Tibetan
་བུའི་ཟེར་དང༌། སྣང་བ་ཟེར་དང་བཅས་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྟོག་བྲལ་ཆོ་ཉིད་རང་གདངས་ལས། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང༌། །དེ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས། །ཡང་དག་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་གནད་ནི་མིག་ལས་འབྱུང༌། །མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་ཟད་བྱའི་ཕྱིར། །མིག་གི་ཕུགས་ནས་འཕར་བའི་རྩ། །གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ཡེ་ཤེས་འབེབས། །གནད་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང༌། །རིམ་ལྡན་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྟོག་པ་ཀུན་ལས་ངེས་གྲོལ་བས། །དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མིག་གི་གནད་ནི་སྟེང་དང་འོག །མཁས་པས་རྩོལ་བའི་སྣ་གར་བྱུང༌། །ཀུན་འདུས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ། །ཡང་ནི་མིག་གི་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་རབ་ཕྱེ་བས། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་བ། །འདི་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ནི། །གང་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉིད། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སྣང་བའོ། །ཁྱབ་ཆེ་ཆ་ཕྲ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མངོན་སུམ་པ་དང་ལམ་དུའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་མཚོན་ནས་ཡུལ་སྣང་ལ་སྣང་ཐོག་ནས་རང་གྲོལ་བ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ངོ་མཚར་བས། །བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རེག་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ལས། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་ལས། །སྒོ་ལྔའི་ཞེན་ཡུལ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །ཟླ་དང་ནོར་བུ་མརྒད་འོད། །གང་གིས་འབྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིས། །འཛིན་བྱུང་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་བཟུང༌། །ཡང་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གནད་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བསྔོ་དང་བྲལ། །ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད། །ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས། །མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང༌། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས། །ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པ་ལས། །ཡིད་འབྱུང་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་ཆར་བཟུང༌། །འདི་ལ་རྣམ་པར་དམིགས་མཐའ་མེད། །མེད་མ་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྙེད། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ལ་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་ནས། སྣང་བ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་གོང་འཕེལ་དུ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལས། །བསླབ་བྱའི་ཉམས་ཀྱང་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་ཉམས་ཟད་སྣང་བ་སྟེ། །འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེའོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །དྲོད་དང་ཚད་དང་རྟགས་ལས་ནི །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྟོག་མཐའ་ཟད། །བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང༌། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་རྡོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ།། །དོན་བཞིས་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གཞི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབྲི་བསྣན་དང་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་མེད་པར་ཁྱབ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཐོག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང༌། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་བརྟག་གཉིས་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །ཞེས་པ་དང༌། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང༌། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། །ལས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ལུང་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་གསང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་ན་དངོས་སུ་བལྟར་རུང་དུ་མཐོང་བར་རིགས་སོ་སྙམ་ན། སྐུའི་སྣང་བ་འོད་དང་བཅས་པ་རྡོས་བཅས་ཀྱིས་གཏུམས་པས་ལྟ་བའི་ཡུལ་ན་མེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་དཔེ་ཉི་མ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་སྤྲིན་རུམ་ན་གནས་པ། དོན་སྙིང་ནང་དུ་ངོ་སྤྲད་དེ། རྟགས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པས་ཡིད་ཆེས་སོ། །གསུང་ལ་ངག་གིས་བསྒྲིབས། ཐུགས་ལ་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་སྣང་བཞི་ཚད་དུ་བསྒོམས་ན་ད་ལྟ་ལྟར་ཡོད་ལ། བར་དོར་རང་སྣང་དག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་རེ་ཞིག་འཆར་རོ། །ད་ལྟ་ནི་ཁྱུང་སྒོང་རྒྱས་འཐུམས་པ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག །རང་སྣང་ཡུལ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང༌། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རང་སྣང་དེ། །མངོན་སུམ་ཡུལ་དུ་མེད་མོད་ཀྱང༌། །རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་བསྟན་དུ་ཡོད། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་་ཤེས་ནི། །སྣང་དང་མི་སྣང་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡེ་་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་སྙིང་དབུས་འོད་རྩ་དག་པའི་གཞལ་ཡས་ན་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པའི་འོད་ལྔའི་མཚན་དཔེ་རྫོགས། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ཚད་མེད། ཐུགས་རྗེ་རིག་པར་གནས་པས་མཁྱེན་པ་ནང་ན་གསལ་བའོ། །དེའི་གདངས་དུང་ཁང་ན་འཕྲོས་པས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོར་བཞུགས་ལ། འོད་དང༌། ཟེར་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ཐིག་ཕྲན་དུ་སྣང་བའི་གདངས་སྙིང་གི་འོད་རྩ་ལས་གྱེས་པའི་རྩ་ཆེན་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་ལ། མིག་ན་སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེའང་ཙིཏྟ་ན་སྐུ། རྩ་བཞི་ན་ཐིག་ལེ། དུང་ཁང་ན་འོད་ཟེར། མིག་སྟེ་བྷྲི་གུ་ཏ་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བར་གནས་པ་ཉིད། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་དང༌། །རིན་ཆེན་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང༌། །རྣམ་དག་དུང་ཁང་གཞལ་ཡས་དང༌། །བྷྲི་གུ་ཏ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང༌། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྩལ་ལྟར་སྣང༌། དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་དག་ན་སྐུ་རུ་གནས། །ལ་ལ་དག་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ། །གཅིག་ན་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །གཅིག་ནས་ལུ་གུ་རྒྱུད
Chinese
的光芒，以及显现光芒等等，如是显现。又，在决断中说：离念法性自音声，无缘智慧显现生，由此瑜伽智慧圆，于真实和合支分中，智慧要点从眼生，了知眼之观看方式后，与法界一同行持。为了三界穷尽之故，从眼之深处跳动的脉，向上逆转而降智慧。从要点生出的智慧，次第法性如是般，从一切分别中决定解脱故，是从界生出的智慧。眼之要点在上与下，智者勤作之源处生，是总集智慧显现。又从眼之智慧中，以五色善加区分后，如同圆满坛城的形象，从此生出的体验是，任何人都无法言说，唉玛，真是太稀奇了，是功德圆满的显现。广大微细智慧中，是现量者与道。如是说。以彼为例，于境显现上，从显现之时起自解脱，即显现之智慧，以及空性之智慧，与境之智慧这三者中，第一个在决断中说：此外宣说显现之智慧，从地水火风虚空中，智慧显现甚稀奇，薄伽梵怙主无所触。如是说。空性即彼性中说：以观察而未得之智慧，从三界断除贪欲后，五门之执著境断绝。月亮与珍宝绿宝石光，任何想要发出者，执持生起身之显现。又，从大圆满之，了知要点后之智慧是，如离戏虚空一般，于一切分别回向分离。稀奇奇妙之智慧是，前所未有后亦无，本来即无。现在超离分别之境，是离边空性之自性。超离言辞超离心，自性为空性，自性未曾区分处，大悲事业不显现。智慧显现第三者中，以意生智慧执持错乱雨，于此无有分别之边际，从无有稀奇之嬉戏中，诸佛获得果位。外与内一切皆是法界，于此任何皆不显现。如是说。第三个是境之智
English
of light, and the appearance of light, etc., appear as such. Also, in the Decisive [Trekchö] it says: From the self-sound of the cho nyi free from thought, the appearance of aimless wisdom arises. From this, the yoga wisdom is perfected. In the limb of the true union, the key point of wisdom arises from the eye. By knowing the way of seeing with the eye, one practices together with the dharmadhatu. Because the three realms are to be exhausted, the pulse that throbs from the depths of the eye, when reversed upwards, brings down wisdom. Whatever wisdom arises from the key point, in the sequential nature of reality, as it is, because it is definitely liberated from all thoughts, it is the wisdom that arises from the realm. The key point of the eye is above and below. The source of the wise one's effort arises. It is the appearance of all-encompassing wisdom. Also, from the wisdom of the eye, by distinguishing well with the five colors, like the image of a complete mandala, the experience that arises from this is, that no one can express, Ema, it is truly wonderful, it is the appearance of perfect qualities. In the vast and subtle wisdom, it is the manifest one and the path. Thus it is said. By that example, on the appearance of objects, from the moment of appearance, self-liberation, that is, the wisdom of appearance, and the wisdom of emptiness, and the three wisdoms of objects, the first is said in the Decisive: Furthermore, the wisdom of appearance is explained. From earth, water, fire, wind, and space, the appearance of wisdom is very wonderful. The Bhagavan Protector is untouched. Thus it is said. Emptiness is said in that very nature: The wisdom that is not found by observation, after cutting off desire from the three realms, the objects of attachment of the five gates are cut off. The light of the moon and the jewel emerald, whoever wants to emit it, holds the appearance of the arising body. Also, from the Great Perfection, the wisdom after knowing the key point is, like the play-free sky, in all separation of dedication and thought. The wonderful and marvelous wisdom is, unprecedented and without end, originally without. Now transcending the realm of discrimination, it is the nature of emptiness free from extremes. Transcending words, transcending mind, the essence is emptiness, the nature is not distinguished anywhere, the compassionate activity does not appear. In the third wisdom appearance, with the mind-born wisdom, hold the confused rain, in this there is no end of distinction, from the play of non-existent wonder, the Buddhas attain the fruit. Outside and inside, everything is the dharmadhatu, in this nothing appears. Thus it is said. The third is the wisdom of the object.
