Tibetan
ས་སོ། །དབུ་མ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཉི་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། ཀླུ་ཉིས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས། དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །སྐྱེས་ཟིན་གནས་པའི་རྟེན་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་གང་ལའང་རུང་ངོ༌། །བསྐལ་བཟང་ལས། རྒྱལ་བ་ཕན་བཞེད་གྲོང་དཔོན་གྱུར་པའི་ཚེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་འོད་དེ་ ལ། །ཉིན་གཅིག་སྲོག་གཅོད་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་ནི། །དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་པས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྟེན་དུ་སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དབུ་མ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ཡང་ཉིན་གཅིག་གི་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་ཙམ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དགེ་རྩ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྟེན་དུ་བཤད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་པའི་རྟེན་ནི་དད་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ པའོ། ། གཉིས་པ་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ། རྒྱུ། འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སེམས་གང་ཡིན་༼༡༽མཚན་གཞི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་རུང་དུ་མཚོན། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་སྨོན་འཇུག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། ། ཅེས་སོ། ། དབྱེ་ན་བདུན་ལས། གཉིས་ཚན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུས་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའང་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །སེན་ངྷ་པ་ཡི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་ཚན་གྱིས་དབྱེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་གྱི་རིམ་པས། དག་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ། གནས་པར་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ། གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་སེམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཞི་ཚན་གྱིས་དབྱེ་ན། ཚོགས་སྦྱོར་ན་ཡོད་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དང་པོ་ཡན་ཆད་ན་ཡོད་པ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སེམས་བསྐྱེད། དག་པ་ས་གསུམ་ན་ཡོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་པ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། ། མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང༌། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་ཚན་གྱིས་དབྱེ་ན། ལམ་ལྔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔའོ། །དྲུག་ཚན་གྱིས་དབྱེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དྲུག་སྟེ་ཡུམ་བར་མ་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པོ་གང་དང་ལྡན་པས་ཞེས་སོ། །ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དཔེས་མཚོན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང༌། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་ཀླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་བརྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་སོ། །དཔེ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་དོན་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། འདུན་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌།སྦྱིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བཟོད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཤེས་རབ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་དང༌། སྟོབས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་དང༌། ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང༌། མཐུན་པའི་ཆོས་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌།ལྷག་མཐོང་དང༌། གཟུངས་དང༌། སྤོབས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང༌། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་སོ། །དེའང་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཚོགས་ལམ་གསུམ་ ལའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་ལམ་ནའོ། །སྦྱིན་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་བཅུ་ནི་ས་བཅུ་ལའོ། ། མངོན་ཤེས་ནས་གཟུངས་སྤོབས་ཀྱི་བར་ལྔ་ནི་དག་པ་ས་གསུམ་ལའོ། །ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་ས་བཅུ་པའི་སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་ན་ཡོད་དོ། ། དེའང་ཁས་བླངས་པའི་ཆོ་གས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་སློབ་ལམ་ན་ཡོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་མེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྒྲིབ
Chinese
萨所。随顺中观派的宗义，也希望投生为信奉大乘、希求成佛的天、龙等。如《八千颂般若经》中说：“那时，天子尼赤发起了无上菩提心。”以及《海龙王请问经》中说：“两万两千条龙发起了菩提心。”等等。又如《中品般若经》中说：“那时，无数的天、龙、非天、妙翅鸟、人非人、大腹行等发起了无上菩提心。”已经生起菩提心后，安住的所依可以是五趣中的任何一类众生。如《贤劫经》中说：“胜者利益化为村长时，如来福光彼时，一日受持断命戒后，最初发起了殊胜菩提心。”因此，如果有人问：发菩提心是否需要别解脱戒作为所依？答：那是中观派的发心，即使仅仅是一日断除杀生，也不是别解脱戒。而是依靠那个善根作为发心的因，并不是说作为所依。思维的所依是具有信心等殊胜的福德智慧。第二、自性有三：体性、因、果。第一、体性有三种：定义、分类、各自的意义。第一是：大乘道的菩提心是什么？（1）定义：可以安立为菩提心之名。为了他人的利益，希求获得圆满菩提的愿心和行心所摄持，并且成为六度之本体者。如《现观庄严论》中说：“发心为利他，欲得正等觉。”分类有七种。从二者的角度来分，如《入行论》中说：“菩提心略说，应知有两种，谓发菩提愿，以及入菩提行。”《涅槃经》中也说：“依世俗胜义之差别，菩提心有二种，如森地巴之声。”从三者的角度来分，以三种律仪的次第，清净的律
English
