Tibetan
ས་སོ། །དེའང་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་མ་ཤར་ན་མིག་ཟུར་ལ་མཉམ་པར་བལྟས་པས། མཐོང་དུས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་སྨིན་དབྲག་གི་ཐད་ལ་མི་འགུལ་བར་བལྟ་བ་གནད་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རིག་པ་ཅོག་གཞག་མན་ངག་ཉིད། །འདི་ནི་གསང་བའི་ཐུག་ས་སྟེ། །མིག་ནི་རབ་ཏུ་གནན་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བརྟག །མིག་ཟུར་ཉིད་ལས་དབྱིངས་འབྱུང་བས། །འོད་ནི་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་འབྱུང༌། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་དང་འགྱུ་བའོ། །མིག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བརྟག །སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེ་འཆར། །དེ་ཉིད་དགོངས་པའི་དྲོད་རྙེད་ནས། །རིག་པའི་སྐུ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །སྐུ་དང་བཅས་པ་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་འོད་གསལ་གྱི་ཆིངས་གསུམ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། དགོངས་པ་ངོ་བོའི་ཆིངས་ལ་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་ཚུལ། ངང་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་བཞག་ཚུལ། དེ་ལས་རྟགས་ཚད་དུས་ངེས་འཆར་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོའི་དགོངས་པ་དངོས། སེམས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ། དེ་དང་བྲལ་ཚུལ་གྱི་མདོ་ཆིངས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། མ་སྐྱོད་མཁའ་ལ་དེ་བཞིན་རིག་པ་གསལ། གསལ་ལ་མ་ཡེངས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ངང༌། །སྟོང་གསལ་གདལ་བ་བདེ་ཆེན་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད། །རྩེ་གཅིག་གསལ་ན་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ངང༌། །མ་འདྲེས་རྫོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ས་ལ་གནས། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་བཞི་རང་རྩལ་དུ་འཆར་བས་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་ལུགས་མཚོན་པའོ། །ཤེས་རབ་བཞི་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན། །ཤེས་རབ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བྱེད་ཤེས་རབ་ནི། །ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ། །རྟོག་མེད་སྐྱེ་མེད་ངང་དུ་སྒྲོལ། །མ་རིག་རིག་པའི་ཀློང་དུ་སྒྲོལ། །ཤེས་རབ་རྟོག་པ་ངང་དུ་སྒྲོལ། །དེ་ཕྱིར་སྒྲོལ་བྱེད་ཤེས་རབ་པོ། །རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཤེས་རབ་ནི། །སྐུ་ལྔ་ཀ་དག་དབྱིངས་སུ་སྐྱོད་པར་བྱེད། །འོད་ལྔ་འཛིན་མེད་དབྱིངས་སུ་སྐྱོད་པར་བྱེད། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་སྐྱོད་པར་བྱེད། །སྒྲོན་མ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་སྐྱོད་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོད་བྱེད་ཤེས་རབ་པོ། །རྣམ་པར་སྡུད་བྱེད་ཤེས་རབ་ནི། །འབྱུང་བ་འོད་ལྔའི་ནང་དུ་སྡུད། །ནམ་མཁའ་སྒྲོན་མའི་ནང་དུ་སྡུད། །སྐུ་ལྔའི་རིག་པའི་ངང་དུ་སྡུད། །རིག་པ་རྟོག་མེད་ནང་དུ་སྡུད། །དེ་ཕྱིར་སྡུད་བྱེད་ཤེས་རབ་ནི། །འབྱུང་བ་འོད་ལྔའི་ནང་དུ་སྡུད། །ནམ་མཁའ་སྒྲོན་མའི་ནང་དུ་སྡུད། །སྐུ་ལྔ་རིག་པའི་ངང་དུ་སྡུད། །རིག་པ་རྟོག་མེད་ནང་དུ་སྡུད། །དེ་ཕྱིར་སྡུད་བྱེད་ཤེས་རབ་པོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་བྱེད་ཤེས་རབ་ནི། །མ་རིག་རིག་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་འབྱེད། །དག་དང་མ་དག་གཉིས་སུ་འབྱེད། །འཁོར་དང་མྱང་འདས་གཉིས་སུ་འབྱེད། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་འབྱེད། །བཟང་དང་ངན་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད། །དེ་ཕྱིར་འབྱེད་བྱེད་ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སེམས་དང་བག་ཆགས་དགོངས་པའི་དག་བྱ་རྣམས་དུས་དེར་དག་པ་ལས། དེའི་མཚོན་དཔེ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཨ་ཧོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན། །མ་སྨིན་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བ་ནི། །དཔེར་ན་གི་ལིང་ལྕགས་བཅུག་བཞིན། །གྲོལ་མིན་ཐར་པའི་དུས་མི་འབྱུང༌། །མ་རིག་ལྕགས་བཅུག་ཐར་མི་འགྱུར། །མ་རིག་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ་ཉོན་མོངས་སྡུད། །ཞེ་སྡང་མེ་ནི་བསྐལ་པའི་མེ་དཔུང་འདྲ། །འདོད་ཆགས་དངོས་གང་ལན་ཚྭའི་ཆུ་འཐུང་འདྲ། །གཏི་མུག་འཐིབས་པ་ཁང་སྟོང་མུན་ནག་འདྲ། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་པ་རི་བོ་བསྙིལ་བ་འདྲ། །ཕྲག་དོག་གནོད་སེམས་གཅོང་རོང་དོག་མོ་འདྲ། །ཉོན་མོངས་རྣམ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པར་བྱེད། །ཡིད་ནི་དཔེར་ན་ཁྱི་མོ་རྐུན་མ་འདྲ། །རྣམ་ཤེས་དཔེར་ན་ནགས་ཀྱི་སྤྲེའུ་འདྲ། །སེམས་ནི་དཔེར་ན་མི་གཙང་འདམ་རྫབ་འདྲ། །ཀུན་གཞི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ཕག་པ་འདྲ། །ཤེས་པ་དཔེར་ན་བྱ་སྒྲོ་རླུང་ཁྱེར་འདྲ། །གཟུང་འཛིན་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་འདྲ། །ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བྱ་རྙོས་འཛིངས་པ་ད་འདྲ། །སྡུག་བསྔལ་བྱེ་བྲག་ཆུ་ཡི་གཉེར་མ་འདྲ། །ཉོན་མོངས་འབྲས་བུ་བཟོད་པའི་ཐབས་མེད་དེ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཟུང་འཛིན་བརྟོད་ཕུར་འདི། །བྱས་པས་མི་ཐོན་བཞག་པས་ཐོན་པར་འགྱུར། །བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ན་དལ་བ་འགྲུབ། །བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་མི་གཡོ། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོས་ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཁང་སྟོང་སྒྲོན་མེ་བཏེགས་པ་བཞིན། །ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེས་མ་རིག་རིག་པར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་དང་བྲལ་ཚུལ་གྱི་མདོ་ཆིངས་ལ་གསུམ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་རང་དུས་བྲལ་ཚུལ་དངོས། །བྲལ་བའི་འཐད་པ་དགོད་པ། རྣམ་གྲངས་གཞན་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ལ་བལྟས་པས། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནང་རང་དངས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་རང་ས་ན་གསལ་དུས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དར་ཅིག་རྒྱབ་
Chinese
萨！还有，如果界智的显现没有生起，就平视眼角。观看时，要点在于眼睛不动地注视天空中央眉间的方向。因为没有文字，觉性当下安住是口诀。这是秘密的要处，眼睛要非常用力地按压，也要无有分离地观察。从眼角本身产生界，光细微而缠绕。那的自性是连绵不断，细微、流动和移动。眼睛观想为天空的界，显现佛身的明点。那获得证悟的暖意后，觉性的身是连绵不断，与身一起显现。如是说。此时，确定光明的三种约定是：证悟自性的约定中，心的垢染清净的方式，安住于不动的状态的方式，以及从中出现征兆、量度、时间和确定的方式。其中，第一种有三种：自性的证悟本身，心和习气的象征，以及与此分离的方式的经部约定。第一种是：从普贤王如来意之镜中说，不动虚空，如是觉性明亮。明亮而不散乱，处于难以测量的状态。空明广大，行于大乐界。如果一心明亮，就是胜义界的自性。如果不混杂而圆满，就安住于任运自成之地。如是说。觉性的自性中，四种智慧自然显现，因此象征着胜观的境界。四种智慧是：从自显中说，那也是觉性的自性，具有四种智慧。四种智慧如下：完全解脱的智慧，能救度一切。在烦恼清净的刹土中救度，在无分别无生的状态中救度，在无明觉性的空间中救度，智慧在分别的状态中救度。因此是救度的智慧。完全行动的智慧，使五身在本来清净的界中行动，使五光在无执着的界中行动，使觉性在智慧的界中行动，使灯在天空的界中行动。因此是行动的智慧。完全收摄的智慧，将五大收摄于五光之中，将天空收摄于灯之中，将五身收摄于觉性的状态中，将觉性收摄于无分别之中。因此是收
English
Sa! Furthermore, if the appearance of the expanse of awareness does not arise, then look evenly at the corner of the eye. When looking, the key is to look without moving at the center of the sky, in line with the brow. Because there are no letters, the instruction is to rest the awareness right there. This is the secret meeting place. The eye should be pressed very hard. Also, examine it without separation. From the corner of the eye itself, the expanse arises. Light arises, subtle and swirling. Its essence is a continuous stream, subtle, flowing, and moving. The eye is contemplated as the realm of space. The bindu of the Buddha's body appears. When that finds the warmth of realization, the body of awareness is a continuous stream. Appearance is together with the body. So it is said. At this time, establishing the three bonds of clear light is: in the bond of the essence of realization, how the stains of the mind are purified, how to rest evenly without moving in the state, and how signs, measures, times, and certainties arise from that. Among these, the first has three: the actual realization of the essence, the symbol of mind and habitual patterns, and the sutra bond of how to separate from that. The first is: From the Mirror of the Mind of Samantabhadra, it says: In the unmoving sky, awareness is clear in the same way. Clear and unscattered, in a state difficult to fathom. Empty and clear expanse, it acts in the realm of great bliss. If it is clear with one-pointedness, it is the nature of ultimate reality. If it is unmixed and complete, it abides in the spontaneously accomplished ground. So it is said. In that essence of awareness, the four wisdoms arise as natural abilities, therefore symbolizing the state of insight of realization. The four wisdoms are: From Self-Arisen, it says: That is also the essence of awareness, endowed with four aspects of wisdom. These four wisdoms are as follows: The wisdom that completely liberates, liberates all. It liberates in the pure realm of