Tibetan
གས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་རིག་པར་ཤེས་པས། འཁོར་འདས་ཀུན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པས་སྣང་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་བའོ། །དཔེ་ནི། དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པས། ཚྭ་གཅིག་གི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན། ཚྭ་ཀུན་གྱི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའམ། བུ་རམ་དང༌། མེ་གཅིག་ངོ་ཤེས་པས་ཀུན་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང༌། །བུ་རམ་རང་བཞིན་མངར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་མ་ཡིན་ཏེ དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་ལ་གང་མོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གྲོལ་ལུགས་ལྔའི་མཇུག་་བསྡུ་བ་ལ་ལྔས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་འདིར་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བ་ནི། རང་གྲོལ་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བ་དཔེར་ན་དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུ་བ་ལྟར་རྐྱེན་ངན་རྐྱེན་ངན་གྱིས་གྲོལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་འཆར་ལ། ཀ་དག་ཀ་དག་གིས་གྲོལ་ལ་རིག་པ་རིག་པས་གྲོལ་བའོ། །ཡེ་གྲོལ་ལ་གཟུང་འཛིན་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བས། ཡུལ་་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་ལྟོས་པས་རྒྱུ་ཡིས་རྒྱུ་རྣམས་གྲོལ་བ་དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མཐའ་གྲོལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཆོས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་མེ་དེས་ཤིང་དེ་ཉིད་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། གཅིག་གྲོལ་གྲོལ་བྱེད་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པས་སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་དཔེ་རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གི་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང༌། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཅོད་པ་དང༌། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང༌། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣ
Chinese
以“一”而成立的道理是，以“一知一切解脱”而成立，因为通晓一法，就能解脱轮回与涅槃的一切。解脱的方式是：在法性中认识，就能解脱显现与意识的一切。譬如，了知众多味道为一味，一旦确定了一种盐的味道，就确定了所有盐的味道；或者像认识一种红糖和一种火，就能了解一切一样。如《菩提心释》中所说：“火之自性是热，红糖自性是甜，同样一切诸法，自性空性中为一。”就像这样。因此，这五种解脱方式并非适用于同一个人，而是根据根器的不同，随各人所好而解脱。第三，以五种方式总结五种解脱方式：在此，这五种解脱方式是无所依赖的，因为是自解脱，所以不依赖于所缘的见解、禅修和行持之法。诸缘由缘而解脱，譬如用污垢清洗污垢一样，恶缘由恶缘解脱，从而显现为智慧的助伴；本净由本净解脱，觉性由觉性解脱。本初解脱不依赖于能取所取二取合一，因此，诸境由境解脱，如以毒攻毒一般；当下解脱不依赖于轮回与涅槃二者，因此，因由因解脱，譬如用铁切割铁一般；边际解脱不依赖于名言之词，因此，法由法解脱，譬如从木头中生出的火焚烧木头本身一样；一解脱不依赖于解脱之智，因此，心性由心解脱，譬如用石头击碎石头一样。如《牟帝珠鬘》中所说：“诸缘由缘而解脱，不依赖所缘之法。诸境由境而解脱，不依赖能取与所取。因由因自而解脱，不依赖轮回与涅槃。法由法自而解脱，不依赖名言之词。心性由心自解脱，不依赖表诠之智。如以污垢洗污垢，如是清净由净解。以毒攻毒而平息，如铁断铁一般断，如石击石而击碎，木自燃木亦如是。”
English
The reason for being established by "one" is that it is established by "one knowing all liberation," because by understanding one dharma, one can liberate from all of samsara and nirvana. The way of liberation is: by recognizing in the nature of reality, one can liberate all appearances and consciousness. For example, knowing many tastes as one taste, once the taste of one salt is determined, the taste of all salts is determined; or like knowing one brown sugar and one fire, one can understand everything. As it is said in the Bodhicitta Commentary: "The nature of fire is heat, the nature of brown sugar is sweetness, similarly all dharmas, in the nature of emptiness are one." Just like this. Therefore, these five ways of liberation are not applicable to the same person, but according to the difference of faculties, each person liberates according to their preference. Third, summarizing the five ways of liberation with five statements: Here, these five ways of liberation are independent, because they are self-liberation, so they do not depend on the view, meditation, and conduct of the object of focus. All conditions are liberated by conditions, just as washing dirt with dirt, bad conditions are liberated by bad conditions, and thus appear as a companion of wisdom; original purity is liberated by original purity, and awareness is liberated by awareness. Primordial liberation does not depend on the union of grasping and the grasped, therefore, all objects are liberated by objects, like neutralizing poison with poison; immediate liberation does not depend on samsara and nirvana, therefore, cause is liberated by cause, like cutting iron with iron; ultimate liberation does not depend on the words of terminology, therefore, dharma is liberated by dharma, like the fire born from wood burning the wood itself; one liberation does not depend on the wisdom of liberation, therefore, the nature of mind is liberated by mind, like breaking stones with stones. As it is said in the Pearl Garland: "All conditions are liberated by conditions, I do not depend on the dharma of focus. All objects are liberated by objects, I do not depend on the grasper and the grasped. Cause itself is liberated by cause, I do not depend on samsara and nirvana. Dharma is liberated by dharma, I do not depend on the words of terminology. The nature of mind itself is liberated by mind, I do not depend on the indicative wisdom. Just as washing dirt with dirt, so purity is liberated by purity. Poison is pacified by poison, like iron cutting iron, like stone striking stone, wood burns wood itself."
