Tibetan
ད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི། སྐུ་ལ་དབྱིངས་ཡོད་པས་དེའི་རྩལ་ལས་ཤར་བ་་རང་ཤར་ལས། སྐུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུ་ལ་དབྱིངས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དབྱིངས་ལ་གསལ་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱུང༌། །གསལ་བ་ལ་གཉིས་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱུང༌། གཉིས་མེད་ལ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང༌། མཐོང་བ་ལ་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཏེ། ནང་གསལ་ཕྲ་བ་གཏིང་གསལ་ཁ་དོག་ལས་འདས་པ་དང༌། ཕྱིར་གསལ་རགས་པ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གདངས་ཤེལ་གྱི་ནང་འོད་ལྟར་ཡོད་ལ་དངོས་སུ་ཁ་དོག་ཏུ་མི་གསལ་བའི་འོད་ལྔ་སྟེ། གཞི་རང་བྱུང་རིག་པའི་དབྱིངས་རུམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སར་དག་པ་ཁ་དོག་ལས་འདས་པའི་འོད་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དཀར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་སྣང་བ་གང་དུ་ཡང་མི་འབྱེད། མ་བཙལ་བཞག་པའི་སེར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་ཡུལ་དུ་མར་མི་སྣང༌། ཆགས་པ་མེད་པའི་དམར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་ཤེས་པ་འདི་ཤེས་བྱར་མི་སྣང༌། བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་ལྗང་གུ་རང་སར་དག་སྟེ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས། མི་འགྱུར་ཡངས་པའི་མཐིང་ག་རང་སར་དག་སྟེ་ཤེས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་འོད་རྣམས་ཀྱི་འཆར་གཞི་དང་ཟད་ས་གཉིས་ཀའོ། །དེའང་ཐོག་མའི་དབྱིངས་སྣང་དང༌། ད་ལྟའི་ལམ་སྣང་དང༌། བར་དོའི་རང་སྣང་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་འཆར་ལ། ད་ལྟའམ་བར་དོའམ་གཞི་སྣང་གི་ནུབ་དུས་འདི་ལྔའི་དབྱིངས་སུ་རང་ཐིམ་པའོ། །མདོར་ན་ནང་གི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་དག ཕྱིར་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བའི་འཆར་གཞི་དང་ཟད་ས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ལས་འོད་བྱུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཐིང་ག་བྱུང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་བྱུང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་ལས་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེར་པོ་བྱུང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དམར་པོ་བྱུང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་ལ་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ལྗང་གུ་བྱུང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། རང་སྣང་གསལ་བ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་ནི་ལྔ་སྟེ། དཀར་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། དམར་པོ་དང༌། ལྗང་གུ་དང༌། མཐིང་གའོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཐིག་ལེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཐིག་ལེ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཞི་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་དང༌། སྣང་བ་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་དང༌། འབྲས་བུ་རང་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྙིང་དབུས་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འོད་རྩ་དངས་པའི་ནང་ན་གནས་པ་སྟེ། འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་དུ་སྣང་བས་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ། དེ་ལ་ཀ་དག་གི་རིག་པས་བརྒྱན་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞི་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་གསང་འདུས་སུ་མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ཟེར་ལ། བདེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་འགྱུར་མེད་པ། །དེ་སྒོམ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ངེས་པར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྣང་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དང༌། གནས་པ་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྔར་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། ཅུང་ཟད་བཤད་ན། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྩའི་ནང་ན་གནས་ཏེ། ཕའི་རྒྱུ་དང་མའི་རྐྱེན་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་འདུས་པ་མའི་ཐིག་ལེ་དམར་པོར་བྱུང༌། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིགས་མ་འདུས་པ་ལས་ཕའི་ཐིག་ལེ་དཀར་པོར་བྱུང༌། དེའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་གཟུགས་སུ་སྨིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདུས་པ་ལས་དྲན་བསམ་དང་བྱུང་ཚོར་དང་རིག་པར་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྫུས་སྐྱེས་དང༌། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ས་བོན་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པའི་ས་བོན་གཉིས་ནི་རང་ཆས་སུ་འཛོམ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གཉིས་ནི་རང་ཆས་སུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ནི་འབྱུང་བའི་རང་རྒྱས་འཐུམས་ནས་མངོན་དུ་མི་སྣང༌། །བུད་མེད་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་གཞི་མི་འགྱུར་བས་མངོན་དུ་མི་འབྱུང༌། དེའི་ཕྱིར་ན་བུན་མེད་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒོམ་དུ་རུང་གི ཐིག་ལེ་དང་རླུང་ཉིད་བསྒོམས་ཀྱང་མི
Chinese
現在所持有的五種智慧是：因為身有法界，所以從那力量中生起，是自生；從身不變中，產生智慧不間斷。也就是說，因為身有法界，所以產生法界智；因為法界有明分，所以成為如鏡智。因為明分有二無，所以產生平等性智。因為二無有顯現，所以產生妙觀察智。因為顯現有限度，所以產生成所作智。第三，光是智慧的自性顯現，分為內明微細、深明超越顏色，以及外明粗大、執持顏色的光兩種。第一種是本初清淨的法界，任運成就的自性顯現，如水晶的內光般存在，但實際上不顯現為顏色的五種光，即：本來自然覺性的法界中，安住著日月交合，不滯留的智慧清淨之地，超越顏色的光是無垢的白色，自性清淨，不分別任何顯現。不尋找安住的黃色，自性清淨，不顯現為對境。無有貪戀的紅色，自性清淨，不顯現此知識為所知。遠離勤作的綠色，自性清淨，超越一切作為。不變廣大的藍色，自性清淨，安住於知識未成立任何體性的狀態。這就是所有光芒的生起之處和滅盡之處。也就是說，在最初的法界顯現、現在的道顯現、以及中陰的自顯現之時，從此五光向外顯現；而在現在、中陰或基礎顯現的消逝之時，這五種光則自性融入法界之中。總之，安住於內在身和智慧中的，是外在顯現為身和智慧的生起之處和滅盡之處。第二種是執持顏色的五種光，出自《自生》：從智慧產生光，因為智慧不變，所以產生藍色。因為智慧清淨，所以產生白色。因為智慧產生功德，所以產生黃色。因為智慧圓滿自在，所以產生紅色。因為智慧圓滿事業，所以產生綠色。對於一切有情也是如此安住。以及，從前者，自顯明亮執持顏色的
English
Now, the five wisdoms that are held are: Because the body has the dharmadhatu, it arises from its power, it is self-arisen; from the immutability of the body, wisdom arises without cessation. That is to say, because the body has the dharmadhatu, the wisdom of the dharmadhatu arises; because the dharmadhatu has clarity, it becomes like mirror-like wisdom. Because clarity has non-duality, the wisdom of equality arises. Because non-duality has vision, discriminating wisdom arises. Because vision has limitation, accomplishing wisdom arises. Thirdly, light is the self-radiance of wisdom, divided into two types: inner clear subtle, deep clear beyond color, and outer clear coarse, color-holding light. The first is the primordially pure dharmadhatu, the spontaneously accomplished self-radiance, existing like the inner light of crystal, but not actually appearing as color, the five lights: residing in the womb of the naturally arising awareness of the ground, from the union of the sun and moon. The non-abiding wisdom is purified in its place, the light beyond color is the stainless white, self-purified in its place, not distinguishing any appearance. The unsearched, unplaced yellow, self-purified in its place, does not appear as an object. The red without attachment, self-purified in its place, this knowing does not appear as the knowable. The green free from effort, self-purified in its place, transcends all actions. The unchanging vast blue, self-purified in its place, abides in the state where knowing has not established any essence. This is both the source of arising and the place of exhaustion for all lights. That is, at the time of the initial dharmadhatu appearance, the current path appearance, and the bardo's self-appearance, from this, the five lights appear