Tibetan
ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། གླེགས་བམ་ཕྱི་མའོ། {{{1}}} ༄༅། །ཐེག་མཆོག་མཛོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཕྱི་མའོ། །[1] ༄༅། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྟེན་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང༌། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་དང་ནང་གི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བ་རྣམས་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །ཕྱི་འབྱུང་དང་ནི་ནང་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་འབྱུང་ས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནང་འབྱུང་གི་རྟེན་དུ་གནས་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། འདི་གཉིས་ལ་མ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གང་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་ལྔ་འཁྲུལ་པའི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་ཅིང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རང་ཆས་སུ་ལྡན། སངས་རྒྱས་རྣམས་དོན་དག་པའི་འབྱུང་ལྔ་ས་སྲ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་ཤིང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེའང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ཡིན་ལ། འབྱུང་ཆུང་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔའོ། །དག་པའི་འབྱུང་ལྔ་ནི། གསལ་བ། དྲོ་བ། ཡང་བ། བསིལ་བ། ཡངས་པ། གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ། འཁྲུལ་འབྱུང་ལྔ་དག་ནས་འོད་གསལ་ལྔ་ཀློང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ནང་དབྱིངས་ལ་ཐུག་པ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བའི་འབྱུང་ཆེན་དག་པ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་ཆུང་ལའང་འབྱུང་གཟུགས་དང༌། འབྱུང་བ་དངོས་གཉིས་ལས། འབྱུང་གཟུགས་ནི་ད་ལྟ་ཕྱི་ན་སྣང་པའི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔའོ། །འབྱུང་བ་དངོས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྲབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ་ནང་འབྱུང་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལྔའོ། །ནང་འབྱུང་ནི། ཁམས་དག་པ་པའི་རྟེན་ཆོས་འབྱུང་ལྔ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ལྔའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཤིང༌། འབྱུང་ལྔ་མེད་པའི་སྔོན་དུ་འཁོར་འདས་བྱུང་བ་མེད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །ངས་བསྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་གོ་བར་གྱིས། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡི་དབྱིངས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་མ་གྲུབ་པའི། །སྐྱེ་འགྲོ་སེམས་ཅན་
Chinese
ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། （殊胜）大乘宝藏，下卷。 {{{1}}} ༄༅། །ཐེག་མཆོག་མཛོད་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཕྱི་མའོ། །[1] （殊胜）大乘宝藏，下卷。 ༄༅། །如是宣说了俱生智和法身等的差别后，现在解说缘起的自性，分二：共同的差别和各自的自性广说。初者，外在的生起和内在的生起两种，如《自显现》中说：生起分为两种显示，外生起和内生起。 如是。外生起的地水等这些，安住于内生起的所依，因为是所依和能依相关联的缘故，决定是两种生起。没有不依赖这二者的众生和佛陀，众生们于五大颠倒的界中行持，具有五大自性。诸佛安住于真实义的五大，即无坚硬之地等五者的界中，行持五大清净到极点的状态。那五大是具有五种颜色的光明智慧，小五大是地水火风空五者。清净的五大是：明、暖、轻、凉、广、动的自性执持，五种错乱的生起清净后，五光明融入于界中，与内界相合，如同任运成就显现的清净大种一般。小五大也有生起之相和生起之物两种，生起之相是现在外在显现的地水火风空五者，生起之物是身体的轻微法等五者，是成为内生起所依的五者。内生起是清净界的所依，五法生起各自不同。因此，轮回和涅槃的一切都未曾离开五大的界，没有五大之前没有轮回和涅槃产生，如《自显现》中说：奇哉！秘密主谛听，五大的体性，我已宣说你当领会。五大大种薄伽梵，于一切有情自性安住。三界一切有情，于五大的界中行持。没有五大之前，没有佛陀众生的名称。五大即是母界，没有不由五大组成的，有情众生。
English
The Supreme Jewel Treasury of Thegpa. The second volume. {{{1}}} ༄༅། །The second volume of Thegchok Dzö. །[1] ༄༅། །Having thus explained the distinctions of the ground of all and the Dharmakaya, etc., now there are two explanations of the nature of dependent arising: the common distinctions and the detailed explanation of the individual natures. The first is that there are two kinds of arising: outer arising and inner arising. As it says in Rangshar: Arising is shown to be of two kinds: outer arising and inner arising. Thus. These outer arisings, such as earth and water, abide as the support of inner arising, and because they are related as support and supported, it is certain that there are two arisings. There are no sentient