Tibetan
་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་དབྱེ་གཞིར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ། འདི་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པའང་མིན། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ སོ། །དེའང་དབུ་མ་པས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཏུ་འཇུག་༼༡༽ཚུལ་ཉན་ཐོས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་མཚན་གཞིར་འདོད་དོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ། དེའང་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ སོ། །དེའང་འཁོར་བའི་ཆོས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ས་ཐོབ་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆ་ཡུལ་མ་དག་པ་གཟུགས་སོགས་ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྤང་བྱར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་ནས་འཁྲུལ་པར་བཞག་གོ །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའང་སྒྲ་ཚིག་ལ་སོགས་པས་དངོས་སུ་མི་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྙོག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བ་རྣམ་རྟོག་ལས་འདས་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། གྲུབ་པའི་མཐས་མ་རེག་པ་སྟེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་དོན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་༼༢༽ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མ་པའོ་ཞེས་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཟབ་པ་དང་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དང༌། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྣང་བ་དང༌། ས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་གཞག་དང་དེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྗེས་ཐོབ་སྣང་བ་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། ། དབྱེ་ན་གཉིས་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང༌། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་བློ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ། མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཅིར་ཡང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་གནས་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཚོགས་ཡང་དག་ལོག་པའི་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་དེའང་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དང་པོ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་དབུ་མ་པས་ཀྱང་མི་འགོག་པར་བརྡ་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཏགས་ནས་བཞག་ལ། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་ཡང་སྣང་ལ་བདེན་པར་གྲགས་པ་ལ་འདིར་ཡང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཏགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས། གནོད་པ་མེད་པ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཡི། །ཡུལ་གྱུར་གང་ཡིན་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་ལོག་པས་རྣམ་པར་གཞག །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་མིག་དག་པ་ལ་ཅིར་ཡང་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དང་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཅིར་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་རང་འགའ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་མི་སྣང་བར་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ། །དངོས་པོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་ལས། །དེ་ཉིད་གང་གིས་བདག་ཉིད་མིག་དག་པ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་སྣང་བའི་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་པའང་རྨི་ལམ་ནང་དུ། གཉིད་མ་སོང་བས་སྤྲུལ་པ་བཏང་ནས། ཆོས་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་སྣང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་དུས། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོའི་རྨི་ལམ་ཡང་མ་འགགས་པར་འཆར་བ་དངོས་སུ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་མཁྱེན་དུས། རང་ཉིད་ལ་རྨི་ལམ་མེད་དེ་གཉིད་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཤར་བར་མཁྱེན་ནས་དོན་མཛད་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་དོ། ། འ
Chinese
仅仅以无自性作为区分的基础。入行论中说：因为在两种真谛中都没有自性。这些不是常恒，也不是断灭。如此说。世俗谛的定义是六种识的显现，以及与所显现的对境相关的各种相状。如此说。而且，中观派认为六识的运作方式与声闻乘相同。胜义谛被认为是法界的自性清净。从体性的角度来看，有两种，其中世俗谛的体性是能取所取以及伴随戏论的显现。这也是以遮蔽的方式产生的。正如经中所说：愚昧的自性是遮蔽，因此是世俗。由此，任何虚假的显现都被认为是真实的。佛陀曾说过，这是世俗谛。如此说。也就是说，轮回的法，心和心所，以及对境的显现，所有这些都是世俗。即使证得了菩萨地，只要心和心所没有停止，不净的对境，如色等六根的显现仍然存在，所有这些都变成了需要断除的，被归类为世俗，并被认为是错误的。胜义谛的体性是远离能取所取和戏论的自性。也就是说，从语言文字等无法直接理解的角度来看，它不是从其他地方获得的知识。心和心所的混乱在法界中平息，超越了分别念。远离一切戏论，不被任何宗派所触及。如根本慧论中所说：非从他知是寂静，不为诸戏论所戏，无有分别无异义，是则彼之相。如此说。也就是说，相同和不同等概念是实在论者的观点，不仅是无明，而且远离戏论的中观派也没有成立。总之，涅槃之法，深奥而寂静，自性清净的法界，以及证悟它的智慧，远离一切遮蔽，佛陀的智慧，对境清净，显现为不变，以及证得菩萨地的等持智慧，等持和它的本体安住于一体的后得，显现为胜观的相状，所有这些都是胜义谛。从分类上来说，有两种，如根本慧论中所说：诸佛所说法，依于二
English
Merely taking the absence of inherent existence as the basis for differentiation. As it says in the Engaging in Bodhisattva Behavior: Because in both truths there is no inherent existence. These are not permanent, nor are they annihilated. So it is said. The definition of conventional truth is the appearances of the six consciousnesses, along with the aspects of the objects that appear. So it is said. Moreover, the Madhyamikas consider the way the six consciousnesses operate to be in accordance with the Hearers. Ultimate truth is considered to be the essence of the Dharma Realm, which is pure in its own nature. In terms of characteristics, there are two, of which the characteristic of conventional truth is the appearance of phenomena with grasping and clinging and proliferation. It is also born in the form of obscuration. As it says