Tibetan
དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གཙོ་ལས། ཆོས་སྐུ་མཁའ་འདྲ་གཟུགས་སྐུ་མཛེས་སྐུར་ལྡན། །ཅེས་པ་དང༌། སྤྲིང་ཡིག་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ལེ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང༌། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་ལྟར། །ཤེས་བྱ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་ དང༌། །དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམས་འདྲེས་པ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་དག་མཉམ་སྟོང་པ་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡེ་ཤེས་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་༼༡༽སྡེ་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དབྱིངས་རིག་མཐར་ཐུག་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག །ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཅེས་སོ། །རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཚད་མེད་ནི། ཁམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རིག་ཆའི་ལྡོག་པས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང༌། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང༌། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང༌། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང༌། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང༌། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང༌། ། དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང༌། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་གསུམ་དང༌། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྣམ་གསུམ་དང༌། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང༌། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང༌། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང༌། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ། ཅེས་སོ། །དེའང་ངོ་བོ་ཉིད་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ན་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་༼༡༽ཉི་མ་ལྟ་བུ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤྲིན་དྭངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དབྱེར་མེད་པ། །དག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་དབྱེ་བར། ། ཉི་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང༌། །སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །འོད་གསལ་བྱས་མིན་དབྱེར་མེད་པར། །འཇུག་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གིས་ནི། །རྡུལ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། ། དེའང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་ཅིང་རྣམ་དབྱེར་མེད། །གཉིས་མེད་གསུམ་བྲལ་དྲི་མེད་རྣམ་རྟོག་ མེད། །ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་རྟོགས་པ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང༌། །གཞལ་མེད་གངྒཱའི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ། །བསམ་མེད་མཉམ་མེད་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལྡན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲི་མེད་དབྱིངས་དེ་ནི། །བག་ཆགས་བཅས་པའི་ཉེས་ཀུན་རྣམ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན་དྲི་མ་བྲལ་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་ཡང་གསར་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཁོར་བའི་ཆའི་ཀུན་གཞི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་༼༡༽དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་གཞིའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྣང་ཆའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། ངེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་ནོར་བུ་ལྟར་བཞུགས་ཀྱང་ཐ་མལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྟར་རགས་པ་ཐེར་ཟུག་གི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པར་སྣང་བའང་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་མི་ནུས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་ནོར་བུ་དང༌། སྣང་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་འཇའ་ཚོན་དང༌། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྣ་ཚོགས་དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་མངའ་བའི་སྐུས། །འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་དོན་བསྒྲུབས་ལ་བརྩོན་པ། །མཛད་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྒྱལ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་དངོས་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པ་ལྔ་ནི། གནས་ངེས་པ་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར། འཁོར་ངེས་པ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། ཆོས་ངེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག སྟོན་པ་ངེས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས། དུས་ངེས་པ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་༼༢༽འབྱུང་བ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་དང༌། དེའི་འགྲེལ་བར། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་
Chinese
与二取相离的智慧证悟圆满如同虚空一般。如《佛主》中所说：“法身如虚空，色身具妙相。”又如《书翰甘露滴》中所说：“犹如水入水，酥油入酥油，所知离戏论，彼性即如是，无别诸智慧，和合融为一，是即诸佛陀，自性名法身。”如是。此若分之则有二，从界净等性空性诸佛身之法性作用之角度而言，称为自性身。智慧断证圆满是觉性之体性，二十一种分类认为是证悟智慧法身，因为是佛之智慧，是界智究竟显现之故。首先，自性身如《现观庄严论》中所说：“佛陀之自性身，无漏之法为何，获得一切极清净，彼等自性之体性。”如是。证悟智慧法身无量，是界之智慧显现的觉性侧面，即三十七道品等。如彼论中所说：“菩提分法无量等，解脱以及渐次等，等持九之自性等，灭尽十之自性等，胜伏生处由差别，分为八种及无恼，愿智以及各别智，一切清净之四种，十自在及十力量等，四无畏及三不护等，三念住及无忘失，已断习气之体性等，于生大悲及唯佛，不共之法十八种，宣说为何及一切，遍智即说法身也。”如是。彼亦是自性界如虚空般的体性中，证悟智慧如太阳般，是云雾消散般显现的突发性遮障。如《宝性论》中所说：“佛陀自性无差别，以清净法而分别，如日虚空般，是智慧与断证之体性。
English
The ultimate realization of wisdom, free from duality, is like the sky. As it is said in "Buddha Principal": "The Dharmakaya is like the sky, the Rupakaya possesses beautiful form." Also, as it is said in "Letter Nectar Drop": "Just as water merges into water, and butter follows butter, knowable things are free from elaboration, that nature is just like that, inseparable wisdoms, blended into one, that is all the Buddhas, the nature is called Dharmakaya." Thus it is. If this is divided, there are two: from the aspect of the nature of the pure and equal emptiness of all bodies acting as the Dharmata, it is called the Svabhavikakaya. The ultimate perfection of wisdom, abandonment, and realization is the nature of awareness, the twenty-one categories are considered the realization of the wisdom Dharmakaya, because it is the wisdom of the Buddha, and it is the ultimate manifestation of the realm of wisdom. First, the Svabhavikakaya, as it is said in the "Ornament of Clear Realization": "The Svabhavikakaya of the Buddha, what is the undefiled Dharma, having attained all completely pure, those are the nature of self." Thus it is. The realization of the wisdom Dharmakaya is immeasurable, it is the aspect of awareness that manifests the wisdom of the realm, such as the thirty-seven factors of enlightenment. As it is said in that same text: "The immeasurable aspects of enlightenment, liberation and gradual stages, the nature of the nine samadhis, the nature of the ten exhaustions, the birthplaces of subjugation, divided into eight types and without affliction, wish-wisdom and individual wisdom, all four pure, the ten powers and the ten strengths, the four fearlessnesses and the three unprotecteds, the three mindfulnesses and non-forgetfulness, the nature of having destroyed habits, great compassion for beings and only the Buddha, the eighteen unshared Dharmas, what is explained and all, omniscience is also called the Dharmakaya." Thus it is. That is also the nature of the Svabhava realm, like the sky, in the state of realization, wisdom is like the sun, it is the appearance of sudden obscurations like the clearing of clouds. As it is said in the "Uttaratantra": "The nature of the Buddha is undifferentiated, distinguished by pure Dharma, like the sun and the sky, it is the nature of wisdom and abandonment."
