Tibetan
དིར། །ཤིན་ཏུ་མ་རབས་ཞིག་ནའང་སྤོང་བར་སུ་ཞིང་སྤྲོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་ཏེ། ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འཁོར་བ་འདིར་འཁྱམས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཁུར་གྱིས་དུབ་ཅིང་ངལ་བ་རྣམས་མཐོང་ནས། རྒྱལ་བའི་འབྱོར་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་བརྒྱན་པའི་བསྟི་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ལ་ངལ་གསོ་བའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་འདོད་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཙུག་ལག་གམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བརྩོན་ཞིང༌། དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་བའོ། །ཐར་པའི་ལམ་པོ་ཆེའི་སྲོལ་བཏོད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་བསྟན་ཏོ། ། སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་གཞུང་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་ལ་བཞི་ལས། དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་སྤྱིར་བཤད་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པར་དཔྱད་པ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །སྤྱི་དོན་དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ད་ནི་ལུས་དངོས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས། རེ་ཞིག་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་དལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། དེ་བསྔགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི། གྲོགས་དག་དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་ལུས། །འགྲོ་དྲུག་ནང་ནས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཇི་ལྟར་ལོང་བས་རིན་ཆེན་གཏེར་རྙེད་བཞིན། ། རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཐར་པར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཏེ། སེམས་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་གདམས་པ། དལ་འབྱོར་དམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་མི་དབུལ་པོས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་རྙེད་པ་མཚར་བ་ལས། ལོང་བ་ཞིག་གིས་རྙེད་ན་དེ་བས་ཀྱང་མཚར་ཞིང་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་ལྟར། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སྲིད་པ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་
Chinese
在此。即使是非常低劣的东西，谁又会不愿意舍弃呢？ 考虑到这种情况。 看到长久以来在这轮回中漂泊的众生，被无法估量的痛苦重担压得疲惫不堪。 因此，想要撰写以殊胜的佛陀财富所庄严的寂灭大乐之位的休息诀窍的论著，乃是因无量圆满的慈悲牵引着在轮回中流转的众生。 如《华严经》所说： 善男子，以众生界为对象，所有身语意的造作，都是为了引导在轮回中流转的众生，乃是无量的大慈悲。 以世间的学问，或出世间的学问之方便而精进，劝勉行善，就是做过去诸佛的事业。 就是供养如来。 就是竖立正法之幢。 就是开创解脱的大道。 就是圣者。 就是珍宝之顶。 这些表明了立誓撰写第二品。 第二总义广释正文，共有十三章。 第一，闲暇圆满难得之章，共有四节。 总说闲暇圆满难得。 确定闲暇圆满的自性。 必须考察所依和能依的自性。 回向当下的善根。 第一总义有简略指示体性和详细解释自性两部分。 第一部分是： 现在将要讲解实际的身体。 首先，菩提的所依是闲暇圆满。 为了说明赞叹它的次第，说道： 诸友，闲暇圆满珍宝之身。 六道之中，获得极为稀有。 犹如盲人获得珍宝矿藏。 以极大的欢喜成办利益安乐。 这样说道。 凡是趋向解脱的士夫，就是成办菩提的友伴。 劝诫具足善心和善缘的人们。 获得殊胜的闲暇圆满，就像穷人得到珍宝一样稀奇。 如果是盲人得到，那就更加稀奇和罕见了。 同样，在六道轮回的生存中，获得闲暇圆满之身
English
Here. Who would not be willing to abandon even something very inferior? Considering this situation. Seeing that the beings wandering in this samsara for a long time are exhausted and weary from the burden of immeasurable suffering. Therefore, the desire to compose a treatise on the essential instructions for resting in the state of great nirvana, adorned with the marvelous wealth of the Buddhas, is because immeasurable perfect compassion leads beings who wander in samsara. As it says in the Avatamsaka Sutra: "O son of good family, all actions of body, speech, and mind, with the realm of sentient beings as their object, are great immeasurable compassion for the sake of truly guiding those who wander in samsara. Striving diligently with worldly learning or the means of transcendental learning, and encouraging virtue, is doing the work of the Buddhas of the past. It is offering to the Tathagata. It is raising the banner of Dharma. It is establishing the great path of liberation. It is a holy person. It is the crown of jewels." These indicate the vow to compose the second chapter. The second general meaning, the extensive explanation of the main text, has thirteen chapters. First, the chapter on the difficulty of obtaining leisure and endowment has four sections. Generally speaking about the difficulty of obtaining leisure and endowment. Identifying the nature of leisure and endowment. It is necessary to examine the nature of the support and the supported. Dedicating the merit of the present occasion. The first general meaning has two parts: a brief indication of the essence and a detailed explanation of the nature. The first part is: Now, the actual body will be explained. First of all, the basis for accomplishing enlightenment is leisure and endowment. To show the order of praising it, it is said: Friends, the body of leisure and endowment is like a precious jewel. It is extremely difficult to obtain among the six realms. It is like a blind person finding a treasure. With great joy, accomplish benefit and happiness. Thus it is said. Whoever is a person who goes to liberation is a friend who accomplishes enlightenment. Advising those with good minds and good fortune. Obtaining excellent leisure and endowment is as amazing as a poor person finding a precious jewel. If a blind person finds it, it is even more amazing and rare. Similarly, in the existence of the six realms of samsara, obtaining a body of leisure and endowment