outward; and at the time of the dissolution of the current, bardo, or ground appearance, these five dissolve into the dharmadhatu. In short, what abides as the inner body and wisdom is both the source of arising and the place of exhaustion for the outer appearing body and wisdom. The second is the five color-holding lights, from 《Self-Arisen》: From wisdom, light arises; because wisdom is immutable, blue arises. Because wisdom is pure, white arises. Because wisdom produces qualities, yellow arises. Because wisdom is complete in power, red arises. Because wisdom is complete in activity, green arises. It abides in the same way for all sentient beings. And, from the former, self-appearing clear color-holding
Chinese
五种光是：白色、黄色、红色、绿色和蓝色。第四，明点有三种。从日月和合来说，明点有三种：根本明点、显现道之明点和果自成熟之明点。第一种是，位于心间中央五光自然成就的明点，在光脉清澈的内部，显现为五光的环绕，所以称为自性光之明点。以本来清净的智慧庄严它，所以称为普贤王如来之明点。如其自身所说：根本明点有两种，即自性光之明点和普贤王如来之明点。此明点在密集金刚中称为不坏明点，在胜乐金刚中称为不变明点。它恒常位于心中，此明点唯一且不变，修持它的人，必将生起智慧。这是这样说的。第二，道之明点有两种。从日月和合来说，显现道之明点有两种，即世俗因之明点和安住胜义之明点。第一种之前已经详细阐述过，略作解释。如其自身所说：世俗因之明点位于一切有情众生的脉中，显现为父之因和母之缘。也就是，五大精华聚集形成母体的红色明点。一切菩提心的精华聚集形成父体的白色明点。因此，五大聚集成熟为色身，菩提心聚集成熟为忆念、思维、感受和觉知。同样，对于化生、卵生和湿生者来说，五大聚集的种子和菩提心聚集的种子，自然具备，从而获得生命。因此，一切有情众生都自然具备凝聚身体的红白明点。而且，男性五大的种子被五大的自性所覆盖，所以不显现。女性菩提心的种子因为基础不变而不显现。因此，女性可以修持乐，但即使修持明点和气
English
The five lights are: white, yellow, red, green, and blue. Fourth, there are three bindus. From the union of the sun and moon, there are three bindus: the fundamental bindu, the bindu of the path of appearance, and the bindu of self-maturation of the fruit. The first is the bindu of five lights spontaneously accomplished in the center of the heart, which resides within the clear light channels, appearing as the halo of five lights, hence it is called the bindu of self-nature light. It is adorned with the wisdom of primordial purity, hence it is called the bindu of Samantabhadra. As it says itself: There are two fundamental bindus, namely the bindu of self-nature light and the bindu of Samantabhadra. This bindu is called the indestructible bindu in Guhyasamaja, and the immutable bindu in Chakrasamvara. It constantly resides in the heart, this bindu is unique and unchanging, and those who practice it will surely generate wisdom. This is what is said. Second, there are two bindus of the path. From the union of the sun and moon, there are two bindus of the path of appearance, namely the bindu of conventional cause and the bindu of abiding ultimate truth. The first has already been explained in detail before, and a brief explanation is given. As it says itself: The bindu of conventional cause resides in the channels of all sentient beings, appearing as the father's cause and the mother's condition. That is, the essence of the elements gathers to form the mother's red bindu. The essence of all bodhicitta gathers to form the father's white bindu. Therefore, the elements gather to mature into the physical body, and bodhicitta gathers to mature into memory, thought, feeling, and awareness. Similarly, for those born miraculously, from eggs, and from moisture, the seed of the elements gathering and the seed of bodhicitta gathering are naturally possessed, thus obtaining life. Therefore, all sentient beings naturally possess the red and white bindus that condense the body. Moreover, the male's seed of the elements is covered by the nature of the elements, so it does not appear. The female's seed of bodhicitta does not appear because the foundation is unchanging. Therefore, women can practice bliss, but even if they practice bindu and prana,