Tibetan
ཇི་ལྟར་སྤུན་པས་གཡོགས་གྱུར་པ། །སོ་བ་འབྲས་བུ་མི་སྣང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཡོགས་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་མི་བཏགས། །ཇི་ལྟར་སྤུན་པ་ལས་གྲོལ་པས། །འབྲས་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དཔེར་བྱེད་ཀྱང༌། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྙིང་པོ་ཉིད། །དང་༼༢༽པོ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལས། །ཉོན་མོངས་གཟེབ་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདུད་རྩིར་འགྱུར། །ཞེས་མར་དང༌། མར་མེ་དང༌། ནོར་བུ་དང༌། གསེར་དང༌། འབྲུ་དང༌། ཤིང་འབྲས་དྲུག་གི་དཔེས། གཞི་དང༌། ལམ་དང༌། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་གསུམ་མཚོན་ནས་གསུངས་པ་ཉིད། བྱམས་པས་ནི་དཔེ་རྣམ་པ་དགུ་ལས། དཔེ་དང་པོ་པདྨའི་སྦུབས་ན་སངས་རྒྱས་གཏུམས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མདོག་ངན་པདྨའི་ཁོང་གནས་པ། །མཚན་སྟོང་གིས་འབར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །དྲི་མེད་ལྷ་ཡི་མིག་ལྡན་མིས་མཐོང་ནས། །ཆུ་སྐྱེས་པདྨོའི་སྦུབས་ནས་འབྱིན་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་མནར་མེད་གནས་རྣམས་ལ། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་རང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཏེ། །སྒྲིབ་མེད་ཕྱི་མཐའི་མུར་གནས་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །བདག་ཅག་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་ སོ། །དཔེ་གཉིས་པ་སྦྲང་མའི་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཚོགས་སྐོར་སྦྲང་རྩི་ནི། །སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིས། །མཐོང་ནས་དེ་དག་ཐབས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཚོགས། །ཀུན་ནས་འབྲལ་བར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ བཞིན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་སྤྱན་གྱིས་ནི། །རིགས་ཁམས་སྦྲང་རྩི་དང་འདྲ་འདི་གཟིགས་ནས། །དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་སྦྲང་མ་དང་འདྲ་བ། །གཏན་ནས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འཛད་པ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དཔེ་གསུམ་པ་སྦུན་པའི་ནང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦུན་ལྡན་འབྲས་བུའི་སྙིང་པོ་ནི། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ། །ཟས་སོགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྦུན་ནས་དེ་འབྱིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི། །དྲི་མ་དང་འདྲེས་རྒྱལ་བ་ཇི་སྲིད་དུ། །ཉོན་མོངས་དྲི་མ་འདྲེས་ལས་མ་གྲོལ་བ། །དེ་སྲིད་རྒྱལ་མཛད་སྲིད་གསུམ་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དཔེ་བཞི་པ་འདམ་རྫབ་ཀྱི་ནང་གི་གསེར་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་ཚེ་མི་ཡི་གསེར། །ལྗན་ལྗིན་རུལ་བའི་ནང་དུ་ལྟུང་གྱུར་པ། །མི་འཇིགས་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་དེར་དེ་བཞིན། །ལོ་བརྒྱ་མང་པོ་དག་ཏུའང་གནས་པ་ན། །ལྷ་མིག་དང་ལྡན་ལྷ་ཡི་དེར་དེ་ནི། །མཐོང་ནས་མི་ལ་འདི་ན་ཡོད་པའི་གསེར། །རིན་ཆེན་མཆོག་ནི་སྦྱངས་ཏེ་རིན་ཆེན་གྱིས། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྱིས་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པས་མི་གཙང་དང་འདྲ་བའི། །ཉོན་མོངས་འདམ་བྱིང་སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་ནི། །གཟིགས་ནས་ཉོན་མོངས་འདམ་དེ་དག་བྱའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དམ་ཆོས་ཆར་བ་འབེབས། །ཞེས་སོ། །དཔེ་ལྔ་པ་ས་འོག་གི་གཏེར་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ལ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེ་ཡང༌། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བཞག་དང་༼༡༽བསལ་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང༌། །མ་རྟོགས་པས་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་མྱོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །དཔེ་དྲུག་པ་ཤུན་པའི་སྦུབས་ན་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་ཨ་སྨྲ་ལ་སོགས་ཤིང་འབྲས་ལ། །ཡོད་པའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་འཇིག་མེད་ཆོས། །ས་རྨོས་ཆུ་སོགས་ལྡན་ལས་ལྗོན་ཤིང་གི །རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོ་རིམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་སོགས་འབྲས་ཀྱི། །པགས་སྦུབས་ནང་ཆུད་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་ཡང༌། །དེ་བཞིན་དགེ་རྐྱེན་དེ་དང་དེ་བརྟེན་ནས། །རིམ་གྱིས་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དཔེ་བདུན་པ་གོས་རུལ་གྱི་ནང་གི་ནོར་བུའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་ལས་བྱས་རྒྱལ་བའི་གཟུགས། །གོས་རུལ་དྲི་ངན་གྱིས་ནི་གཏུམས་གྱུར་པ། །ལམ་ནས་ལྷ་ཡིས་མཐོང་ནས་གྲོལ་བྱའི་ཕྱིར།། ལམ་གནས་དོན་དེ་དེ་ལ་སྨྲ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐོག་མེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས།། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཏུམས་བདེར་གཤེགས་དངོས་པོ་ཉིད། །དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་དེ། །ཐར་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐབས་སྟོན་མཛད། །ཅེས་སོ། །དཔེ་བརྒྱད་པ་བུད་མེད་ངན་མའི་མངལ་ན་མི་བདག་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་གཟུགས་ངན་མགོན་མེད་འགའ། །མགོན་མེད་འདུག་གནས་སུ་ནི་འདུག་གྱུར་ལ། །མངལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ནི་འཛིན་བྱེད་པ། །རང་ལྟོ་ན་ཡོད་མི་བདག་མི་ཤེས་ལྟར། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མགོན་མེད་ཁྱིམ་བཞིན་ཏེ། །མ་དག་སེམས་ཅན་མངལ་ལྡན་བུད་མེད་བཞིན། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཡོད་པས་མགོན་བྱས་པ། །དྲི་མེད་ཁམས་ནི་དེ་ཡི་མངལ་གནས་
Chinese
犹如谷壳所覆盖，稻穗果实不显现一样，同样被烦恼所覆盖，那不称为佛。犹如从谷壳中解脱，果实自然显现一样，同样从烦恼中解脱，法身自然极明显。水树没有树心，世间作为譬喻，但它的果实就是树心，最初被食用一样。从无树心的轮回中，远离烦恼的牢笼，它的果实就是佛，成为一切有情众生的甘露。如是酥油等，酥油灯等，宝珠等，黄金等，谷物等，树果六种譬喻，基、道、果三种状态而宣说。慈氏以九种譬喻中，第一譬喻莲花苞中的佛是，《宝性论》中说：犹如颜色不好的莲花中，有千相光芒炽燃的如来，无垢天眼者见到后，如从水生莲花的苞中取出一样。如是善逝于无间地狱等处，以佛眼观见自性，无碍无边的尽头安住的慈悲，使我等从障碍中解脱。如是等等。第二譬喻如蜜蜂的蜂蜜：如是众生聚集的蜂蜜，有智慧的人为了利益而寻求，见到后以方便使众生聚集，完全分离一样。大仙全知眼见到，种性如蜂蜜一样，它的障碍如蜜蜂一样，永远完全断除。如是等等。第三譬喻如谷壳中的果实：如是谷壳所包裹的果实心，人们不能享用，为了食物等利益而寻求的，那些人从谷壳中取出一样。如是众生的烦恼，与垢染相杂的胜者，直至烦恼垢染未解脱，那之前胜者不聚集三有。如是等等。第四譬喻如泥泞中的黄金：如是极易流动的人之黄金，
English
Just as being covered by husks, the rice fruit does not appear, similarly being covered by afflictions, that is not called a Buddha. Just as being liberated from husks, the fruit itself naturally appears, similarly being liberated from afflictions, the Dharmakaya itself becomes extremely clear. Water trees have no heartwood, which is used as a metaphor in the world, but its fruit is the heartwood itself, which is initially eaten. From the cycle of having no heartwood, being free from the cage of afflictions, its fruit is the Buddha, becoming the nectar of all sentient beings. Thus, butter and so on, butter lamps and so on, jewels and so on, gold and so on, grains and so on, the six metaphors of tree fruits, representing the three states of base, path, and fruit, are spoken of. Maitreya, among the nine types of metaphors, the first metaphor of the Buddha concealed in the lotus bud is, as stated in the Ratnagotravibhāga: Just as in a lotus of unpleasant color, there dwells the Tathagata blazing with a thousand marks, seen by the immaculate divine eye, like taking it out from the bud of a water-born lotus. Similarly, the Sugata in places like the Avīci hell, sees his own nature with the Buddha's eye, and with compassion abiding at the unobstructed and limitless end, liberates us from obstacles. Thus, and so on. The second metaphor is like the honey of bees: Just as the honey gathered by a swarm of creatures, is sought by wise people for their benefit, and upon seeing it, they skillfully separate the swarm of creatures completely. The great sage, with his all-knowing eye, sees that the lineage is like honey, and its obscurations are like bees, which he completely and permanently eliminates. Thus, and so on. The third metaphor is like a fruit inside a husk: Just as the heart of a fruit enclosed in a husk cannot be enjoyed by people, those who seek it for food and other benefits, extract it from the husk. Similarly, the Victorious One mixed with the defilements of sentient beings, as long as he is not liberated from the defilements of afflictions, the Victorious One does not gather in the three realms. Thus, and so on. The fourth metaphor is like gold in mud: Just as the gold of humans, which flows very easily,