beings or Buddhas who do not rely on these two. Sentient beings practice in the realm of the five confused elements and possess the nature of the five great elements. The Buddhas abide in the realm of the five pure elements of true meaning, such as the absence of solid earth, and practice the complete exhaustion of the impurities of the five great elements. The five great elements are the five-colored clear light wisdom, and the five small elements are earth, water, fire, wind, and space. The five pure elements are: clarity, warmth, lightness, coolness, vastness, and the holding of the nature of movement. When the five confused elements are purified, the five clear lights enter the expanse and meet the inner realm, like the pure great elements of spontaneous manifestation. The small elements also have the form of elements and the actual elements. The form of elements is the five elements of earth, water, fire, wind, and space that appear outwardly now. The actual elements are the five subtle qualities of the body, etc., which are the five that become the support of the inner elements. The inner elements are the support of the pure realm, the five elements of Dharma are distinct. Therefore, all of samsara and nirvana do not move from the realm of the five elements, and before there were five elements, there was no arising of samsara and nirvana. As it says in Rangshar: Kyeho! Listen, secret lord, the characteristics of the five elements, I have shown, may you understand. The five great elements, Bhagavan, abide naturally in all beings. All sentient beings of the three realms practice in the realm of the five elements. Before there were five elements, there was not even the name of Buddha or sentient being. The five elements are the mother realm, and there are no living beings or sentient beings that are not made of the five elements.
Tibetan
གཅིག་ཀྱང་མེད། །དེ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི། །འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་འབྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། ནང་འབྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དགོས་ཆེད། མཚན་ཉིད། ལས་རིམ། ཆོས་ཉིད། དོན་སྦྱར། གྲོལ་ཚུལ། དབྱེ་བ། ཚང་ཚུལ་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཕྱི་འབྱུང་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ནང་འབྱུང་དངོས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས། ནང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་ནི། །དེ་བཞིན་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་འོ། །ཞེས་པས། ཕྱི་འབྱུང་གཟུགས་ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་སྣང་བར་ཆགས་ལ། ནང་འབྱུང་དངོས་ལྔ་ནི་སེམས་དང་རིག་པའི་རྟེན་དུ་ཆགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འབྱུང་བའི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས། །སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་རྟེན་སོ་ཡིས། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །ལས་དང་གསོ་དང་དབང་པོ་དང༌། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་རྫོགས་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བའི་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱས་པས་མ་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འབྱུང་བ་ཡིན། །འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རང་ལ་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །འགྱུར་བ་མེད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །མཐུན་པར་སྣང་བས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དགོས་ཆེད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། འབྱུང་བའི་དོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆུས་ནི་དྭངས་མ་སྡུད་པ་དང༌། །སྙིགས་མ་རྣམས་ནི་འབྱེད་པའི་ལས། །སོ་སོའི་ལུས་ལ་བྱེད་པས་ན། །དགོས་པ་ཚ་དང་གྲང་ངོ་ཤེས། །སས་ནི་གཞི་མ་འཛིན་པ་དང༌། །གྲུབ་ཅིང་ཆགས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད། །སྨིན་པས་རྩ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད། །དགོས