Chinese
明与不明无有分别，具有恒河之水流，具足超越尘垢之佛陀，一切之法性。如是说。又，其为不可思议之自性，彼经中云：无始无中亦无终，亦无分别无二元，离三垢染无分别，法界自性为何即证悟，等持瑜伽行者乃得见，超越无数恒河沙，具足不可思议无等伦之功德，如来无垢之法界，永离具习气之一切过失。如是说。总而言之，虽以离垢之力显现，然非新造之物等。彼经中云：非造作且任运成，不由他缘而证悟，具足智慧与慈悲，以及力量之佛陀，具足二利之佛陀。如是宣说。报身乃是轮回分之阿赖耶识与八识聚༼1༽于法界中隐没之力量，从其分位安立之基之实相，显现之功德无余圆满，具足五种决定，彼身恒如珍宝般安住，然亦非如庸常之种种事物般粗糙，显现无常之相，亦非如自性空般不能显现，如意宝珠，以及显现而无自性之彩虹，安住于智慧之智识，乃是《宝性论》中所说：种种妙法光芒身，勤奋成办有情利，事业如意宝王般，种种事物非彼性。如是说。彼之五种决定者，处所决定于色究竟天，眷属决定于十地菩萨，法决定唯有大乘， 导师决定为毗卢遮那佛，时间决定为恒常不断之法轮༼2༽生起。现观庄严论云：三十二相与八十随好，为成办大乘之受用，是能仁之报身。如是说。其释文中：三十二相与八十随好之自性，乃是菩提
English
Without distinguishing between clarity and obscurity, possessing the flow of the Ganges River, endowed with all the qualities of the Buddha who has transcended dust. Thus it is said. Moreover, it is of an inconceivable nature. In that very text, it says: Without beginning, middle, or end, without distinctions, non-dual, free from the three stains, without conceptualization, realizing whatever the nature of the Dharmadhatu is, is seen by the yogi in equipoise. Possessing countless qualities beyond the sands of the Ganges, inconceivable and unparalleled. That stainless realm of the Tathagata is completely free from all faults with latent imprints. Thus it is said. In short, although it appears through the power of being free from defilements, it is not newly created, and so on. In that very text, it says: Uncreated and spontaneously accomplished, not realized through other causes, possessing wisdom, compassion, and power, the Buddha possessing the two benefits. Thus it is said. The Sambhogakaya is the Alaya-consciousness and the eight aggregates of the cycle of existence(1)The power of dissolving into the Dharmadhatu, the qualities of the basis of reality, which are established from the aspect of power, are completely perfected. Possessing the five certainties, it constantly abides like a jewel, but it is not coarse like ordinary various objects, appearing impermanent. Nor is it unable to appear like emptiness of inherent existence. Like a wish-fulfilling jewel, and a rainbow that appears but has no essence, abiding as wisdom of awareness. As it says in the Uttaratantra: With a body possessing various sacred Dharma rays, diligently accomplishing the benefit of liberation for beings, activities are like a wish-fulfilling jewel king, various things are not its nature. Thus it is said. The five certainties are: the certainty of place, Akaniṣṭha Ghanavyūha; the certainty of retinue, the Bodhisattvas of the ten bhumis; the certainty of Dharma, only the Mahayana; the certainty of the teacher, Vairocana; the certainty of time, the constant and continuous turning of the wheel(2)arises. The Abhisamayalankara says: These thirty-two marks and eighty minor marks, for the sake of enjoying the Great Vehicle, are considered the Sambhogakaya of the Sage. Thus it is said. In its commentary: The nature of the thirty-two marks and eighty minor marks is enlightenment.