Tibetan
ར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །མ་བཅོས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡི། །གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། །ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ལ། །ལྔ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ལྔར་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །རྟོག་མེད་དངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མི་འགག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཅི་ལའང་མི་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་་ཤེས་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་གོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱ་བ་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བཤད་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་བའི་ཀློང༌། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཤིང༌། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིག་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ཕྱི་སྣང་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འདོད། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཚིག་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་གྱི་ངོ་བོར་འདོད། །འགག་མེད་གསལ་དངས་ཆེན་པོའི་དོན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དག་པ་གསལ་དངས་ངོ་བོ་ལ། །དག་པའི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མེད་སེམས་མེད་ལ། །ཆགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པས། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འོད་སྣང་མ་འགས་གས
Chinese
饶炯（ར་རྫོགས།）。 原始即是成为道，智慧达到圆满。 无造作，大自在，不离其本基。 如是说。 二十五智慧之分法： 从金刚萨埵心之明镜中说： 嗟呼，秘密主谛听！ 五种智慧，应知五五为二十五。 其差别如下： 法界智慧，法性法界智慧，法界极清净智慧，法界大智慧，法界一切无二智慧，此为五。 如镜智慧，大镜智慧，无分别明澈智慧，无分别澄净智慧，明澈而无执着智慧，此为五。 平等性智慧，于平等性无碍智慧，不动平等性智慧，不灭平等性智慧，于任何皆不住平等性智慧，此为五。 妙观察智，一切义理善加辨别智慧，念头于刹那间生起智慧，一切音声皆能清晰辨别智慧，不执着于音声与言词而能理解智慧，此为五。 成所作智，成办一切事业智慧，不住于事业智慧，离于事业智慧，断除一切增益之智慧，此为五。 如是说。 彼等之意义解释： 从觉性自生续中说： 清净法性广大之虚空，说为极清净之法界。 无分别，断绝一切思虑，乃法界大光明之智慧。 外内空性无觉知，乃法界大光明之智慧。 外境显现空性无二取，视为法界大智慧。 外内秘密之语皆圆满，乃法性法界之智慧。 无二取具义金刚之义，视为无二取法界之自性。 无碍光明澄澈大之义，乃如镜之智慧。 清净光明澄澈自性，清净之显现一时圆满，乃大镜智慧。 无分别，无意，无心，不生起贪着之执取，乃无分别光明之智慧。 光明不灭
English
Ra Dzog. Original is becoming the path, wisdom reaches perfection. Unfabricated, great self-liberation, not moving from its base. Thus it is said. The division of the twenty-five wisdoms: From the Vajrasattva Heart Mirror, it says: Kyeho, listen, Lord of Secrets! These five types of wisdom, know them as five fives, twenty-five. Their divisions are as follows: The wisdom of space, the wisdom of the dharmadhatu, the wisdom of the completely pure space, the great wisdom of space, the wisdom of all space being non-dual, these are five. Mirror-like wisdom, great mirror wisdom, wisdom of clear non-conceptuality, wisdom of pure non-conceptuality, wisdom of clarity without grasping, these are five. Equality wisdom, wisdom of unobstructed equality, wisdom of immovable equality, wisdom of unceasing equality, wisdom of non-abiding in anything equality, these are five. Discriminating wisdom, wisdom that thoroughly distinguishes all meanings, wisdom that arises momentarily in thoughts, wisdom that completely dispels all sounds, wisdom that understands without abiding in sounds and words, these are five. Accomplishing wisdom, wisdom that accomplishes all actions, wisdom that does not abide in actions, wisdom that is free from actions, wisdom that cuts off all superimpositions, these are five. Thus it is said. The explanation of their meaning: From the Rigpa Rangshar Gyud: The pure dharmata, the expanse of vastness, is explained as the completely pure space. Non-conceptual, abandoning all thoughts, is the wisdom of the great clear space. Outer and inner emptiness, without awareness, is the wisdom of the great clear space. Outer appearance, emptiness, non-duality, is considered the great wisdom of space. Outer and inner secret words are all complete, is the wisdom of the dharmadhatu. The meaning of non-dual, meaningful vajra, is considered the nature of non-dual space. The meaning of unobstructed, clear, and great, is mirror-like wisdom. Pure, clear, and luminous nature, pure appearances are perfected at once, is great mirror wisdom. Without conceptualization, without mind, without thought, without attachment or grasping arising, is the wisdom of clear non-conceptuality. Light and radiance undiminished,
Tibetan
ལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མ་འགྱུས་པས། །རྟོག་མེད་དངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གསལ་བ་གསལ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མ་འགྱུས་ན། །གསལ་བ་འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་དང་མ་འདྲེས་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མ་འགགས་སོ་སོ་འི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །མཉམ་ཉིད་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་གཡོ་བ་ནི་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། །མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་འགགས་གསལ་དངས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡིད་ཀྱིས་མི་རྟོག་གསལ་བ་ནི། །མཉམ་ཉིད་མི་འགག་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཅི་ལའང་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྩེ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི། །ཅི་ལ་མི་གནས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་ངོ་བོར་གྲོལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ཕྱེ་ནས་དོན་རྣམས་འབྱུང༌། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོར་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ངང་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་སྤངས་ཤིང༌། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་འགྱུ་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང༌། །དངོས་པོ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དོན་སྦྱར་ནི། །གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་འདོད་པས། །འདི་ལ་གནས་ན་གཉིས་མེད་འཐོབ། །སྐུ་གསུམ་ས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག །ཡེ་ཤེས་མཚོན་དཔེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནང་གི་རང་གདངས་འོད་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཁ་དོག་ལྔའི་སྣང་བ་ཕྱིར་འཆར་བ་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། །ཡེ་ཤེས་ལས་ཟེར་འབྱུང་སྟེ། ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཟེར་དང༌། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ཟེར་དང༌། མེ་མར་ལྟ
Chinese
拉瓦拉！ 心的分别念未动摇， 即是无分别清净之智慧。 显现与能显，远离诸法， 于此若无分别念， 显现无执即是智慧。 法性与平等不混杂， 即是平等性之智慧。 不间断，执持各自之特征， 平等性不间断即是智慧。 不动摇是身之印， 无有偏袒，断绝边际， 不动摇平等性即是智慧。 于不间断大光明中， 心不分别之显现， 平等性不间断即是智慧。 不住于任何事物，一切智慧之顶巅， 有相之事物于自性中解脱， 不住于任何事物，平等性即是智慧。 显现于心之怀疑于自性中解脱， 即是各别分别之广大的智慧。 将种种聚集为一， 由此分离，诸义显现。 即是辨别诸义之智慧。 不超越分别之义， 于三刹那中解脱， 即是刹那生起之智慧。 超越声音词语之自性， 因圆满于一词语， 即是遣除诸声之智慧。 一切声音词语于本性中圆满， 词语超越于觉性之界， 不住于词语即是智慧。 从自明觉持之法中解脱， 舍弃施设之名言， 即是成就事业之智慧。 心之光芒照耀十方， 为以化身成办有情之义， 即是成办事业之智慧。 智慧无动摇，于本性中放下事业， 超越事物相之法， 即是不住事业之智慧。 觉性无分别之光明中， 觉知自然寂静， 即是放下事业之智慧。 外内秘密诸法， 皆聚集于觉性之界中， 即是断除增益之智慧。 如是智慧结合意义， 凡希求寂灭者， 若住于此则获得无二， 不退转于三身地。 智慧之譬喻即是如此。 如是说。 第三，周遍于境之智慧，即是内在自显五光，以及由此五色之显现向外显现，是四智合一之显现。如金刚萨埵心之明镜中说： 从智慧生光芒，如太阳般的光芒，如萤火虫般的光芒，如灯火般的光芒，
English
Lava la! Since the mind's conceptualization has not moved, It is the wisdom of non-conceptual purity. Clarity, the clarifier, is separate from the Dharma, If there is no conceptualization in it, Clarity without grasping is wisdom. Nature is equal and not mixed, It is the wisdom of equality. Uninterruptedly holding individual characteristics, Uninterrupted equality is wisdom. Immovability is the seal of the body, Without partiality and cutting off boundaries, Immovable equality is wisdom. In the uninterrupted great clarity, The mind does not conceptualize clarity, Uninterrupted equality is wisdom. Not abiding in anything, the pinnacle of all wisdoms, The objects of characteristics are liberated in their own place, Not abiding in anything, equality is wisdom. The doubts appearing in the mind are liberated in their essence, It is the great wisdom of individual discernment. Gathering various things into one, Separating from it, all meanings arise. It is the wisdom of distinguishing all meanings. Not exceeding the meaning of conceptualization, Liberating in three moments, It is the wisdom of momentary arising. Transcending the nature of sound and words, Because it is complete in one word, It is the wisdom of eliminating all sounds. All sounds and words are complete in nature, Words transcend into the realm of awareness, Not abiding in words is wisdom. Liberated from the Dharma of self-awareness, Abandoning the names of imputation, It is the wisdom of accomplishing actions. The light of the heart radiates in ten directions, In order to accomplish the meaning of beings through emanation, It is the wisdom of accomplishing actions. Wisdom is unwavering, abandoning actions in nature, Transcending the Dharma of characteristic objects, It is the wisdom of not abiding in actions. In the clarity of non-conceptual awareness, Knowledge is naturally calm, It is the wisdom of abandoning actions. All external, internal, and secret Dharmas, All gathered in the realm of awareness, It is the wisdom of cutting off imputation. Thus, wisdom is combined with meaning, Whoever desires Nirvana, If one abides in this, one will attain non-duality, Not regressing from the ground of the three bodies. The metaphor of wisdom is just like that. Thus it is said. Third, the wisdom that pervades the realm is the inner self-radiant five lights, and the appearance of the five colors from them outwardly, which is the appearance of the union of the four wisdoms. As it is said in the Mirror of the Heart of Vajrasattva: From wisdom arises rays, rays like the sun, rays like fireflies, rays like a lamp,