Chinese
智慧是色等五境自解脱，获得四相法性增长。又，从那里面说：此外，宣说境之智慧。从色与声的差别中，修习的体验也变成五种。知觉的体验耗尽是显现，如增长的初十月亮。每个显现都有一个体验。此外，宣说境之智慧。从暖、量和相中，二谛双运，分别念穷尽。无为故，体性空。所说止息故，边不存。烦恼漏尽故，非有碍。忆念之源止息，自性明。明觉不分别境之边。离言语，真实无词故，所依一切皆耗尽。如是。四义者，各自之义有二，即略说和广说。第一，基，如来藏自性任运成就之佛，安住之理，义之大智慧，遍于一切有情，无增减、大小、好坏。共同之教证，如来藏经中也说：一切有情之身中，如来藏最初如是安住。以及《宝性论》中说：圆满佛身是放射故，以及真如无别故，有种姓故，有情皆恒常具佛性。如是。不共之教证《二观察》中也说：有情皆是佛，然为客尘所染。如是。道歌中也说：一切智者以讲说论典，未了悟业中有佛。如是。无上之教证是，金刚萨埵心镜续秘密中说：世间界的一切有情，如来藏如油遍布于芝麻粒中而住。如是说。如是安住，若思应可直接见，然身之显现，具光，为有碍所蔽，不在可见之境。然如今如日，安住于身之云中。于义心中作介绍，以相，空点之灯显示而生信。语为语所蔽，意为心所蔽。
English
Wisdom is the self-liberation of the five objects such as form, and the attainment of the increase of the four aspects of Dharma-nature. Also, from that itself, it says: Furthermore, the wisdom of the object is explained. From the differences of form and sound, the experience of practice also becomes fivefold. The exhaustion of the experience of perception is appearance, like the waxing crescent moon. Each appearance has an experience. Furthermore, the wisdom of the object is explained. From warmth, measure, and sign, the union of the two truths exhausts conceptualization. Because of non-action, the essence is emptiness. Because the subject of speech is ceased, the extreme does not exist. Because defilements are exhausted, it is not obstructive. The source of memory ceases, the nature is clear. Clear awareness does not conceptualize the extreme of the object. Because it is without sound, truly without words, all dependencies are exhausted. Thus it is. The four meanings each have two meanings: concise explanation and extensive explanation. The first is the basis: the Tathāgatagarbha, the spontaneously accomplished Buddha of inherent nature, the abiding reality, the great wisdom of meaning, pervades all sentient beings without addition or subtraction, large or small, good or bad. The common scriptural authority is also stated in the Tathāgatagarbha Sutra: "Within the bodies of all sentient beings, the Tathāgatagarbha abides primordially as it is." And in the Uttaratantra it says: "Because the body of the fully enlightened one radiates, and because Suchness is inseparable, and because there is lineage, all embodied beings constantly possess the essence of the Buddha." Thus it is. The uncommon scriptural authority, from the Two Inquiries, also says: "Sentient beings are themselves Buddhas, but are obscured by adventitious stains." Thus it is. And in the Dohā it says: "All the wise ones, by explaining the treatises, do not realize that the Buddha exists in karma." Thus it is. The unsurpassed scriptural authority is: In the secret Vajrasattva Heart Mirror Tantra it says: "In all sentient beings of the world realm, the Tathāgatagarbha abides like oil pervading sesame seeds." Thus it is said. If it abides in this way, one might think that it should be seen as directly visible, but the appearance of the body, with light, is obscured by obstructions, and is not in the realm of the visible. However, now, like the sun, it abides in the clouds of the body. Introducing it into the heart of meaning, faith is generated by showing the sign, the lamp of the empty thigle. Speech is obscured by words, mind is obscured by mind.