Sa so. According to the tenets of the Madhyamika school, one also wishes to be born as gods, nagas, etc., who believe in the Mahayana and desire to attain Buddhahood. As it is said in the "Perfection of Wisdom in Eight Thousand Lines": "At that time, the son of the gods, Nikri, generated the unsurpassed bodhicitta." And in the "Sutra Requested by the Naga King of the Sea": "Twenty-two thousand nagas generated bodhicitta." And so on. Also, in the "Intermediate Mother Sutra": "At that time, countless gods, nagas, asuras, garudas, kimnaras, and mahoragas generated unsurpassed bodhicitta." The basis for abiding after it has arisen can be any of the five types of beings. As it is said in the "Bhadrakalpa Sutra": "When the Victorious One, wishing to benefit, became a village chief, the Tathagata Sonam O, after taking the vow to abstain from killing for one day, first generated the supreme bodhicitta." Therefore, if someone asks: Is it not necessary to have the vows of individual liberation as the basis for generating bodhicitta? The answer is: That is the bodhicitta of the Madhyamika school, but even just abstaining from killing for one day is not the vow of individual liberation. Rather, it is based on that root of virtue as the cause for generating bodhicitta, and it is not said to be the basis. The basis for thinking is having special meritorious wisdom such as faith. Second, the nature has three aspects: essence, cause, and result. First, the essence has three aspects: definition, classification, and individual meanings. The first is: What is the mind of the Mahayana path? (1) Definition: It can be established as the name of bodhicitta. For the sake of others, it is that which is encompassed by the aspiration and action of wishing to attain perfect Buddhahood, and which has become the essence of the six perfections. As it is said in the "Ornament for Clear Realization": "For the sake of others, one generates the mind, wishing to attain perfect enlightenment." There are seven classifications. From the perspective of two, as it is said in the "Guide to the Bodhisattva's Way of Life": "Bodhicitta, in brief, should be known as twofold, namely, the mind of aspiring to bodhi and the mind of engaging in bodhi." The "Nirvana Sutra" also says: "According to the difference between conventional and ultimate, bodhicitta is twofold, like the sound of Sendhipa." From the perspective of three, with the order of the three trainings, the pure training
Chinese
之学。安住于心之学。解脱为慧学之心，此三者之三种形态。以四事
English
The learning of. Abiding is the learning of mind. Liberation is the mind of wisdom, these three are of three forms. Classified by four: In the accumulation and preparation stages, there is the generation of the mind of practice through faith. In the seventh ground and below, and the first ground and above, there is the generation of the mind of pure intention. In the three pure grounds, there is the generation of the mind of maturation. In the Buddha ground, there is the generation of the mind of abandoning obscurations. As stated in the Ornament of Sutras: The generation of mind is in the grounds, faith and superior intention, purity and maturation, likewise, the abandonment of two obscurations. Thus it is said. Classified by five: The five generations of mind of the five paths. Classified by six: The six of the six perfections, as stated in the Intermediate Mother: With which of the six perfections does the sixfold generation of mind correspond? The division of grounds is exemplified by twenty-two similes, as stated in the Ornament of Realization: They are earth, gold, moon, and fire, treasure and jewel source, sea, vajra, mountain, medicine, spiritual friend, wish-fulfilling jewel, sun, dragon, king, treasury, great path, vehicle, adorned water, sound, shadow, river, and clouds, these are twenty-two aspects. Thus it is said. The meaning symbolized by these examples is, as stated in the commentary: Desire, intention, superior intention, application, generosity, discipline, patience, diligence, meditation, wisdom, skillful means, aspiration, power, the perfection of wisdom, clairvoyance, merit, wisdom, the aspects of enlightenment, conducive dharma, compassion, insight, retention, fearlessness, the feast of dharma, the single path, and possessing the Dharmakaya. Among these, the first three are the three of the accumulation path. Application is in the preparation path. The ten from generosity to wisdom are the ten grounds. The five from clairvoyance to retention and fearlessness are the three pure grounds. The last three exist in the application, main practice, and subsequent practice of the ten grounds. Among these, the generation of mind obtained through the ritual of commitment exists in the path of learning, but not in the Buddha ground. Great compassion obscures.