Tibetan
པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། དལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལོང་བ་ཞིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཞི་མདོ་ནས་རྙེད་པ་ལྟར། འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་ལྡོངས་པ་དག་གིས་མི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ལེགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་ནི། དེའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དལ་དང་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བདག་ནི་སེམས་དམྱལ་ཡི་དྭགས་མ་སྐྱེས་ཤིང༌། །དུད་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང༌། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ལྐུགས་པ་སྟེ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་རབ་འདས་ཤིང༌། ། མིར་གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་དང་དབང་པོ་ཚང༌། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད་པ་སྟེ། །རང་འབྱོར་དམ་པ་ལྔ་ཡང་ཚང་གྱུར་ཅིང༌། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་གསུངས་བསྟན་པ་གནས། །གནས་ཕྱིར་ཞུགས་དང་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ། །རང་ལ་ལེགས་པར་ཚང་བའི་གནས་སྐབས་འདིར། །སྙིང་ནས་བརྩོན་པས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ནས་བསམ་པར་འོས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བའི་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །མི་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་འཕྲད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དམྱལ་བ་དང༌། ཡི་དགས་དང༌། དུད་འགྲོ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེངས་ཏེ་ལུས་མི་ཁོམ་ཞིང༌། ལྐུགས་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་ངག་མི་ཁོམ་ལ། ཆོས་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་མུན་པའི་བསྐལ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་མེད་པ་ཀླ་ཀློ་དང༌། འཇུག་པར་འདོད་ཀྱང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ལོག་ལྟ་ཅན་བཞི་ནི་ཡིད་མི་ཁོམ་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་གནས་སམ་སྐལ
Chinese
对暇满的赞颂是：在《暇满义理之经》中说：例如，就像一个盲人从垃圾堆中找到珍宝一样，轮回中流转的有情，被无明的黑暗所蒙蔽，得到人身是非常值得高兴的。你们应当恒常修持善法。又，《自性广说》中有八品，第一品是宣说十八暇满。广说其差别是：什么是暇满呢？我没有转生到地狱、饿鬼，旁生、长寿天、边地人和邪见者，没有佛陀出现的时代和喑哑者，从这八种无暇中完全脱离。转生为人，生于中土（指佛教文化兴盛的地区），诸根具足，没有颠倒的业际，对正法具有信心，自身具足这五种圆满。佛陀出世，宣说佛法，教法住世，为了教法而出家，他人以慈悲心对待自己，具备这五种他圆满，总共是十八暇满。自己完全具足这些条件的时候，应当从内心深处精进修持解脱。这应当从内心深处思维。那是怎样的呢？在《梵天胜热生之解脱》中说：从八种无暇中解脱出来也很难得，获得人身也很难得，具有圆满清净的闲暇也很难得，佛陀出世也很难得，诸根不全无缺也很难得，听闻佛陀的教法也很难得，与殊胜之人交往也很难得，与真正的善知识相遇也很难得。其中，转生到地狱、饿鬼、旁生三处，会被痛苦所困扰，身体没有空闲；喑哑者没有能力表达词句的意义，语言没有空闲；没有修法意识的长寿天；虽然有意识，但没有佛陀出世，没有教法光明的黑暗劫；虽然有光明，却没有进入正法的智慧的边地人；想要进入正法，却堕入增损的邪见者，这四种是心没有空闲，他们没有修法的机会或福分。
English
The praise of leisure and endowment is: In the Sutra on the Meaning of Leisure and Endowment, it says: For example, just as a blind person finds a precious jewel in a garbage heap, sentient beings wandering in samsara, blinded by the darkness of ignorance, finding the substance of human existence is extremely joyful. You should always practice virtuous Dharma. Furthermore, in the "Extensive Explanation of Nature" there are eight chapters, the first of which is the explanation of the eighteen leisures and endowments. The extensive explanation of its differences is: What are leisure and endowment? I am not born in hell, hungry ghosts, animals, long-lived gods, borderlanders, or those with wrong views, in an age without a Buddha, or as a mute. I am completely free from these eight states of no leisure. Born as a human, in a central land (referring to regions where Buddhist culture flourishes), with complete faculties, without inverted karma, with faith in the true Dharma, possessing these five personal endowments. The appearance of a Buddha, the teaching of the Dharma, the abiding of the teachings, ordaining for the sake of the teachings, and others treating oneself with compassion, possessing these five other endowments, totaling eighteen leisures and endowments. When one is fully endowed with these conditions, one should diligently practice liberation from the depths of one's heart. This should be contemplated from the depths of one's heart. How is that? In the "Liberation of Brahma's Victory over Heat-Born," it says: It is difficult to be liberated from the eight states of no leisure, it is difficult to obtain human form, it is difficult to have pure and complete leisure, it is difficult for a Buddha to appear, it is difficult to have complete faculties, it is difficult to hear the Buddha's teachings, it is difficult to associate with noble beings, and it is difficult to meet true spiritual friends. Among them, being born in the three realms of hell, hungry ghosts, and animals, one is distracted by suffering, and the body has no leisure; a mute person has no ability to express the meaning of words, and speech has no leisure; long-lived gods who have no awareness of practicing Dharma; although there is awareness, there is no Buddha appearing, and it is born in a dark age without the light of the teachings; although there is light, the borderlanders who have no wisdom to enter the Dharma; those who want to enter the Dharma but fall into the extreme of exaggeration and denigration, these four are without leisure of mind, they have no opportunity or merit to practice Dharma.