生為男身，相貌端正，不做貧窮之人，不做被輕賤之人，言辭悅耳，被眾人瞻仰。雖然這樣說，但此處《閒暇圓滿十二支經》中說：獲得人身，生於聖地，根具足，未造無間罪，對處所具信心，這五種是自圓滿。佛出世，法已宣說，殊勝之法住世，其他眾生也行於此法，以及對修法者心懷慈愛，這五種是他圓滿。所謂的「他慈愛」，是指自己被善知識以慈悲攝受，並以慈愛引導向佛法。十二種是將兩種分類的基礎分開計數。這些在續釋中說：人身中生根具足，非業具信自圓滿五，導師出世法已說，教法住世隨行眾，利他慈愛他圓滿五。如是說。其中，閒暇是自性，而圓滿是它的差別法，如同蓮花和它的藍色等。在《中觀母經》中說：轉生為人也很難得，何況是閒暇圓滿呢？如是說。「第二、即使獲得閒暇，也沒有可信賴之處」，如此，即使獲得閒暇圓滿，世間的安樂
English
, because they are preoccupied with their own evil deeds. To summarize these points: By abandoning the eight states of unfreedom, one will always find leisure. So it is said. In the Great Commentary on the Eight Thousand Verses: Hell beings, hungry ghosts, animals, long-lived gods, barbarians, those without a Buddha, wrong views, and mutes—these are the eight states of unfreedom. So it is said. In the Letter to a Friend: Holding wrong views, being an animal, being a hungry ghost, being born in hell, having no teachings of the Victorious One, being in a border region, being born as a barbarian, being foolish and mute, being a long-lived god—wherever one is born, these are called the eight faults of unfreedom. Having separated from these and found leisure, one should strive to reverse birth. So it is said. Abundance is mentioned in the Essence of the Moon Sutra: A person who has ten qualities is abundant. What are they? Abandoning low birth, not being foolish, having undamaged senses, being born male, having a good appearance, not being poor, not being despised, having pleasant speech, and being looked upon by many people. Although it is said like that, here in the Sutra on the Twelve Excellences of Leisure and Endowment: Obtaining a human body, being born in a noble land, having complete faculties, not having committed irreversible actions, and having faith in the place—these five are self-endowments. A Buddha has appeared, the Dharma has been taught, the sacred Dharma remains, others also practice it, and others are kind to those who practice Dharma—these five are other-endowments. Other kindness means that a virtuous spiritual friend holds one with compassion and guides one to the Dharma with love. The twelve are counted separately by dividing the two bases of division. These are mentioned in the Tantra Commentary: Human body, born in the center, complete faculties, non-action, faith in the place—the five self-endowments. The teacher has appeared, the Dharma has been taught, the teachings remain, followers practice, altruistic love—the five other-endowments. So it is said. Among these, leisure is the essence, and endowment is its distinguishing quality, like a lotus and its blueness, and so on. In the Intermediate Mother Sutra: It is difficult to even be reborn as a human, what need is there to mention leisure and endowment? So it is said. "Second, even if leisure and endowment are obtained, there is no certainty," Thus, even if leisure and endowment are obtained, the happiness of existence
Tibetan
་ཉུང་ཟད་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས། གལ་ཏེ་ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་ནས་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་མི་ཐོས་ཤིང༌། །ངན་འགྲོར་རྒྱུན་རིང་ཡང་དང་ཡང་འཁོར་ཏེ། །སྤང་བླང་མི་ཤེས་ལོག་པའི་ལམ་འགྲོ་ཞིང༌། ། ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་འཁོར་བར་འཁྱམས་འཚལ་ལོ། །བདག་གིས་ལེགས་པར་རྙེད་པའི་སྐྱེ་བ་འདིར་ཕན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཤིག་མ་བསྒྲུབས་ན་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་ན་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་མི་ཐོབ་ན། །བདེ་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །གང་ཚེ་དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང༌། །དགེ་བ་བདག་གིས་མ་བྱས་ན། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅིར་བྱར་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ངན་སོང་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ན་ནི་རྟེན་དེ་ལས་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཐར་བ་ཉིད། དེ་ལས། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ནས་གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་དཀའ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྙིང་ནས་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པ། དེ་བས་ད་ལྟ་རང་དབང་ཡོད་དུས་ འདིར། །ལེགས་པའི་ལམ་ལ་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། །དགེ་ཆོས་མི་ཟད་ཚོགས་གཉིས་བརྟེན་བྱས་ཏེ། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བར་མཛོད། ། ཅེས་པ་སྟེ། རྒ་བ་དང་རྒུད་པ་དང་འཆི་བས་མ་ཟིན་ཅིང༌། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་དབང་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་ཅི་འགྲུབ་སྤྱད་ན་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དགེ་སློང་དག །འཆི་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། རྒུད་པ་མེད་ཅིང༌། བདེ་བར་འཚོ་བས་དབང་བསྒྱུར་བ་གང་གི་ཚེ། ཐར་པར་སྤྲོ་བས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་དང༌། ཁྱེད་ཀྱི་སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་པོ་དག་སྟོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ངན་འགྲོ་ངན་སོང་བའི་གནས་དག་སྒོ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་སྐས་དག་འཛུགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གོ་འཕང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། ། བཞི་པ་ད་རེས་འབད་དགོས་པའི་ཚུལ་ནི། འདི་ལྟར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཤེས་ཤིང་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དལ་འབྱོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁ་ལོ་བས་ཟིན་པའི་དུས་འདིར་ཚད་དང་མཐའ་མི་མ
Chinese
因对少许事物执着之故，假如今生未成办利益，以后连善趣之声亦不得听闻，于恶趣中长久屡屡轮回，不知取舍行于邪道。」「无始无终流转轮回中，我今幸得此人身，若未修持殊胜之正法，则因业力而生于恶趣，莫说获得善趣，连善趣之声亦不得听闻。如《入行论》云：『我之行持若如是，人身亦且不得获，何须更说往善趣，若未获得此人身，唯造罪恶无善行，何时有缘行善业，然我未曾行善业，彼时唯受恶趣苦，我将有何所作为。』如是若趋向恶趣，则于彼处长时不得解脱。如云：『纵经百千俱胝劫，亦不得闻善趣声。』 第三、劝勉精进修法： 其次，从无边无际之轮回中获得解脱之机会甚为难得，故应从内心精进修持正法。因此，现在有自主之时，」「于此，以顺合善道的缘起，依止不尽之善法二资粮，务必超越轮回之城。」「即是说，于未被衰老、衰败、死亡所控制，自己有自主权之时，抓住解脱之道，尽力行持善事，则必定能从轮回中解脱。《广大游舞经》云：『诸比丘，于何时，无有死亡、衰老、衰败，以安乐生活而得自在，于彼时，当以欣乐解脱之心，勤积福德与智慧二资粮，汝等之三有轮回之城将成空寂，恶趣恶道之门将关闭，善趣天界之梯将竖立，解脱之果位将获得。』 「第四、现在必须努力之理： 如此，于知晓利益与安乐且能成办之暇满、善知识摄受之时，不
English
Due to attachment to a few things, if one does not accomplish benefit in this life, one will not even hear the sound of a good rebirth in the future, and one will repeatedly wander in the lower realms for a long time, not knowing what to accept or reject, walking on the wrong path." "Wandering in beginningless and endless samsara, if I do not accomplish a supreme Dharma that benefits this well-obtained birth, then due to the power of karma, I will be born in the lower realms and will not even hear the sound of a good rebirth, let alone obtain a good rebirth. As it is said in the Bodhisattvacharyavatara: 'If my conduct is like this, I will not even obtain a human body, what need is there to say that I will not go to a good rebirth? If I do not obtain a human body, I will only create sins and have no virtues. When will I have the opportunity to practice virtue? But I have not practiced virtue. At that time, I will only suffer the suffering of the lower realms. What will I do?' Thus, if one goes to the lower realms, one will not be liberated from that state for a long time. As it is said: 'Even after hundreds of millions of kalpas, one will not hear the sound of a good rebirth.' Third, advice to be diligent in Dharma practice: Furthermore, since the opportunity to be liberated from the endless cycle of samsara is very rare, one should diligently practice the Dharma from the heart. Therefore, now that you have freedom, "in this, with the auspicious circumstances that are in accordance with the good path, rely on the two accumulations of inexhaustible virtue and Dharma, and be sure to transcend the city of samsara." "That is to say, when one is not controlled by old age, decay, and death, and one has the freedom to do as one pleases, seize the path of liberation, and if one practices whatever virtue one can accomplish, one will surely be liberated from samsara. As it is said in the Extensive Play Sutra: 'Monks, when there is no death, old age, and decay, and one is empowered by living in happiness, at that time, with a joyful mind of liberation, diligently accumulate the two accumulations of merit and wisdom, and your three realms of samsara will become empty, the doors of the lower realms and evil paths will be closed, the ladders of the good realms and heavens will be erected, and the state of liberation will be obtained.' Fourth, the reason why one must strive now: Thus, in this time of leisure and endowment, when one knows the benefits and happiness and can accomplish them, and when one is guided by a virtuous friend,