afflictions. It liberates in the state of non-conceptual, unborn. It liberates in the space of ignorance and awareness. Wisdom liberates in the state of conceptualization. Therefore, it is the wisdom of liberation. The wisdom that completely moves, causes the five bodies to move in the originally pure realm. It causes the five lights to move in the realm of non-attachment. It causes awareness to move in the realm of wisdom. It causes the lamp to move in the realm of space. Therefore, it is the wisdom of movement. The wisdom that completely gathers, gathers the elements into the five lights. It gathers the sky into the lamp. It gathers the five bodies into the state of awareness. It gathers awareness into non-conceptuality. Therefore, it is the gathe
Chinese
摄集智慧是，于五大光明之中摄集，于虚空灯之中摄集，于五身觉性之中摄集，觉性于无分别之中摄集，因此是摄集智慧。分别智慧是，将无明与明分二，将烦恼与智慧分二，将清净与不清净分二，将轮回与涅槃分二，将证悟与未证悟分二，将好与坏分二，因此是分别智慧。如是说。第二，心与习气，以及意之当净者，于彼时清净。其譬喻是，金刚萨埵心之明镜中说：啊吙金刚持，谛听！未成熟之分别念轮回，譬如磁石吸铁，不解脱则无有解脱之时。无明如磁石，无法解脱。无明如水，积聚烦恼。嗔恨如火，如同劫末之火焰。贪欲如饮盐水，愈饮愈渴。愚痴昏暗，如同空室之黑暗。我慢傲慢，如同摧毁山峰。嫉妒害心，如同狭窄的险谷。五种烦恼遮蔽智慧。意如母狗，如同盗贼。名识如森林之猴子。心如不净之泥沼。阿赖耶识如众生之猪。识如鸟羽被风吹。能取所取如男女。业之差别如鸟网缠绕。痛苦之差别如水之波纹。烦恼之果无法忍受。轮回之痛苦，能取所取之橛。做了不能解脱，放下才能解脱。舍弃所作之法，才能成就闲暇。舍弃一切念头，无上智慧不动摇。密咒之王将烦恼转为智慧。譬如空室点燃灯火。智慧之灯将无明转为明。如是说。第三，与之分离之方式的经文有三：显现的自时分离之方式真实，安立分离之道理，宣说其他名称。第一是，外观之光明照耀时，无有错乱，内自清净之禅修于自地光明时，心与智慧顷刻
English
Gathering wisdom is, gathering within the five elements of light, gathering within the lamp of space, gathering within the five bodies of awareness, awareness gathering within non-conceptuality, therefore it is gathering wisdom. Differentiating wisdom is, dividing ignorance and knowledge into two, dividing afflictions and wisdom into two, dividing purity and impurity into two, dividing samsara and nirvana into two, dividing realization and non-realization into two, dividing good and bad into two, therefore it is differentiating wisdom. Thus it is said. Secondly, the mind and habitual tendencies, and what needs to be purified of intention, are purified at that time. The example for this is, in the Vajrasattva Heart Mirror it says: Ah Ho Vajra Holder, listen! The immature conceptual thoughts of samsara, are like a magnet attracting iron. Without liberation, there is no time for liberation. Ignorance is like a magnet, it cannot be liberated. Ignorance is like water, accumulating afflictions. Hatred is like fire, like the flames of the end of an eon. Desire is like drinking salty water, the more you drink, the thirstier you get. Delusion is darkness, like the darkness of an empty room. Pride and arrogance are like destroying a mountain. Jealousy and harmful thoughts are like a narrow, dangerous valley. The five afflictions obscure wisdom. The mind is like a female dog, like a thief. Consciousness is like a monkey in the forest. The mind is like an impure mud swamp. The alaya consciousness is like a pig among sentient beings. Knowledge is like a bird feather carried by the wind. Grasping and the grasped are like a man and a woman. The distinctions of karma are like a tangled bird net. The distinctions of suffering are like ripples in water. The fruit of afflictions cannot be tolerated. The suffering of samsara, the peg of grasping and the grasped. By doing, you cannot be liberated, by letting go, you will be liberated. If you abandon the created dharmas, you will achieve leisure. Abandon all thoughts, the supreme wisdom is unwavering. The king of secret mantras transforms afflictions into wisdom. It is like lighting a lamp in an empty room. The lamp of wisdom transforms ignorance into knowledge. Thus it is said. Thirdly, the sutra connections of how to separate from it have three: The actual way of separating at the time of manifestation, establishing the reason for separation, and stating other names. The first is, when looking at the clear light of external appearances, without confusion, when the meditation of inner self-clarity is clear in its own place, mind and wisdom for a moment