Tibetan
ངོ་བོའི་འོད་གསལ་ནང་དུ་ཟིན་དུས། ཆོས་ཅན་རང་གདངས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཕྱིར་སྣང་བ་ལག་ལེན་ལ་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་འཕགས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། རང་སྣང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་རྟོགས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲེགས་ཆོད་དུ་བལྟར་མེད་ཀྱི་རྒྱས་བཀབ་ནས་མཐོང་དུ་མེད་པ་ཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་པ་དེ། ཐོད་རྒལ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོངས་ཕྱེ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཉི་ཟེར་གསལ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡིས། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་བསྣུབས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་རགས་པའི་རྩ་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ལས། ཐོད་རྒལ་དུ་འོད་རྩ་དྭངས་པ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒྲོན་མ་དངོས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་རྩ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཆུ་བུར་མིག་གིས་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མ་དག་པ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དྭངས་འཚོལ་བ་ལས། ཐོད་རྒལ་དུ་དག་པ་འོད་གསལ་གྱི་སྒོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བས་སྒྲོན་མ་བཞིའི་སྣང་བ་འཆར་བས་འཕགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། །འཇུག་པའི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ཡིས། སྒྲོན་མ་བཞི་ལས་ལས་བཞིར་བྱུང༌། ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་བལྟར་མེད་རིག་་པ་རངས་དངས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་དངས་འཚོལ་བ་ལས། ཐོད་རྒལ་དུ་ཕྱི་ནང་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གྱི་དབང་པོས་དབྱིངས་དང༌། ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ་དངོས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དག །རང་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་ཕྱི་ཡུལ་ནང་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྣང་དུ་བཅུག་ནས་སྤོང་ལེན་མེད་པའི་ངང་རྒྱས་འདེབས་པས་མྱུར་དུ་དེ་དག་མི་གྲོལ་བ་ཉིད། ཐོད་རྒལ་དུ་གནད་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་ནས། ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་དང་བཅས་པ་རང་སངས་ཏེ། མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པ་རྒྱས་འདེབས་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཕེལ་སྣང་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ། སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་ཉིད། དེ་ལས། སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་ནས། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང༌། །འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་དག་པ་འཕེལ་སྣང་སྟོན།
Chinese
当证悟自性光明时，因为能示现有法自声的光明外显的修持，所以更为殊胜。如《自显》中所说：“自显觉性之王，人人皆具然未证。”第三，本来在彻却中，是将觉性智慧以不见之盖印封盖，断定为不可见之物。而在脱噶中，开启智慧之虚空，使法性之日光显现。如《顿超》中所说：“法性现量显现故，意念执持之见解摧毁。”第四，彻却中是依赖粗糙的脉气，而脱噶中是认定清净的光脉，作为明灯的真实道路。如彼论中所说：“复次，脉与幻轮故，自性显现之五智，如水泡般以眼见。”第五，彻却中是从六根之门未净，在心之法中寻求清净，而脱噶中是以清净光明的门，由智慧之风推动，而四灯之显现生起，所以更为殊胜。如彼论中所说：“从门如何生起者，由入之风所推动，从四灯生起四业。”第六，彻却是以不见之觉性，在粗糙不清净的根门中寻求清净，而脱噶中是以内外智慧通彻的根门，直接观察法界和智慧无离合之显现，具有此殊胜之处。如《顿超》中所说：“于清净法界之明灯上，明点身与幻相皆清净，自性本体与自性，二者无离无合而显现。”第七，彻却中是将外境内心之错觉显现纳入，以无取舍之状态增长，因此无法迅速解脱。而在脱噶中，在具关键的一刹那，内外之错觉，连同错觉执着都自然消散。不需舍弃，在原位增长清净，不依赖增长，智慧之增长如上弦月般向上增长，当四显现圆满时，便能迅速解脱。如彼论中所说：“显现方式非错觉，因缘清净之自性中，有实与无实自清净，五根之境执清净时，元素之粗重清净时，智慧清净显现增长。”
English
When one realizes the luminosity of intrinsic nature, it is superior because it demonstrates the practice of the outward manifestation of the luminosity of the self-sounding phenomena. As it says in 'Self-Arising': 'This self-arising king of awareness is present in everyone, but not realized.' Third, in Trekchö, the wisdom of awareness is sealed with a seal of invisibility, determining it as something that cannot be seen. In Tögal, the expanse of wisdom is opened, revealing the sunlight of dharmata. As it says in 'Sudden Leap': 'Because the reality of dharmata is directly manifest, the view of clinging to mental concepts is destroyed.' Fourth, in Trekchö, one relies on the coarse channels and winds, while in Tögal, one identifies the clear light channels and makes the lamps the actual path. As it says in the same text: 'Furthermore, through the channels and illusory wheels, the five wisdoms of self-manifestation are seen with eyes like bubbles.' Fifth, in Trekchö, one seeks purity in the phenomena of mind from the impure doors of the six senses, while in Tögal, the pure door of luminosity is stirred by the wind of wisdom, causing the manifestation of the four lamps to arise, making it superior. As it says in the same text: 'How does it arise from the doors? Stirred by the entering wind, from the four lamps arise the four activities.' Sixth, Trekchö seeks purity in the coarse and impure faculties of the invisible awareness, while Tögal has the distinction of directly examining the phenomena of the indivisibility of space and wisdom with the faculties of inner and outer all-penetrating wisdom. As it says in 'Sudden Leap': 'On the lamp of pure space, the bindu body and illusory appearances are pure. The very nature and essence, appear indivisible and inseparable.' Seventh, in Trekchö, the illusions of outer objects and inner mind are allowed to appear, and one cultivates growth in a state of non-acceptance and non-rejection, so they do not quickly dissolve. In Tögal, in a crucial instant, the illusions of outer and inner, together with the clinging to illusion, are naturally purified. Without abandoning, purity is cultivated in its original place, without relying on growth, and the increase of wisdom grows upward like a waxing moon. When the four visions reach their limit, one is quickly liberated. As it says in that text: 'The way things appear is not illusion, but in the nature of pure causes and conditions, phenomena and non-phenomena are self-purified. When the clinging to the objects of the five senses is purified, when the grossness of the elements is purified, the purity of wisdom shows increasing manifestation.'
Tibetan
།དེ་ལས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང༌། །ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་རིག་པའི་དོན་དངོས་སུ་མཐོང་ཞིང་བལྟར་ཡོད་པས་འཁྲུལ་པ་སྐད་ཅིག་ལ་ལྡོག་་པ་དང༌། ཡིད་དཔྱོད་ལ་ལུས་པས་འཁྲུལ་སྣང་ལ་ལམ་བྱས་ནས་མ་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་འཚོལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆེ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ལ་གནད་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནད་གསུམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤྱིར་བསྟན་པ། ཉིན་མཚན་འོད་གསལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བྱེད་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། གདོངས་ཀློང་ཡེ་་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། བཅའ་བ་ལུས་ཀྱི་གནད་གསུམ། གཟིགས་པ་སྒོའི་གནད་གསུམ། ཁྲིད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་གསུམ། སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་གནད་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་གསུམ་གང་འཆའ་ཡང༌། ཁོང་ལྷོད་པར་བཅས་པ་རྩ་རླུང་བདེ་ལུགས་སུ་གནས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་ལ། ཆེད་དུ་བསྡམས་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་དང་འབྱམས་པ་འབྱུང་སྟེ་རྩ་འཆུས་པ་དང་སྒྲིམས་དྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟ་སྟངས་བཅས་དུས་རླུང་གནད་རབ་ཏུ་དལ་བ་ལས་ཕྱིར་བཟུང་ཁ་ནས་དྲང་བ་འདིའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་གནད་འདུས་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྣ་ནས་འབྱུང་རྔུབ་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ཏེ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ནང་དུ་བཀང་ནས་སེམས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་རླུང་ལོག་པ། འབྱམས་པ། འཁྱིལ་བ། རྨུགས་པ་བཞིའི་གེགས་འབྱུང་ཞིང་འཁྲུལ་སྣང་དུ་མ་འཆར་བ་ཡིན་ལ། འདིར་རླུང་དག་པར་བྱེད་ཀྱི་འཕེལ་བ་ལམ་དུ་མི་བྱེད་ལ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ནང་དུ་བཀང་པས་སེམས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དར་རེ་འགགས་ཀྱང་གཏན་ནས་འགག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ན། ལས་རླུང་སོར་རང་འགགས་ལ་ཁ་ནས་གཏོང་བའོ། སྣ་ནས་རོ་རྐྱང་དུ་འཇུག་ལ། དེ་ནས་འཁོར་ལོ་བཞི་ཐམས་ཅད་པའི་རྩ་ནང་དུ་འཇུག་པས། རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་འགྱུ་བའི་རྟ་བྱེད་པས་འདིར་བཀག་ནས། ཁ་དང་གློ་བར་འབྲེལ་ལ། གློ་བའི་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་དེའི་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟ་དེ་རང་འགགས་ལ་གཏོང་བའི་ཕྱིར། རླུང་ཁ་ནས་དལ་བུས་ཕྱིར་དྲངས་ལ་ཡུན་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་བར་བཟུང་བས། རྟ་དང་མི་གཉིས་སོ་སོར་བྲལ་ནས། མི་སྙིང་ནང་གི་རིག་པ་ལ་ཐིམ་པས་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་རང་བབས