Tibetan
མས་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཐམས་ཅད་རིག་པར་མ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རིག་པ་གྲོལ་དུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་རྟེན་གཞི་ཞིག་པས་རྟེན་ཆོས་་འཇིག་པ་ལྟར། རང་གྲོལ་རང་ཞིག་ལ་དབྱིངས་སུ་ཕྱམ་གདལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཕྱིར་གཞི་གནས་རིག་པ་ལ། །རང་ཤར་ཡིན་ཕྱིར་སྣང་བ་རྫོགས། །རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་རྫོགས། །རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་ཡུལ་ཡང་རྫོགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་འཁྲུལ་གཞི་རྫོགས། །རང་དག་ཡིན་ཕྱིར་ལམ་ཀུན་རྫོགས། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་རྫོགས། །རང་ཁྱབ་ཡིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རང་ས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྫོགས། །རང་རྟོགས་ཡིན་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྫོགས། །རང་ལོག་ཡིན་ཕྱིར་འཁོར་འདས་རྫོགས། །རང་གནས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུད་ལུང་རྫོགས། །རང་རྫོགས་ཡིན་ཕྱིར་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་གདམས་ངག་རྫོགས། །རང་གཞག་ཡིན་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྫོགས། །རང་ཆས་ཡིན་ཕྱིར་དབྱིངས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་ཤིང་གྲོལ་བའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་ནས་ཀ་དག་ཡིན་པས་དྲི་མ་མེད་ཅིང༌། ཐུགས་ཡིན་པས་རྒྱུད་པ་ཟད་ལ། ཉག་གཅིག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ། ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཟང་ཀ རྡོས་བཅས་དག་པའི་སྟོང་པ། སྤྱིར་སྣང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཕེན་ཆས་མ་གོས་པ། ཆོས་ཟད་འགྱུ་སངས་བེམས་རིག་ལས་འདས་པ། གཉུག་མ་གཞིའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཞུགས་པ་ཉིད། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཨེ་མ་རང་རྫོགས་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ཐོག་མར་བྱུང་བས་རྒྱུད་པ་ཟད། །ཟླ་དང་བྲལ་བས་རྩིས་ལས་འདས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་བདེ་ཆེན་པོ། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བསམ་འདས། །ཡེ་ནས་རང་རིག་རྣམ་དག་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་རྡོ་བཅས་མིན། །དངོས་པོ་ཟད་ཕྱིར་སྟོང་པར་གནས། །གཉིས་ཀྱིས་འཕེལ་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་དང་བྲལ་བས་ཐབས་ལས་འདས། །རྟོག་མེད་གསལ་བས་འགྱུ་བ་སངས། །བེམས་རིག་གཉིས་མེད་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས། །འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་ཅོག་གཞག་རང༌། །བཅོས་པའི་ཚིག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །བསམ་བྱེད་སེམས་མེད་དྲན་པ་བྲལ། །སོ་མ་ཉིད་ཡིན་གཉུག་མའི་ངང༌། །མ་བཅོས་མཆོག་ཡིན་རྣལ་མར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་སྣང་བ་ནང་ལུས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་རྩལ་འབྱོངས་ཏེ། རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་བརྟན་པ་རྣམས་ནི། ཆོས་ཟད་པས་སྣང་བ་དང་ལུ
Chinese
如火焚烧般，各自的敌人由自己制造，并非因种族不同而解脱。如是说。此外，由于一切都圆满于觉性中，无有遗漏的关键，当觉性解脱时，一切法都解脱，如地基崩塌，所依之法也随之崩塌。自解脱，自消逝，于法界中坦然舒展，正如其所说：因此，于基位觉性中，自显现故，显现圆满。自生起故，基体自性圆满。自显现故，对境亦圆满。自解脱故，错乱之基圆满。自清净故，道皆圆满。自明觉故，所知圆满。自遍布故，果圆满。自地故，因缘圆满。自证悟故，法性圆满。自还灭故，轮回涅槃圆满。自安住故，续部教证圆满。自圆满故，一时圆满。自知故，窍诀圆满。自安立故，禅定圆满。自具足故，法界圆满。如是说。如是圆满解脱之觉性，从初始即是本净，故无垢染。是心意故，相续断绝。唯一大乐，超离言思表达。本初清净，空性（藏文：ཟང་ཀ）与有实（藏文：རྡོས་བཅས）之清净。总的来说，未被显现轮回涅槃之投射所染污。法尽，动念寂灭，超离物质与觉性。安住于本元基之佛陀。如《摩尼宝鬘》所说：唉玛，自圆满大圆满之法身，从初始即清净，故垢染尽。最初生起故，相续断绝。离于月亮故，超离算计。无有痛苦之因，乃大乐。无有言说之因，超离言思。本初即是自明觉，完全清净。漏尽故，非有实。事物尽故，安住于空性。无有二者之增益，乃自性。离于法故，超离方便。无有分别念，故动念寂灭。物质与觉性无二，二资粮圆满。无有竞争之对手，自然安住。无有造作之语，周遍一切。无有思虑之心，离于念头。是本然之自性，本元之状态。无有造作，乃最胜，真实安住。如是说。如是外在显现，内在身心等一切皆空，如明亮的显现，如水中之月般了悟，精通纯熟，觉性安住于如虚空般之意义者，法尽故，显现与身
