Tibetan
་སྒྲ་ཐོས་པའི་དུས་ནི་སྒྲ་འཛིན་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་སྐྱེའི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར། ཡུལ་གང་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེའི་གཞན་མི་སྐྱེ་བས། རྣམ་པའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའང་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་ལ། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའང་སེམས་ལས་བྱུང་བས། སྒོ་ང་བཀས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སེམས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་སྟེ། ད་ལྟ་ཡུལ་འཛིན་པ་ན་ཕྱི་རྣམ་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ནང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཤར་བ་ཡང༌། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང༌། རང་རིག་པ་གཅིག་པུ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་་སྒོ་ང་བཀས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ཕྱི་རྣམ་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་དེའི་ཚེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་བྱུང་དུས་རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པའི་ཤེས་པ་དེ་རྟོག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང༌། ནང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཤེས་ཏེ། མཁར་གྱི་ནང་ན་སྤྲེའུ་ཅིག་འཇུག་པ་མྱུར་བས། གློ་སྐར་བཞིར་སྐེ་རིབ་རིབ་བྱུང་ནས་བལྟ་བལྟ་བ་ལྟར། སྒོ་ལྔ་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཞུགས་ནས་ཡུལ་རིག་པའོ། །རིག་དུས་ནའང་རྣམ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་སེམས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་འཛིན་བྱེད་རང་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཉིད་གཅིག་གི་ཤེས་པར་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ནི། ཕྱི་དོན་ཡི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་རྫུན་པ་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྫུན་པ་བས་གཞལ་གྱི། མྱོང་བ་བདེན་པ་བས་གཞལ་བ་ནི་མེད་དེ། ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཡང་འཁྲུལ་སྣང་རྫུན་པ་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་དྲི་བཅས་རྫུན་པ་བར་འདོད་པ་དང༌། དྲི་མེད་དག་པ་བར་འདོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ད་ལྟའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང༌། དེ་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་བློའི་དྲི་མ་ཉིད་སྣང་བ་ཙམ་ལས། དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནོ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དེ། དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་གཟིགས་པ་དང༌། རོ་རྒྱབ་སྙུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། ད་ལྟ་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པར་གནས་པའི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་རྫུན་པ་བ་བསལ་བས། ལྷག་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དག་པ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་རྣམ་ཤེས་བརྫུན་པ་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། མངོན་པར་ཆགས་པ་དག་གིས་ན་ཆུང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པ་ལས། ཇི་ཞིག་ན་བསམ་མ་དགོས་པར། དེའི་བྱད་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང༌། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དབུ་མ་པ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང་འཇལ་བྱེད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དོན་དམ་པར་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་སྒྱུ་མ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ལ། མ་གྲུབ་པ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཙམ་ཞིག་དོན་དམ་པར་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས། བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ས་ལམ་དང༌། མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངང་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཟུགས་སྐུ་བརྙེས་ནས་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་བས་ལྷག་པའི་ཆོས་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་སྐུ་དམ་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལའང་སྒྱུ་མ་རིགས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་དུ་འདོད་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ཙམ་པོར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་རབ་ཏུ་མང་སྟེ། རང་རྒྱུད་འོག་མ་བ་ཞེས་གྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུའང་མི་གནས་ཏེ། ཡུལ་དང་རྣམ་པ་མེད་པས་དེ་མེད་པར་མྱོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མེད་པས
Chinese
听到声音的时候，只有声音的执取识产生，就像不产生执取色等现象的识一样。因为在哪一个境上介入，就产生那一个境的识，其他的识不产生，所以才会有如此众多的识的种类啊。第二种观点是，外境显现为多种多样，也是从识产生的，而执取它的识也是从心产生的，就像鸡蛋破裂一样，显现和识，境和有境，在一个心上显现，现在执取境的时候，外境的显现识和一个，内在执取作用的识也显现一个，虽然由于无始以来的习气而显现为二，但除了自证之外没有其他的成立，就像鸡蛋破裂一样。如果这样，外境的显现识一个，在那时产生一个执取识的时候，不是同时变成两个分别念了吗？不会变成两个分别念的，因为显现识是无分别的缘故。第三种观点是，外境的显现虽然显现为多种多样，但是由内在的一个执取识来知晓，就像猴子快速进入城堡内部，脖子因为四处张望而变得模糊一样，一个识进入五门而了知境。在了知的时候，显现和识两者都是一个心的自性，没有差别，就像梦境的显现和执取显现为自己一样，两者与一个睡眠的识没有差别一样。第二，显现是虚假的：外境的显现，在识上迷惑显现的习气是虚假的，但在识上不是真实的，衡量它的识也是通过虚假来衡量的，没有通过真实的体验来衡量的，境和识两者都被认为是虚假显现的自性。如果对此进行区分，有认为是有垢染的虚假，和认为是无垢染的清净两种。第一种是，现在显现为多种多样的显现，和衡量它的识两者，仅仅是心的垢染显现而已，在胜义谛上，只有具备无二智慧界功德的一部分，没有成立为显现识的任何东西。佛的无余法身，就是无二的智慧，是无垢染的真如，在有余依的阶段，因为有少许潜在的垢染，所以会迷惑显
English