Chinese
墮入污泥之中，無懼的法性即在那裡，如是安住。即使住上數百年之久，具天眼的天人，在那裡見到對人說：「此處有黃金，最勝的珍寶，淨化後以珍寶來成辦吧！」如同這樣，能仁見到如不淨般的，為煩惱泥所淹沒的有情之功德，為了淨化那些煩惱泥，為眾生降下殊勝之法的甘霖。如是說。第五個譬喻如同地下的寶藏：如同貧窮人家中，地底下有無盡的寶藏，那人卻不知道，寶藏也不會對他說：「我在這裡。」如同這樣，蘊藏於內心的珍寶，無垢的本性以及無可捨棄的法性，因為未證悟，所以貧困的痛苦，眾生不斷地經歷。如是說。第六個譬喻如同樹皮的空隙中有樹苗：如同阿斯瑪等果樹，具有的種子、樹苗，是不可毀滅的法，具備翻土、澆水等，逐漸成就樹王的本質。如同這樣，眾生的無明等果實的，外皮空隙中蘊藏的法界善性，也同樣依靠那些善緣，逐漸轉變成能仁的勝者之本質。如是說。第七個譬喻如同破爛衣服中的寶像：如同珍寶所造的勝者之像，被破爛惡臭的衣服所覆蓋，在路上天人見到，為了使其解脫，對路人說出此事。如同這樣，從無始以來被各種，煩惱所覆蓋的善逝之本質，即使在旁生中也見到，同樣為了使之解脫，而示現種種方便。如是說。第八個譬喻如同惡劣婦女的胎中有人主：如同有些相貌醜陋、無依無靠的婦女，住在無依無靠的住所，卻懷著具有君王威嚴的胎兒，自己腹中有人主卻不知道。輪迴的 জন্ম（srid par skye ba，梵文：bhava-jāti），如同無依無靠的家，不清淨的有情如同懷孕的婦女，在那裡有誰守護著呢？無垢的界，就在她的胎中安住。
English
Fallen into the mire, the fearless Dharma nature is right there, abiding as it is. Even if residing for hundreds of years, the gods with divine eyes, seeing it there, say to people, "Here is gold, the supreme jewel, purify it and accomplish it with jewels!" Just like that, the Able One sees the qualities of sentient beings submerged in the mire of afflictions, like impurity. In order to purify those afflictive mires, he pours down the rain of the supreme Dharma upon beings. Thus it is said. The fifth example is like a treasure beneath the ground: Just as in a poor person's home, there is an inexhaustible treasure beneath the ground, but that person does not know it, and the treasure does not say to him, "I am here." Just like that, the jewel hidden within the mind, the stainless nature and the inalienable Dharma nature, because they are not realized, the suffering of poverty is constantly experienced by beings. Thus it is said. The sixth example is like a sprout of a tree in the hollow of bark: Just as in fruit trees such as Asma, the seed and sprout that exist are the indestructible Dharma. With the presence of plowing, watering, etc., the essence of the king of trees is gradually accomplished. Just like that, the Dharma realm's virtuous nature, hidden within the skin and hollow of the fruits of sentient beings' ignorance, etc., likewise, relying on those virtuous conditions, gradually transforms into the essence of the Victorious One, the Able One. Thus it is said. The seventh example is like a jewel image within rotten clothes: Just as an image of the Victorious One made of jewels is covered by rotten, foul-smelling clothes, and a god sees it on the road and speaks of this matter to the passerby in order to liberate it. Just like that, the essence of the Sugata, covered by various afflictions since beginningless time, is seen even in animals, and likewise, in order to liberate them, he shows various means. Thus it is said. The eighth example is like a lord of men residing in the womb of a wicked woman: Just as some ugly, helpless women reside in a helpless dwelling, yet they carry a fetus with the splendor of a king, and they do not know that the lord of men is in their own womb. The birth in existence (srid par skye ba, Sanskrit: bhava-jāti), is like a helpless home, and impure sentient beings are like pregnant women. Who is there to protect them? The stainless realm abides in her womb.