English
Like being burned by fire, one's own enemies are created by oneself; liberation does not come from being of a different race. Thus it is said. Moreover, because everything is complete in awareness, without any omission of the key point, when awareness is liberated, all phenomena are liberated, just as when the foundation collapses, the dependent phenomena also collapse. Self-liberation, self-dissolution, and open expanse in the dharmadhatu, as it is said: Therefore, in the ground-abiding awareness, because it is self-arisen, appearance is complete. Because it is self-originated, the ground itself is complete. Because it is self-appearing, the objects are also complete. Because it is self-liberated, the basis of delusion is complete. Because it is self-pure, all paths are complete. Because it is self-aware, the knowable is complete. Because it is self-pervading, the result is complete. Because it is self-ground, cause and condition are complete. Because it is self-realized, the nature of phenomena is complete. Because it is self-reversed, samsara and nirvana are complete. Because it is self-abiding, the tantras and agamas are complete. Because it is self-complete, it is complete in one moment. Because it is self-knowing, the pith instructions are complete. Because it is self-established, meditation is complete. Because it is self-inherent, the dharmadhatu is complete. Thus it is said. Thus, the awareness that is complete and liberated is primordially pure from the beginning, so it is without defilement. Because it is the mind, the continuum is exhausted. The single great bliss is beyond words, thought, and expression. Primordially pure, the emptiness (藏文：ཟང་ཀ, Zang Ka) and the purity of what has substance (藏文：རྡོས་བཅས). In general, it is not tainted by the projections of appearance, samsara, and nirvana. Phenomena are exhausted, movement is pacified, beyond matter and awareness. It is the very Buddha abiding in the original ground. As the "String of Pearls" says: Emaho! The dharmakaya of the self-perfected Great Perfection, is pure from the beginning, so defilements are exhausted. Because it arises first, the continuum is exhausted. Because it is separate from the moon, it is beyond calculation. There is no cause for suffering, it is great bliss. There is no cause for expression, it is beyond words and thought. From the beginning, it is self-awareness, completely pure. Because outflows are exhausted, it is not with substance. Because things are exhausted, it abides in emptiness. There is no increase by two, it is the very nature. Because it is separate from phenomena, it is beyond means. Because it is without conceptualization, movement is pacified. Matter and awareness are non-dual, the two accumulations are complete. There is no rival, it is naturally abiding. There are no fabricated words, it pervades all. There is no thinking mind, it is free from memory. It is the very suchness, the original state. It is unmade, supreme, truly abiding. Thus it is said. Thus, all external appearances, including the internal body and mind, are empty, realizing the clear appearance like the moon in water, mastering the skill, those whose awareness is stable in the meaning like the sky, because phenomena are exhausted, appearance and bod