Chinese
從那裡是窮盡的法性。 這樣說的。 這些的差別如果詳細區分，是不可思議的。 略說大概的意思是：總而言之，由於智慧的意義實際上可以看見和觀察，所以錯誤在瞬間消失，以及由於依賴於心智，將錯誤的顯現作為道路，尋求不錯誤的果實的差別，具有智慧之眼的人們應當理解其巨大。 由於此法具有這樣的要點，所以被稱為一切的頂峰，無上。 第二個意義是，指示特殊的妥噶（Thod rgal，超越頂峰）本身有三：三個要點是普遍指示法性的輪，在བྱེད་བྲག་（byed brag）中解釋日夜光明之輪，廣泛指示虛空智慧之輪。 第一個有四個：安置身體的三個要點，觀看門的三個要點，引導虛空的三個要點，顯現境的三個要點。 第一個是：無論採取身體的三種姿勢中的哪一種，都需要保持腹部放鬆，使脈和氣處於舒適的狀態。 如果特意收緊，會導致氣等紊亂和散亂，因為脈會扭曲和過度緊張。 在那裡，在保持觀看方式的同時，氣的要點極其緩慢，從口中呼出，這是這個特殊法的要點匯集的重要之處。 也就是說，從鼻子吸氣和呼氣是共同的方式，充滿四個脈輪，產生使心清晰明亮的禪定。 在那種方式中，會出現氣紊亂、散亂、停滯、昏沉四種障礙，並且不會出現錯誤的顯現。 在這裡，不會將使氣淨化的增長作為道路。 由於充滿四個脈輪，心的所有念頭都會時而生起時而停止，但根本無法完全停止。 因此，從口中呼出業氣，使其自然停止。 從鼻子單獨進入，然後進入所有四個脈輪的脈中。 因為念頭的差異是移動的馬，所以在這裡阻止它。 與口和肺相連，為了讓肺的脈像草莖的管子一樣，其中的心的馬自然停止並釋放，所以從口中緩慢地呼出氣，並保持盡可能長的時間。 馬和人分開，人融入心中的覺性，因此產生自然的不思之禪定。
English
From that is the nature of exhaustion. Thus it is said. If the differences of these are distinguished in detail, they are inconceivable. Briefly stating the general meaning: In short, because the meaning of wisdom is actually seen and observed, error vanishes in an instant, and because of relying on mental activity, taking erroneous appearances as the path, the difference of seeking the fruit of non-error, those endowed with the eye of wisdom should realize its greatness. Because this Dharma has such a key point, it is called the supreme, unsurpassed peak of all. The second meaning is that the indication of the special Thod rgal (Leap Over) itself has three: the three key points are the general indication of the wheel of Dharmata, explaining the wheel of clear light of day and night in byed brag, and extensively indicating the wheel of space-wisdom. The first has four: establishing the three key points of the body, viewing the three key points of the door, guiding the three key points of space, and the three key points of appearance-objects. The first is: whichever of the three postures of the body is adopted, it is necessary to keep the abdomen relaxed so that the channels and winds are in a comfortable state. If intentionally tightened, it will cause the winds and so forth to be disturbed and scattered, because the channels will be twisted and over-strained. There, while maintaining the way of viewing, the key point of the wind is extremely slow, exhaling from the mouth, this is the important point of gathering the key points of this special Dharma. That is to say, inhaling and exhaling from the nose is the common way, filling the four chakras, generating the samadhi that makes the mind clear and bright. In that way, the four obstacles of wind disturbance, scattering, stagnation, and dullness will arise, and erroneous appearances will not arise. Here, the increase that purifies the wind is not taken as the path. Because the mind's thoughts always arise and cease when filling the four chakras, they can never be completely stopped. Therefore, the karma-wind is released from the mouth to stop naturally. Entering solely from the nose, and then entering the channels of all four chakras. Because the differences of thoughts are the moving horse, it is stopped here. Connected to the mouth and lungs, in order for the lung's channel, like the tube of a reed, to release the mind's horse within it to stop naturally, the wind is slowly exhaled from the mouth, and held for as long as possible. The horse and the person separate, and the person dissolves into the awareness within the heart, thus producing the natural non-conceptual meditation.