Tibetan
་བའི་སྣང་ཡུལ་འཛིན་པ་དེ་སྣང་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ། གཟུང་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ། །ཡུལ་གྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ངོས་བཟུང་ནས། སྣང་བའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་འཛིན་པས་ཀྱང་མི་བདེན་ལ། ཁ་དོག་ངོས་གཟུང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་མེད་ལ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་བརྟགས་པས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་ཡལ་གཏད་མེད་ཡེ་སངས་སུ་ངོ་སྤྲད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་ཕལ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་པ་ཕལ་གྱིས་སྣང་བ་དང༌། སྣང་ཡུལ་མ་ཕྱེད་པས། ཕྱི་སྣང་ཡུལ་རང་མཚན་སེམས་སུ་འདོད་པ་ནི། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་དྲི་བཅས་སུ་གོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲོད་དུས་སྣང་མི་སྣང་དུ་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པས། ཡུལ་དང་པོ་མཇལ་བའི་སེམས་ལ་སྣང་བའི་སེམས་དང་ རྗེས་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་སེམས་བྱུང་དུ་དཔྱོད་པ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་འདོད་པས། སྤང་བྱ་དག་བྱ་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེན་གཉིས་སུ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཅེས་པ་དང༌། མཛོད་ལས། རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་རྩིང་ཞིབ་ཉིད། ཅེས་སྤང་བྱར་བཤད་པ་ཀུན་གུང་མཐུན་པར་འཇུག་པས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་འདི་བློ་མཆོག་དམ་པ་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའང་ཕྱི་ནང་གཞི་མེད་དུ་མཇལ་བ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཅིག་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་སེམས་ཀྱི་གནད་ཀྱིས་གསང་བ་དབྱིངས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སེམས་ལ་བརྟགས་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད་དུས། བེམས་པོ་ལྟ་བུར་སོང་བ་མེད་དེ། ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ལ་ས་ལེ་བ་ངོས་གཟུང་དུ་མེད་པས་བརྗོད་མ་ཤེས་ཀྱང༌། རང་གསལ་སྟོང་པ་རང་གདངས་ཀྱི་ངང་དབྱིངས་ཀ་དག་དྲི་མ་མེད་པར་འཆར་བ་ཆོས་ཟད་ནང་གི་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ངོ་སྤྲད་པས། མཐའ་བྲལ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་འཆར་ཏེ། དེའི་ངང་ལ་གོམས་པས་འོད་གསལ་དབྱིངས་སྣང་གི་སྣང་བའང་ཞར་ལ་མཐོང་བ་ཉིད། ངོ་སྤྲོད་སྤྲོས་པ་ལས། ཡེ་ནས་མེད་པ་སྟོང་པ་ཡིས། །འབྱུང་བ་རང་ཟད་འོད་སྣང་ཟེར། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་མཚོན་པའི་འོད་སྣང་རྙེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་རིག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སེམས་དབྱིངས་སུ་དག་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་སྟོང་ཆད་ཅང་མེད་པོ་མ་ཡིན་པར། ས་ལེ་བ་ལ་ཧྲིག་གེ་བ། རང་དངས་རང་གསལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་ངོ་སྤྲད་པས། རིག་པའི་ཆ་ནས་ཆད་པར་མ་སོང༌། དངོས་
Chinese
執持顯現之境者，名為顯現之心，名為所取之心，被認為是境之心。若想顯現之心是否存在，則執持無境之明相亦非真實，且因未成立顏色之辨識亦不存在，又因於生、住、滅三者中觀察亦不存在之故。是故，名為心性被介紹為空性，被介紹為自滅、無所依、本初清淨。因此，一般之法與大圓滿者，未區分顯現與顯現之境，故認為外顯之境自相為心者，是落入唯識宗之隨染真實現象。於此，於介紹顯現為心之時，心執持顯現與不顯現，故最初見境之心名為顯現之心，其後於思擇其差別為心所時，則認為是執持之心。故名為所斷、所淨、錯亂之顯現、錯亂之執持、輪迴。於二諦中云：心與心所三界之，增益假立之相是分別。又於《俱舍論》中云：分別與觀察，即是粗與細。故所說之應斷，皆一致地融入，故此重要之關鍵，具慧之智者應當了悟。彼亦於內外無基之地相見，需如此之見解。二、以內心之要點，而決定秘密法界者：於觀察心時，當本質無可辨識之時，並非如頑石般，於明晃晃之中，雖無可辨識，無法言說，然自明空性，自性之狀態，於法界本初清淨無染中顯現，故介紹為法盡內之法界。故無邊無染之證悟由內而生，若能習慣於此狀態，則光明法界之顯現亦自然可見。於介紹之言說中云：本來無有之空性，生起自滅之光芒。無有能作所作之空性，獲得表徵三身之光芒。三、以秘密法界之要點，而決定無上覺性者：於心於法界中清淨之空性，亦非空無所有，於明晃晃之中，閃閃發光，自明自顯，各自以自覺所知之智慧法身無垢染而介紹之。故於覺性之分上，未落入斷滅，實
English
That which grasps the appearing object is called the appearing mind, the grasped mind. It is identified as the mind of the object. If one wonders whether the appearing mind exists, it is not true that it grasps the clarity of no object, and it does not exist because the identification of color is not established, and it does not exist because it is examined in the three stages of arising, abiding, and ceasing. Therefore, it is called the nature of mind being introduced as emptiness, it is introduced as self-dissolving, without support, and primordially pure. Therefore, ordinary Dharma and ordinary Dzogchen practitioners do not distinguish between appearance and the object of appearance. To consider the self-nature of external appearance as mind is to fall into the contaminated true appearance of the Mind-Only school. Here, when appearance is introduced as mind, the mind grasps