When sound is heard, only the consciousness that grasps sound arises, just as the consciousness that grasps forms and so on does not arise. Because whichever object is engaged with, the consciousness of that object arises, and other consciousnesses do not arise, therefore so many kinds of consciousness are desired. The second view is that the external appearances that appear in various ways also arise from consciousness, and the consciousness that grasps them also arises from the mind. Like an egg cracking, appearances and consciousness, object and subject, appear in one mind. Now, when grasping an object, one external appearance consciousness and one internal grasping consciousness also appear. Although they appear as two due to beginningless habits, there is no establishment other than self-awareness, like an egg cracking. If so, when one external appearance consciousness arises, and at that time one grasping consciousness arises, wouldn't they simultaneously become two conceptual thoughts? They would not become two conceptual thoughts, because the appearance consciousness is non-conceptual. The third view is that although external appearances appear in various ways, they are known by one internal grasping consciousness. Like a monkey quickly entering the inside of a castle, its neck becomes blurred from looking around in four directions, one consciousness enters the five doors and knows the object. At the time of knowing, both appearance and consciousness are of the nature of one mind, without difference, just as the appearance of a dream and the grasping that appears as oneself are not different from the consciousness of one sleep. Second, appearances are false: the habits of external appearances appearing as delusion in consciousness are false, but not true in consciousness. The consciousness that measures it is also measured through falsehood, and there is no measurement through true experience. Both object and consciousness are considered to be merely the nature of false appearances. If we differentiate this, there are those who consider it to be false with defilements, and those who consider it to be pure without defilements. The first is that the various appearances that appear now, and the consciousness that measures them, are merely the appearance of the mind's defilements. In ultimate truth, there is only a part that possesses the qualities of the realm of non-dual wisdom, and nothing is established as appearance consciousness. The Buddha's unconditioned Dharmakaya is non-dual wisdom, it is the stainless Suchness. In the state of conditioned existence, because there is a slight latent defilement, it will delude appear
Chinese
说有显现景象和背痛等。现在认为，去除心中烦恼和智慧混杂存在的垢染中虚假的烦恼部分，就能显现无余的清净智慧。清净派认为，仅仅是现象和识也不成立，因为执着者习惯于年轻时用心，就像不需要思考什么，其面容的景象也会在明亮中显现一样。因此，显现为各种颜色（如白色、红色）的境的现象，以及能测量的智慧，两者都不存在，但显现却如影像一般，体验其意义的各自自证智仅仅是胜义谛存在的。第二，中观派有自续派和应成派两种。第一种认为，不仅如此，显现为各种各样的现象和无有能测量的明亮显现，而且胜义谛中各自的自证智也是自性空。对此进行区分，有认为幻化是胜义谛和完全不住两种。第一种是，境和有境不成立，不成立的觉性智慧是不可言说、不可思议的，仅仅以幻化的方式存在于胜义谛中，因此，通过修习的功德，获得道和地，最终获得如幻的佛陀智慧，并在法身的境界中以如幻的方式利益众生。如《中般若经》所说：一切法如梦如幻，涅槃亦如梦如幻。若有胜于涅槃之法，亦如梦如幻。一切法是指各种境和识。涅槃是指获得色身后利益众生。胜于此的法是指各自自证的真如和神圣的法身。对此也有认为幻化是真实成立的，有认为幻化如显现，有认为仅仅是幻化等等，种类繁多，被称为自续下派。第二种是，胜义谛中连幻化也不存在，因为没有境和现象，所以体验其不存在的各自自证也不存在，就像石女没有儿子一样。
English
It is said that there are visible appearances and backaches, etc. Now, it is believed that by removing the false part of the afflictions from the impurities where afflictions and wisdom coexist in the mind, pure wisdom without remainder will be manifested. The pure ones believe that even mere appearances and consciousnesses do not exist, because those who are attached are accustomed to focusing their minds when they are young, just as the appearance of their faces appears clearly without having to think about anything. Therefore, the appearance of objects appearing in various colors (such as white and red), and the measuring mind, both do not exist, but the appearance is like a reflection, and only the self-aware wisdom of each individual who experiences its meaning is truly existent. Secondly, there are two types of Madhyamikas: Svatantrika and Prasangika. The first one believes that not only are there various appearances and immeasurable clear appearances, but also that the self-aware wisdom of each individual is inherently devoid of essence in the ultimate truth. This can be divided into two: those who believe that illusion is the ultimate truth and those who do not abide at all. The first is that objects and subjects do not exist, and the non-existent awareness-wisdom is inexpressible and inconceivable, existing only as an illusion in the ultimate truth. Therefore, through the merits of meditation, one attains the paths and grounds, and ultimately attains the illusory wisdom of the Buddha, and benefits beings in an illusory way from within the Dharmakaya. As it says in the Intermediate Mother Sutra: All phenomena are like dreams and illusions, and Nirvana is also like dreams and illusions. If there is a dharma greater than Nirvana, it is also like a dream and an illusion. All phenomena refer to all kinds of objects and consciousnesses. Nirvana refers to benefiting beings after attaining the Rupakaya. The dharma that is greater than that refers to the suchness of each individual's self-awareness and the sacred Dharmakaya. There are also those who believe that illusion is truly established, those who believe that illusion is like appearance, and those who believe that it is merely illusion, and so on. There are many kinds, and they are called the lower Svatantrika. The second is that even illusion does not exist in the ultimate truth, because there are no objects or appearances, so the self-awareness that experiences its non-existence does not exist either, just as a barren woman has no son.