Tibetan
སུམ་ཚོགས་པ་མི་ཉིད་ཁོ་ནར་གཟིགས་ནས་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་གཤེགས་ཏེ་ཞེས་སོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྷ་བས་ལྷ་པའི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དལ་འབྱོར་བསྔགས་པ་ནི། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེན་མཐོང་ཡེ་ཤེས་ས། །ལྷ་མིའི་ནང་ནས་མིར་གྱུར་རྙེད་སླ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཟབ་སྙིང་པོ་ཡང༌། །མི་ཡི་ལུས་རྙེད་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་སླ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཆོས་ཀྱི་རྟེན། །དལ་འབྱོར་མི་ལུས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པར་གསུངས། །མཛོད་ལས། གསུམ་དུ་འོ་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ཞིང༌། །དེ་མཐར་ཕྱིན་ཅེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་མིའི་རྟེན་ལས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར། འབྱུང་བཞི་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལས། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྨད་བྱུང་འདི། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་བྱས་ན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྣལ་འབྱཽར་དངོས་གྲུབ་གཞན་ཅི་སྨོས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་དལ་འབྱོར་སྔགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲུག་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་སྒོམ་པ་ནི། དེ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ན། འདི་ལྟར་སྟ་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རང་གི་ལུས་དལ་འབྱོར་གྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་བསམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕོངས་པས་ནོར་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར། །རྨི་ལམ་ཉིད་ཅེས་དོགས་དང་འཇིགས་བཞི་དུ། །དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བས་དལ་འབྱོར་བསམ་པར་བྱ། །འདི་ཕྱིར་ཕན་བདེ་དམ་པའི་ཆོས་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་བསམ་ཏེ། དབུལ་པོས་ནོར་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར་བདག་གིས་ཐོབ་པའི་དལ་འབྱོར་འདི་རེ་འཚེངས། ཆོས་ཤིག་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་དགོས། རྨི་ལམ་མ་ཡིན་ན་རུང་སྟེ་སྙམ་དུ་འཇིག་པས་ཀྱང་དོགས་ལ། ཐོབ་པས་ཀྱང་སྤྲོ་བ་ཉིད་སྙིང་ནས་བསྒོམས་པའི་མཐར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། མཽངྒལ་འདི་ལ་གཅིག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་དལ་བ་སྟེ་སྤྲོ་བས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། ། སྤྱི་དོན་བཞི་པ་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་ལ་ལེགས་པར་སྨོས་པས་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དགེ་ལེགས་སྙན་པའི་བདུད་རྩི་འདིས། །འགྲོ་ཀུན་དོན་མེད་གཡེང་བ་རབ་ཞི་ནས། །ནགས་མཐར་སོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཚང་ཚིང་གིས། །དུབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་རིང་ངལ་སོས་ ཤིག །ཅེས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱུན་ཆག
Chinese
仅仅观察到圆满者是人，然后前往鹿野苑等地。正如《入行论》中所说：神也凭借神的身躯。这是这样说的。第五，赞叹一切乘之所依——闲暇圆满。此外，就像这样：于无分别中，现见真谛之智慧，在天人之中，转生为人更易获得。金刚乘的甚深精华之道，也容易以人身获得并成就果位。因此，大小乘一切佛法的所依，都被说成是闲暇人身最为殊胜。《俱舍论》中说：三有之上不见解脱道，不厌倦经论，于此精进修，最终能成就。正如经中所说。而且，密咒的真如也更容易从人身之所依中成就。《四蕴穷尽经》中说：这个殊胜的密咒之王，如果人们精进修持，今生就能成就，更何况是瑜伽和悉地呢？因此，赞叹闲暇圆满作为一切乘的所依。第六，修习难以获得的道理。那么，应当如何修习难以获得的道理呢？就像这样，安乐地坐着，皈依并发菩提心之后，思维自己的身体被闲暇圆满所庄严。就像贫穷者获得珍宝一样，像梦境一样，带着疑惑和四种恐惧，以欢喜和喜悦之心思维闲暇圆满。因此，今生来世的利益和殊胜的佛法都能成就。这样思维：就像贫穷者获得珍宝一样，我所获得的这个闲暇圆满真令人满足，必须仅仅修持佛法。如果不是梦境就好了，带着这样的恐惧而疑惑，因为获得而从内心深处生起喜悦，最终将此善根回向给一切众生。如《律分别》中所说：对于芒嘎拉，应当一心一意地思维，那就是闲暇，要以喜悦之心忆念。第四个共同意义是回向此时的善根。像这样，为了众生而很好地讲述了宣说闲暇圆满的福德之后，进行回向：像这样，凭借这善妙悦耳的甘露，愿一切众生彻底平息毫无意义的散乱，前往森林边际，被烦恼的荆棘所困扰的疲惫之心，今天得以休息。这是说，愿真实的鲜花永不凋谢。
English
