Tibetan
་ཀྱང་མི་འདོར་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ན་ཅི་ཤར་བ་དེ་དང་འདྲ་རུང་བློས་རིག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བའི་བློས་བསྐྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཤེས་དུས་དང་པོར་་འདིའོ་ཞེས་རིག་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པས་རྒྱུན་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །དེའང་ཡུལ་སྣང་ལ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་ཝལ་གྱིས་སྒོ་སོ་སོ་ལ་ཐོན་ནས་དཔྱོད་་དུས། བདེ་བར་ཞེན་ན་འདོད་ཆགས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དུ་ཞེན་ན་ཞེ་སྡང་དང༌། བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདིའོ་ཞེས་ཞེན་ན་གཏི་མུག་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་འདྲིས་པའི་བཟང་མོ་མཐོང་བ་དང༌། བདག་ཕམ་པར་བྱས་པའི་དགྲ་བོ་མཐོང་བ་དང༌། རྩིག་པ་དང༌། ཆུ་དང༌། ལམ་པོ་ཆེ་དང༌། ལྗོན་ཤིང་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་རྣམས་དགའ་གདུང་མེད་པར་མཐོང་དུས་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། སྐྱེ་བོ་མཛའ་བ་མཐོང་ན་ཆགས་པ་དང༌། །གནོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ལ་སྡང་བའི་བློ། །བར་མ་རྣམས་ལ་གཏི་མུག་རྣམ་འཕེལ་བས། ཁྱོད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་བསྡམ་པར་གྱིས། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ ནོ། ། གཉིས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མར་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་དེ་དག་གི་འཆར་གཞི་དང་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་དང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས། ། རིམ་བཞིན་མཆེད་པ་མཆེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན། །དེ་ལས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་འབྱུང༌། །རྩ་བ་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཡུལ་དང་དོན་དང་སེམས་སུ་བག་ཆགས་པས། །ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པས་འཁོར་བ་གྲུབ། །དེ་ལ་ཆ་ཤས་རྣམ་པར་དབྱེ་ན། ཡུལ་སོ་སོ་ལ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་དག་གི་རང་དུས་ན། སལ་གྱིས་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་་དེར་འཛིན་པའི་བློ་ཞིབ་ཚགས་དང་ཆེ་ལོང་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་་དཔྱོད་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཐོང་བའི་མཐོང་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་དང༌། སྣ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་དང༌། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་དང༌། ལུས་ལ་བརྟེན
Chinese
也不舍弃。这乃是如来佛的心意秘密，不可思议啊！也就是说，无论在外境显现何种形色、声音等相状，如果能以心识来辨别，就叫做“分别识”。或者，由于心识生起与外境相状相似，所以叫做“分别识”。最初认识外境时，以“这是什么”的认知部分来说，就叫做“心”。对于它的差别进行思辨，从而产生连续不断的关联，所以叫做“意”。也就是说，当对外境显现进行衡量辨别的意识，刹那间从各个感官迅速生起并进行思辨时，如果执着于快乐，就是贪欲；如果执着于痛苦，就是嗔恨；如果既非快乐也非痛苦，而是执着于“这是什么”，那就是愚痴。例如，就像看到以前认识的美女，或者看到使自己失败的仇人，或者看到墙壁、水、大路、树木和普通人时，没有喜悦和悲伤一样。如《律藏》中所说：“若见悦意生贪着，于作损害起嗔心，于诸中庸增痴暗，汝当防护诸根门。”就像这样。 第二，宣说八识为错乱之基 现在详细阐述它们的产生基础和分类，就像这样：阿赖耶识、意和五根识， 次第生起是生起的次第。由此产生轮回的苦果。根本是无明，具有能取所取二元对立的错乱。由于在外境、意义和心识中熏染习气，执着于我与我所，从而形成轮回。 对此进行部分分类，在各自的对境中生起的识，在其自身存在时，对于清晰而无分别的认知，就叫做阿赖耶识。之后，对于执着于此的意识，通过精细、粗略等方式对外境进行辨别，就是意。如《文殊智慧庄严经》中说：“心是阿赖耶识，执我者是意。”就像这样。依靠眼睛看到形色的见性，就是眼识。同样，依靠耳朵听到声音，依靠鼻子嗅到气味，依靠舌头尝到味道，依靠身体
English
Nor does it abandon. This is the secret of the Tathagata's mind, inconceivable! That is to say, whatever form, sound, etc., appears in the external environment, if it can be distinguished by the mind, it is called "discriminating consciousness." Or, because the mind arises similar to the appearance of the external environment, it is called "discriminating consciousness." When first recognizing an external object, the part of cognition that says "what is this" is called "mind." Discriminating its differences and thus producing a continuous connection is called "intellect." That is to say, when the consciousness that measures and distinguishes external appearances arises rapidly from each sense organ in an instant and deliberates, if it clings to happiness, it is greed; if it clings to suffering, it is hatred; if it is neither happiness nor suffering, but clings to "what is this," it is ignorance. For example, it is like seeing a beautiful woman one has known before, or seeing an enemy who has defeated oneself, or seeing walls, water, roads, trees, and ordinary people without joy or sorrow. As it is said in the Vinaya Pitaka: "If one sees what is pleasing, greed arises; if one does harm, hatred arises; in the middle ones, ignorance increases; you should guard the doors of the senses." Just like that. Second, the eight consciousnesses are declared to be the basis of confusion Now, let us explain in detail their basis of arising and classification, like this: Alaya consciousness, intellect, and the five sense consciousnesses, The order of arising is the order of arising. From this arises the suffering result of samsara. The root is ignorance, which has the confusion of subject-object duality. Because of the habitual tendencies cultivated in external objects, meanings, and consciousness, clinging to self and what belongs to self, samsara is formed. To classify this into parts, the consciousnesses that arise in each object, when they exist, the clear and non-discriminating cognition is called Alaya consciousness. After that, the consciousness that clings to this, distinguishing external objects through fine, coarse, etc., is intellect. As it is said in the Manjushri Wisdom Ornament Sutra: "Mind is Alaya consciousness, the one who clings to self is intellect." Just like that. The seeing nature of seeing form through the eyes is eye consciousness. Similarly, relying on the ears to hear sounds, relying on the nose to smell odors, relying on the tongue to taste flavors, relying on the body