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཤེས། །མེས་ནི་འབྱུང་བ་སྤེལ་བ་དང༌། །སྨིན་ཅིང་གསལ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད། །འབར་ཞིང་མཆེད་པས་མིག་སོགས་སྐྱེད། །དགོས་པ་དྲོད་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །རླུང་གིས་གཏོར་དང་འདེགས་པ་དང༌། །བསྐྱོད་ཅིང་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད། །འགུལ་ཞིང་འཕྲིག་པས་ལུས་འཛིན་ཅིང༌། །དགོས་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ཤེས། །འབྱུང་བ་བཞི་བདག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེ། །ལུས་སོགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ། །བར་དུ་གནས་ཤིང་འཛིན་པ་བྱས། །ཐ་མ་འཇིག
Chinese
一个也没有。 处于其中的有情众生， 显现出两种生起。 如是说。 第二，分别详细阐述各自的自性，分为两种：外生起的详细阐述和内生起的详细阐述。 第一种，分为体性、词义、必要、相、作用、法性、意义结合、解脱方式、分类、圆满方式等十个方面。 第一，体性是：外生起显现为色法，是内生起实物的游舞。 因为包含在内之中，所以是五生起。 自显现中说： 外面的生起是这样的： 地、水、火和， 同样风和虚空。 因此，外生起五色法形成有情众生的所依处——外器的显现，而内生起五实物形成心和智慧的所依处。 彻底变化中说： 生起的意愿是这样的： 从共同业的差别中， 有情众生的业之所依， 依靠外面的生起， 事业、养育、根、 眷属和出生都想圆满。 如是说。 第二，词义是： 自显现中说： 生起的词义是这样的： 不是做出来的，而是自然成就的。 因为能产生，所以是生起。 因为遍布一切行者，所以是大的生起。 因为同时产生，所以是大的生起。 因为自己具有，所以是大的生起。 因为没有变化，所以是大的生起。 因为显现一致，所以是大的生起。 大的生起的词义就是这样。 如是说。 第三，必要是： 彻底变化中说： 生起的疑惑是这样的： 水能收集精华， 并且分离糟粕的事业。 因为在各自的身体上做， 所以要知道冷和热的必要。 地能执持基础， 并且做成和形成的事业。 成熟后产生脉等。 要知道世俗明点的必要。 火能增殖生起， 并且做成熟和明亮的事业。 因为燃烧和蔓延，所以产生眼等。 要知道热的必要。 风能摧毁和举起， 并且做移动和摇动的事业。 因为摇动和颤动，所以执持身体， 要知道心的住处的必要。 四生起是自我的大坛城， 作为成就身体等的因， 在中间住和执持， 最后坏灭。
English
There is not even one. The sentient beings dwelling therein, Manifest two kinds of arising. Thus it is said. Secondly, to explain the individual nature in detail, there are two: the detailed explanation of external arising and the detailed explanation of internal arising. The first has ten aspects: essence, etymology, purpose, characteristics, function, nature, meaning connection, mode of liberation, division, and completeness. First, the essence is: External arising appears as form, it is the play of internal arising of objects. Since it is included in the internal, there are five elements. In Rangshar it says: The external elements are as follows: Earth, water, fire, and, Likewise, wind and space. Thus, the five external forms become the basis for the appearance of the vessel of sentient beings, while the five internal objects become the basis for mind and intelligence. In Thalgyur it says: The desire for arising is as follows: From the distinction of common karma, The basis of sentient beings' karma, Relying on the external elements, They desire to perfect actions, nourishment, senses, Retinue, and birth. Thus it is said. Second, the etymology is: In Rangshar it says: The etymology of arising is as follows: Not made, but spontaneously accomplished. Because it causes to arise, it is arising. Because it pervades all beings, it is great arising. Because it arises simultaneously, it is great arising. Because it exists in itself, it is great arising. Because it is unchanging, it is great arising. Because it appears harmoniously, it is great arising. The etymology of great arising is just like that. Thus it is said. Third, the purpose is: In Thalgyur it says: The doubt about arising is as follows: Water gathers the essence, And separates the impurities. Because it acts on each body, Therefore, know the necessity of heat and cold. Earth holds the foundation, And performs the actions of forming and establishing. Ripening produces veins and so on. Know the necessity of conventional bindu. Fire propagates arising, And performs the actions of ripening and clarifying. Blazing and spreading produces eyes and so on. Know the necessity of warmth. Wind scatters and lifts, And performs the actions of moving and agitating. Moving and twitching holds the body, Know the necessity of the mind's dwelling. The four elements are the great mandala of self, Having made the cause of accomplishing body and so on, Dwelling and holding in the middle, Finally, it disintegrates.