It is said that only seeing the complete one as a human being, and then going to the place of Sarnath and so on. As it is said in the Bodhicharyavatara: The gods also with the body of the gods. This is how it is said. Fifth, the praise of leisure and endowment as the basis of all vehicles. Furthermore, like this: In non-discrimination, the wisdom of seeing the truth, among gods and humans, it is easier to be born as a human. The profound essence path of Vajrayana is also easy to obtain and accomplish the result with a human body. Therefore, the basis of all Dharma, great and small vehicles, is said to be the most excellent leisure and human body. It is said in the Treasury of Knowledge: Above the three existences, there is no path to liberation, not tired of scriptures, diligently cultivate here, and finally can achieve. As it is said in the scriptures. Moreover, the Suchness of mantra is also easier to achieve from the basis of the human body. It is said in the Sutra of Exhausting the Four Elements: This wonderful king of mantras, if people diligently practice, they can achieve it in this life, let alone yoga and siddhi? Therefore, leisure and endowment are praised as the basis of all vehicles. Sixth, contemplate the difficulty of obtaining. So, how should one contemplate the difficulty of obtaining? Like this, sitting comfortably, taking refuge and generating Bodhicitta, think about your own body adorned with leisure and endowment. Just like a poor person obtaining a treasure, like a dream, with doubt and four fears, think about leisure and endowment with joy and happiness. Therefore, the benefits of this life and the next and the supreme Dharma can be achieved. Think like this: Just like a poor person obtaining a treasure, this leisure and endowment that I have obtained is really satisfying, I must only practice the Dharma. It would be good if it were not a dream, with such fear and doubt, because of obtaining it, joy arises from the depths of my heart, and finally dedicate this merit to all sentient beings. As it is said in the Vinaya-vibhanga: For Mangala, one should think with one mind, that is leisure, remember with joy. The fourth common meaning is to dedicate the merit of this time. Like this, after well explaining the merit of proclaiming leisure and endowment for sentient beings, make the dedication: Like this, with this good and sweet nectar, may all beings completely pacify meaningless distractions, go to the edge of the forest, the tired mind troubled by the thorns of afflictions, may rest today. This is to say, may the real flowers never fade.
Tibetan
ས་པས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ཞི་བའི་བདུད་རྩི་དམ་པ་བལྟབས་ཏེ་བཤད་པས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཚེ་འདིའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་པ་སླར་ལོག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་བའི་དགོན་པ་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བར་ཚེ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་སེམས་ཡུན་རིང་མོ་ནས་འཁོར་བར་དུབ་པ་ངལ་འཚོ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་འདི་ནི་ངལ་གསོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་ལ་གདམས་ཤིང༌། ལེའུའི་དོན་རིལ་པོ་སེམས་རྒྱུད་སྐད་ཅིག་གི་སྟེང་དུ་བསྡུས་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་བཅས་པ་བསྟན་ལ། ལེའུ་བརྩམས་པ་རྫོགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། ལེའུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་ནགས་ནང་ཕུག་དང་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་ཞིང༌། །མེ་ཏོག་གཡོ་བའི་གར་ཅན་ཕུ་ཆུའི་ལྷུང་སྒྲས་བརྒྱན་པ་དེར། །ཡུན་རིང་དུབ་པའི་སེམས་འདི་མི་གཡོ་མཉམ་འཇོག་ཅིང༌། །དལ་འབྱོར་དམ་པ་དོན་ཡོད་བྱེད་པས་གནས་གྱུར་ཅིག །དེར་ཡང་མི་བསྲུན་སྐྱེ་བོ་མི་མཐོང་ཞིང༌། །ཉོན་མོངས་ཉེར་ཞི་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་བཅས། །སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་དོར་ནས་ནི། ། སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གདོད་མའི་སར་ཕྱིན་ཤོག །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། གཉིས་པ་ཚེ་མི་རྟག་པའི་ལེའུ་ལ་ལྔ་ལས། དེ་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་བས་བརྩོན་པར་གདམས་པ། མཇུག་བསྡུ་བ། སྐབས་ཀྱི་དགེ་བ་སྔོ་བའོ། ། སྤྱི་དོན་དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་བྱ་དགོས་པར་གདམས་པ། དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའི་དལ་བ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང༌། །སྐད་ཅིག་མི་རྟག་འཇིགས་པའི་ཆོས་ཅན་ ཏེ། །རྣམ་པར་རྟགས་ན་སྙིང་པོ་འགའ་མེད་ལ། ། དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས། །ཉིན་མཚན་ཀུན་དུ་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་རྟག་ཐུབ་པ་མེད་ལ། ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་བློས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ། ཆུའི་ལྦུ་བ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་སོ་སོར་འཇིག་ཅིང་འབྲལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། །དེ་བས་མྱུར་དུ་ཞི་བ་བདེ། །སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང༌། །སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་འདྲ། ། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །འདུས་བྱ
Chinese
以大地莊嚴的寂靜甘露妙法再三宣說，願一切眾生從今生的散亂中，重獲暇滿人身，都能在寂靜、幽靜、令人愉悅的寂靜寺院中，一生安歇自己長久以來在輪迴中疲憊的心！這是在特殊的休息處所給予的忠告，將一章的完整意義濃縮在剎那之間的心續中，並顯示出對輪迴的厭倦。章節完成後的迴向文也會出現，其餘章節也應如此理解。寂靜森林中，洞穴和藥草地令人愉快，鮮花舞動，溪流的潺潺聲裝點著那裡。願長久疲憊的心在此處平靜安住，並通過有意義地利用珍貴的閒暇來轉變狀態！在那裡，也看不見不馴服的人，煩惱平息，具備七聖財。捨棄這個連同性命的身體，願心之君王前往原始之地！大圓滿心性休息中，暇滿難得之第一章的釋文。第二章，關於生命無常的章節，分為五個部分：簡要說明、詳細解釋、勸勉精進、總結、以及迴向此時的善根。第一部分，總體要點的簡要說明：即使獲得了如此難得的閒暇，也必須努力，因為它是不可靠的。即使獲得了如此難得的閒暇，也是剎那無常、令人恐懼的法。仔細觀察，它沒有任何實質。像水泡和幻覺一樣，它是不可靠的。日夜都必須思維死亡。如是說道。獲得閒暇之時，沒有一剎那可以恆常存在，像芭蕉樹一樣沒有實質，無法用理智分析，像水泡一樣，暫時顯現為一體，但肢體和部分各自毀滅和分離的自性應當觀察。特別是，在偈頌集中說： 唉！有為法皆無常，是生滅法。生滅滅已，寂滅為樂。如星翳燈幻，露泡夢電雲。
English
Having repeatedly explained the supreme nectar of peace, adorned by the earth, may all beings, having regained the leisure and opportunity from the distractions of this life, all rest their minds, long fatigued in samsara, for one lifetime in a secluded and delightful peaceful monastery! This is an instruction on a special place of rest, condensing the entire meaning of the chapter into a moment of the mindstream, and showing weariness with samsara. The dedication of merit after the completion of the chapter also appears, and the remaining chapters should be understood in the same way. In the peaceful forest, caves and medicinal lands are delightful, adorned with the dancing of flowers and the sound of flowing streams. May this mind, long fatigued, rest unwavering and still, and may it transform its state by making meaningful use of precious leisure and opportunity! There, may unruly people not be seen, may afflictions be pacified, and may the seven noble riches be possessed. Having abandoned this body together with life, may the king of mind go to the primordial ground! From the Great Perfection, Mind at Rest, the commentary on the first chapter, "The Difficulty of Finding Leisure and Opportunity." The second chapter, on the impermanence of life, has five parts: a brief statement of the same, a detailed explanation, advice to strive, a conclusion, and a dedication of the merit of the occasion. The first general point is a brief statement: Even though it is difficult to obtain leisure, it is necessary to practice diligence because it is unreliable. Even though such a rare leisure is obtained, it is momentary, impermanent, and of a fearful nature. If you examine it closely, there is no essence in it. Like a bubble and a mirage, it is unreliable. Day and night, one must contemplate death. Thus it is said. When leisure is obtained, there is not a single moment that can last forever, and like a banana tree, there is no essence, and it cannot be analyzed with intelligence. Like a water bubble, it appears as one for a while, but the nature of the limbs and parts being destroyed and separated should be examined. In particular, it is said in the collection of verses: Alas! All conditioned things are impermanent, they are subject to arising and ceasing. Since arising and ceasing have ceased, peace is bliss. Like a star, a mirage, a lamp, an illusion, a dewdrop, a water bubble, a dream, lightning, and a cloud, conditioned things are