Tibetan
་ནས་རེག་བྱ་རེག་པའི་ཤེས་པའི་ཆ་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ལྔའོ། །སྔ་མའི་ཆ་ལས་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་དག་གི་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་མང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་སོ་སོའི་ཆ་མི་འདོར་བས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལས་ཡུལ་ཅན་གྱི་་བློ་བརྟེན་པ་ལྟར་འཆར་བ་ཉིད་དང༌། སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གཉིས་འདུས་པའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཚོར་ཞིང་རིག་པའི་ཆ་ནས་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། མདོར་བསྡུ་ན། ཡུལ། དབང་པོ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བའོ། །བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དུག་གསུམ་དང་བྲལ་བར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ལམ་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བ་དམན་པ་སྟེ། གཏི་མུག་གི་ས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་འབྲས་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བས་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱིས་ཟིན་ཕན་ཆད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་མི་དགེ་བས་ནི་ངན་འགྲོ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེད་ལ། བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་དཔལ་འཛིན་ཅིང༌། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བས་ནི་གནས་སྐབས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང༌། མཐར་ཐུག་ངེས་པར་ལེགས་པ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དག །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་དེ་དགེ་བ་ཡིན། ། མི་དགེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང༌། །སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་་སོ། །དེའང་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གཞན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བས་ཡུལ་དུ་བག་ཆགས་ཏེ་དག་མ་དག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་འཁྲུལ་པའི་གནས་སུ་གྱུར། ལུས་འབྱུང་བ་ལས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་དུ་བག་ཆགས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང
Chinese
从触处到触的知觉部分是那些的五种识。从前者的部分产生后者的知觉，所以称为生处。那些的对境和知觉的因缘是无法估量的，所以众多而广大，而且各自的部分不舍弃，所以称为界。从对境产生有对境者的心，就像依赖一样显现。从前者到后者相连地产生。成为有法和法性，所以称为缘起。对境和有对境者的心二者聚合时，以安乐等方式感受，从知觉的部分聚合，以触为缘而感受。那些等等的方式差别是无法估量的。简而言之，对境、根、作意三者聚合而生的，被三种毒所驱使的一切业都是不善的。忍辱等等与三种毒分离而生的，那是什么就是大善。没有被道智慧和慈悲所摄持的十善等是下劣的善，因为被愚痴的种子所摄持，产生轮回的安乐果报后会穷尽，所以称为福德分善。从被道所摄持开始，成为菩提之因，所以称为解脱分善。被三种毒所驱使的不善，是恶趣和痛苦等一切的因。福德分善是增上生，执持天和人的安乐兴盛。解脱分善是暂时的增上生和究竟的决定善二者的因。如是说，在《宝鬘论》中说：贪欲嗔恚和愚痴，由彼所生的业是不善。无贪无嗔无愚痴，由彼所生的业是善。不善业是痛苦的根源，同样也是一切恶趣的根源。善业是一切善趣的根源，生生世世皆安乐。也是这样。那些外境显现的事物，因为执着于与梦境相似的事物是“他者”，所以在对境中留下习气，显现清净与不清净的各种形象，成为迷惑之处。身体从地水火风产生，也是因为不了解内在的真如，所以实际上留下了习气，成为蕴、界和
English
From the aspect of touch to the consciousness of touch, these are the five types of consciousness. Because later consciousness arises from the earlier aspect, it is called the 'source of arising.' The objects and consciousness of these are immeasurable, so they are numerous and vast, and because they do not abandon their individual aspects, they are called 'realms.' Just as a mind with an object arises in dependence on the object, and just as the later arises in connection with the earlier, and because it becomes a subject and a nature, it is called 'dependent arising.' When an object and a mind with an object come together, one feels in ways such as happiness, and from the aspect of awareness, they come together, and feeling arises from the condition of touch. The distinctions of these and other aspects are immeasurable. In short, all actions that arise from the gathering of object, faculty, and attention, and are instigated by the three poisons, are unwholesome. Whatever arises in separation from the three poisons, such as patience, is great virtue. Virtues such as the ten virtues that are not grasped by the wisdom and compassion of the path are lesser virtues, because they are gathered by the seed of delusion, and after producing the fruit of happiness in samsara, they will be exhausted, so they are called virtues that are in accordance with merit. From the moment they are grasped by the path, they become the cause of enlightenment, so they are called virtues that are in accordance with liberation. The unwholesome actions instigated by the three poisons cause all the sufferings and miseries of the lower realms. Virtues in accordance with merit hold the glory of the happiness of gods and humans in higher realms, and virtues in accordance with liberation cause both temporary higher realms and ultimately certain goodness. As it is said in the Precious Garland: 'Desire, hatred, and ignorance, the actions produced by them are unwholesome. Non-attachment, non-hatred, and non-ignorance, the actions produced by them are virtuous.' 'From unwholesome actions come all sufferings, likewise all the lower realms. From virtuous actions come all the happy realms, and happiness in all lives.' So it is. Because external-seeming things, like dreams, are grasped as 'other,' habits are formed in the object, and various pure and impure appearances arise, becoming a place of delusion. The body, which arises from the elements, also becomes a habit in reality due to the cause of not understanding the thusness within. The aggregates, elements, and