appearance and non-appearance. Therefore, the mind that first encounters the object is called the appearing mind, and later, when its distinctions are examined as mental factors, it is considered the grasping mind. Therefore, it is called what is to be abandoned, what is to be purified, mistaken appearance, mistaken grasping, and samsara. In the Two Truths, it is said: 'The mind and mental factors of the three realms are conceptualizations with imputed aspects.' And in the Treasury, it is said: 'Conceptualization and analysis are coarse and subtle.' Therefore, all that is said to be abandoned is in complete agreement, so this important key point should be realized by those with supreme intelligence and wisdom. Also, to meet the external and internal as without basis, one needs such a view. Second, to establish the secret expanse by the key point of the inner mind: When the essence of the mind is examined and found to be unidentifiable, it does not become like a solid object. Although it is unidentifiable in the shimmering, and cannot be expressed, the self-luminous emptiness, the state of self-radiance, appears in the primordially pure and stainless expanse, so it is introduced as the Dharmadhatu within the exhaustion of phenomena. Therefore, realization that is without extremes and stainless arises from within, and by becoming accustomed to that state, the appearance of the clear light expanse is also naturally seen. In the words of introduction, it is said: 'From the emptiness that was originally non-existent, arises the self-dissolving light and rays. From the emptiness that is free from doing and being done, one finds the light that symbolizes the three bodies.' Third, to establish the unsurpassed awareness by the key point of the secret expanse: The emptiness that is purified in the mind expanse is not an empty nothingness. In the shimmering, it is sparkling. The self-clear, self-luminous, self-aware wisdom Dharmakaya is introduced as stainless. Therefore, in terms of awareness, it has not fallen into annihilation, it is
Tibetan
པོ་མེད་པས་རྟགས་པར་མ་སོང༌། གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ཐག་ཆོད་པའི་ངང་ལ་བཞག་པས། རིག་པའི་རང་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་རང་སྣང་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཞི་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་ཡིས། །ཆོས་ཉིད་འདུས་པའི་དབྱིངས་དང་ཕྲད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དང་ཕྲད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་ཡིས། །རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཕྲད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་སྣང་གཞི་མེད་དུ་ངོ་སྤྲད་པས། སྣང་ཡུལ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཁོར་བ་ལ་བཟླའོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་ངོ་སྤྲད་པས། ཤར་གྲོལ་རང་ཡལ་གྱི་དམིགས་ཤེས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲད་པས། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་རྩ་བ་ཆོད། སྟོང་པ་དབྱིངས་རིག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་པས། ཉམས་ལེན་སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས། ཚེ་གཅིག་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་གྱི་ངོ་སྤྲད་རབ་ཏུ་གཅེས་པར་བསྟན་ཏེ། དཔེའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་པའི་དོན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་རྟགས་ཡིད་ཆེས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཚད་འཛིན་པ། །དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལ་བརྟག། །རྟགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚད་འཛིན་པ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བརྟག །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཚད་འཛིན་པ། །མངོན་སུམ་གསལ་བའི་སྣང་བ་བརྟག །ཅེས་སོ། །མདོར་ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུ་ན། ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་གཞི་མེད། དེ་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲད་པས། འཁོར་བ་འཁྲུལ་པ་གཏན་མེད་པོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་ནས། དེས་མི་ཆོག་པར། རྩ་བ་རིག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་ངོ་སྤྲད་དེ་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ངོ་སྤྲད་ནས། ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་ལ་བསྐྱལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བློ་མཆོག་ཡང་རབ་པ་རྣམས་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ལ་གཉིས་ཏེ གདམས་ཡུལ་དབང་པོའི་དབྱེ་བ་དང༌། གདམས་པ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ལ་བདུན་བདུན་དུ་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང༌། སྦྱངས་པ་དང༌། གྲོལ་བ་ཐ་དད་པའོ། །དང་པོ་རབ་ཏུ་ཅེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་དང་རྟོགས་པའི་ཆ་སྟེ། དེའང་དབྱེ་ན་བདུན་ནི། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་དང༌། རབ་ཀྱི་འབྲིང་དང༌། རབ་ཀྱི་རབ་དང༌། རབ་ཀྱི་ཕུལ་དང་ རབ་ཀྱི་མཆོག་དང༌། རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་ རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་སྣང་རྟོགས་སླ་བའི
Chinese
因为没有实体所以没有成为实证。因为在任何地方都无法言说，所以在脱离有和非有的边际的广阔虚空中，安住在决断的状态中。觉性的自明如同一串念珠，连同明点一起自现。因此，从那里面说： “安住于基的觉性， 与法性汇聚的法界相遇。 执持特征的觉性， 与完全清净的法界相遇。 如同一串念珠的觉性， 与自性光明的法界相遇。” 这样，将外境显现认知为无基之后，就能遮止显现外境器情世界的轮回。将显现认知为心之后，就能使生起解脱、自然消逝的对境之识。将心性认知为空性之后，就能斩断能取所取错乱的根本。将空性认知为法界觉性之后，就能将修持归摄为三身一体，为了以一生圆满成佛，务必珍视从心所生的错乱还灭之道的认知。以譬喻的认知，觉性的智慧存在于自身之中的意义，以菩提心灯来确信征相，因此，从那里面说： “衡量一切佛陀的， 是依靠譬喻的智慧。 衡量征相的智慧， 是依靠空性明点的灯。 衡量意义的智慧， 是依靠现量明亮的外境。” 总而言之，如果将外在显现的境认知为无基，并将执持它的显现之心认知为空性，就能知晓轮回错乱是彻底不存在的。仅仅这样还不够，要现量认知根本觉性的意义，从而认知法界觉性不可分离，由此才能到达原始清净的法身，这是对智慧超群者的教诲。第二个意义是自显智慧的认知，分为两种：所调伏的根器的差别，以及教诲认知的次第。第一，将上、中、下三种根器各自划分为七种，总共二十一种。这些根器在智慧、修习和解脱上各有不同。首先，所谓“上等”，指的是智慧和证悟的部分。如果细分，也有七种：上等的下品、上等的中品、上等的上品、上等的殊胜品、上等的极品、上等的顶峰品和上等的圆满品。这些根器也容易证悟自显。
English
Because there is no entity, it did not become evidence. Because it cannot be expressed anywhere, it is settled in the vast expanse of space, free from the extremes of both existence and non-existence. The self-radiance of awareness, like a string of pearls, along with bindus, appears spontaneously. Therefore, from that itself, it is said: "The awareness abiding in the ground, Meets the realm of reality where the nature of phenomena gathers. The awareness grasping at characteristics, Meets the realm of complete purity. The awareness like a string of pearls, Meets the realm of self-existing light." Thus, by recognizing the appearance of objects as baseless, the cycle of appearance, the environment, and beings is averted. By recognizing appearance as mind, the object-consciousness that arises and dissolves naturally is freed. By recognizing mind itself as emptiness, the root of the delusion of grasping and being grasped is severed. By recognizing emptiness as the realm of awareness, practice is condensed into the oneness of the three bodies. In order to attain Buddhahood in one lifetime, the recognition of how delusion is reversed from the mind is taught as extremely precious. Through the recognition of examples, the meaning that the wisdom of awareness exists within oneself is shown to be believed through signs by the lamp of bodhicitta. Therefore, from that itself, it is said: "That which measures all Buddhas, Is to rely on the wisdom of examples. That which measures the wisdom of signs, Is to rely on the lamp of empty bindus. That which measures the wisdom of meaning, Is to rely on the clear appearance of direct perception." In short, if the external appearance of objects is recognized as baseless, and the mind that grasps it is recognized as empty, then one knows that the delusion of samsara is utterly non-existent. Not only that, but the meaning of the root awareness is directly recognized, and the realm of awareness is recognized as inseparable, thereby reaching the Dharmakaya of primordial purity. This is the instruction for those of supreme intelligence. The second meaning is the recognition of self-appearing wisdom, which is divided into two: the distinction of the faculties of those to be trained, and the order of the recognition of the instructions. First, the three faculties of superior, middling, and inferior are each divided into seven, making twenty-one. These differ in wisdom, practice, and liberation. First, "superior" refers to the aspect of wisdom and realization. If divided, there are seven: the lowest of the superior, the middling of the superior, the highest of the superior, the excellent of the superior, the supreme of the superior, the peak of the superior, and the perfection of the superior. These faculties also easily realize self-appearance.