in that very text: Ignorance is by nature obscuring, therefore it is conventional. Whatever appears to be falsely true because of it, is said by the Sage to be conventional truth. So it is said. That is, all the phenomena of samsara, mind and mental factors, together with the appearance of objects, are conventional. Even when one has attained the bhumis, as long as the mind and mental factors have not ceased, the impure objects, such as the aggregates of the six senses, still appear, all of which become things to be abandoned, are classified as conventional, and are regarded as mistaken. The characteristic of ultimate truth is the nature that is free from grasping and clinging and proliferation. That is, from the point of view that it cannot be directly understood by sounds and words, it is not knowledge obtained from others. The confusion of mind and mental factors is pacified in the Dharma Realm, transcending conceptual thought. It is free from all proliferation and untouched by any established tenet. As it says in the Root Wisdom: Not known from others, peaceful, not proliferated by proliferations, without conceptualization, not different in meaning, that is its characteristic. So it is said. That is, concepts such as same and different are the tenets of the realists, and not only is it ignorance, but the Madhyamika who is free from proliferation is also not established. In short, the Dharma of Nirvana, the profound and peaceful Dharma Realm that is naturally pure, and the wisdom that realizes it, free from all obscurations, the wisdom of the Buddhas, the pure object, appearing unchanging, and the wisdom of meditative equipoise of those who have attained the bhumis, the subsequent attainment in which meditative equipoise and its essence abide as one, appearing as the aspect of superior insight, all of these are ultimate truth. In terms of division, there are two, as it says in the Root Wisdom: The Buddhas taught the Dharma based on two
Chinese
也要如实依止。世俗谛和，胜义谛啊。如是说。彼亦于心识迷乱之境，所知显现为种种，是为世俗。于不迷乱之自性，任何思说皆超离而安住，是为胜义而分。入行论云：由诸事物真实颠倒见，彼即执持事物之自性，真实所见境，即彼性，见为虚妄，是名世俗谛。如是说。世俗亦分二，根识有损所显现之境，颠倒之世俗，与根识无损所显现之境，真实之世俗。初者，如二月及梦等，于世间人之心识前显现，然不真实，此等虽为中观师亦不遮止，仅为通达之名言，而安立为颠倒之世俗。如显现一月等，于世间人之心识前亦显现，且许为真实者，于此亦安立为真实世俗，即彼论云：无害六根之，对境为何，观待于世间，于世间亦为真，其余者，以于世间亦颠倒故而安立。如是说。如于迷乱心识前显现毛发，于眼清净者前则全无所见一般，于迷乱心识前显现种种之自性，于圣者之等持及迷乱已尽之佛陀前，则全无所缘，故而现今之迷乱显现，自性有分等亦不显现，如是许。即彼论云：眼翳之威力，于毛发等，任运分别之事物颠倒显现，以何自性，眼清净者，所见为何，如是于此当知。如是说。彼亦由所化之福德与佛陀之加持，由显现之化身而作利乐，亦如于梦中，未入眠者化现，宣说佛法等，于自显现随顺而作义利时，所化之显现境，梦亦不间断而现起，真实于彼显现时，然自无有梦，以未入眠之故。如是，了知有情显现迷乱，而作利乐，然佛陀自身则丝毫亦不显现迷乱。
English
Also, rely on it truthfully. Conventional truth and, ultimate truth. Thus it is said. Moreover, in the face of a confused mind, knowables appear in various ways, which is conventional. In the nature of non-confusion, it abides beyond any thought or expression, which is distinguished as ultimate. As it says in the Entering [the Middle Way]: "Through the sight of things being truly reversed, it grasps the very nature of things. Whatever is seen as true is that very nature, seeing it as false is considered conventional truth." Thus it is said. Conventional [truth] is also divided into two: the distorted conventional [truth] that appears as the object of impaired senses, and the correct conventional [truth] that appears as the object of unimpaired [senses]. The former includes things like seeing two moons or dreams, which appear to worldly minds but are not considered true. Even Madhyamikas do not deny these, but merely label them as distorted conventional [truths] for the sake of understanding. The latter includes things like seeing one moon, which appear to worldly minds and are considered true. Here, it is also labeled as correct conventional [truth]. As it says in the same [text]: "Whatever is the object of the unimpaired six senses, in relation to the world, is also true in the world, while the rest are established as distorted in the world." Thus it is said. Therefore, just as hairs appear to a confused mind but are not seen at all by a clear eye, the very nature of appearing in various ways to a confused mind is not perceived at all by the samadhi of noble ones and Buddhas who have exhausted confusion. Therefore, it is asserted that the current confused appearances, which are self-existent and have parts, do not appear. As it says in the same [text]: "Through the power of cataracts, hairs and other distorted objects appear through conceptual imputation. Whatever is seen by one whose eyes are clear, know that to be the same here." Thus it is said. Moreover, through the merit of those to be tamed and the blessings of the Buddhas, deeds are accomplished through emanations that appear, just as in a dream. When one who has not fallen asleep sends forth emanations and teaches the Dharma, etc., accomplishing benefit in accordance with their own appearances, the dream of the one to be tamed also arises without interruption. When they directly perceive that appearing, they themselves do not have a dream because they have not fallen asleep. In the same way, although they know that confused appearances arise to sentient beings and accomplish benefit, the Buddhas themselves do not perceive even a slight bit of confusion.