Tibetan
ས་བྱ་སྣང་ཆ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་སོགས་གྲུབ་མེད་པས། །རང་བཞིན་དེ་ཡིན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བ་འདིའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་ལ་སྣང་ཆ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། ཐ་སྙད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུའང་གྲགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་ཐ་དད་སོ་སོ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་ཆར་གཞི་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཞི། །གནས་མེད་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་ཤིང༌། །ཞི་བ་སྲིད་པ་གཉིས་མེད་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་སྒོམ། །ཞེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང༌། ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རིལ་པོ། འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གཞན་གྱི་མར་ནི་གང་འདོད་པ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དོན་དམ་གང་ཡིན་ པ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་པས་དོན་དམ་དུ་འདོད་ཀྱང་བློས་དཔྱད་པ་ལ་དངོས་པོ་དང་དོན་སྤྱི་དངོས་མེད་འཛིན་པ་ལས་མེད་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་པའི་བདེན་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་ཞེན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་གཤིས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པ་དང༌། ། འོད་གསལ་དོན་དམ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པས། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་བདེན་པ་གཉིས་མེད་དོ། །འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐ་སྙད་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་མ་གྲུབ་པའི། མ་གྲུབ་པའི་ཆ་དེ་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འོད་གསལ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དེ་དབྱེ་ཆོས་འཁོར་བ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་ཆ་ལ་གང་དུའང་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འོད་གསལ་དོན་དམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། འཁོར་བ་གདོད་ནས་དག་པ་གཉིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཆོས་འགལ་བས་དབྱེ་བ་མེད་པས་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མྱང་འདས་མ་གྲུབ་པར་བཤད་མོད་ཅེ་ན། བཏགས་པའི་ཞེན་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། མཚན་ཉིད་ཆད་པའི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་ཡང་འཁོར་བ་མ་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་མེད་དེ་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་དམ་དང༌། །ཐ་དད་སོ་སོར་དབྱེ་བའི་ཆོས་མེད་པས། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །འཁོར་བ་སྣང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་མ་གྲུབ་ཆ་དེ་དང༌།དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པ
Chinese
地，鸟，显现诸法皆世俗，显现之时即无生等成立，自性即是，真谛无别也。世俗如水中月，此之自性空性，于胜义而言，显现诸法为世俗。亦称名言之二谛，然此二者，本体上无有差别各异之成立，以二者皆无基故。《心释》云：是故诸法之基，无处如幻，寂灭有无二，空性恒时修。又《现观庄严论》云：彼无基之理，无基无去无生也。如是名言之二谛圆满，此处立为世俗，而于不成立中定之。如《经庄严论》云：他人之妻，随欲而行，彼乃他人之小妾。他人之胜义为何，彼乃他人之世俗。如是，名言者虽欲为胜义，然以心分析时，除执着实物与总义无实之外，别无他法，故转为世俗也。此处，名言之谛如梦，执着于无基之差别，彼亦是不成立之法性，性如虚空。彼之自性，本初即清净，光明胜义二者无别故，轮回涅槃无别，二谛无有也。轮回世俗，名言之二谛自性，从本以来即不成立。不成立之分与任运成就之光明，无有差别，以所别之轮回不成立故，于不成立之分上，任何安立皆不可得也。是故，光明胜义涅槃之自性，与轮回本初清净二者，以成立与不成立之法相违故，无有差别，当知无别也。若问，既云涅槃不成立耶？乃是为遮止假立之执着而说，非是体性断灭之不成立也。彼义之总摄：如是虽显现，然轮回不成立故，无有自性，与法界之胜义，无有差别各异之法故，显示轮回涅槃无别，平等性也。轮回显现而不成立之不成立分，与法界体性清净
English
Earth, bird, all phenomena that appear are conventional. From the moment they appear, there is no establishment of arising, etc. Their nature is such, and the two truths are inseparable. The nature of this conventional, illusion-like phenomenon is emptiness. In the ultimate sense, all phenomena that appear are conventional. They are also known as the two truths of terminology. However, these two are not established as having separate and distinct differences in essence, because both are without a basis. As the *Heart Sutra* states: "Therefore, the basis of all phenomena is without a place, like an illusion. Peaceful, without the two extremes of existence and non-existence, emptiness should always be meditated upon." And the *Ornament of Clear Realization* states: "That is the way of being without a basis, without a basis, without going, without arising." Thus, the entirety of the two truths of terminology is established here as conventional, and it is definitively established as being unestablished. As the *Ornament of the Sutras* states: "Whatever another desires as his wife, that is another's concubine. Whatever is another's ultimate truth, that is another's conventional truth." Therefore, even if those who use terminology consider it to be the ultimate truth, when it is analyzed by the mind, there is nothing other than grasping at objects, generalities, and non-existence. Therefore, it becomes conventional. In this context, the truth of terminology is like a dream. Attachment to the distinctions of what is unestablished is also the nature of unestablished phenomena, like the sky. Its nature is primordially pure, and luminosity and the ultimate truth are inseparable. Therefore, samsara and nirvana are inseparable, and there are no two truths. Samsara is conventional, and the nature of the two truths of terminology is unestablished from the beginning. There is no difference between that unestablished aspect and the spontaneously present luminosity, because samsara, which is to be distinguished, is unestablished. Therefore, nothing can be placed on the unestablished aspect. Therefore, luminosity, the ultimate nature of nirvana, and the primordial purity of samsara are contradictory phenomena of establishment and non-establishment, so there is no difference. It should be known as inseparable. If you ask, "But it is said that nirvana is unestablished?" It is intended to prevent attachment to imputation, not the unestablishment of the cessation of characteristics. The summary of its meaning is: Although it appears in this way, samsara is unestablished. Therefore, it has no nature, and there is no difference between it and the ultimate truth of the expanse. Because there are no phenomena to be distinguished separately, it is shown that samsara and nirvana are inseparable, and that they are equal. The unestablished aspect of samsara appearing but being unestablished, and the purity of the essence of the expanse
Tibetan
འི་དོན་དམ་ལ་གཅིག་ཆོས་འགལ་བས་ཀྱང་འདྲེར་མེད་དོ། །འཁོར་བས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་དག་ཏུ་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དེ། སྣང་མུན་འདྲེས་པའི་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བ་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་ཆོས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་འོད་གསལ་དང་དབྱེར་མེད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཉིན་མཚན་གྱི་དབྱེར་མེད་དམ།༼༡༽ དངོས་པོ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་པར་དབྱེར་མེད་དམ། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཅེས་པའི་དོན། །འདི་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ལོག་པའི་བློ། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་རབ་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡིན། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡང༌། ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པ་༼༢༽དབྱེར་བྱེད་ལ། ༼༣༽ དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀ་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་དོ་ཞེས་པའང༌། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་གཏི་མུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་དུས་དབྱེར་ཕྱེད་ན་སྣང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་མི་འཐད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆ་གཉིས་ཞེས་པའང༌། འཁོར་འདས་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་ན། འཁོར་འདས་དབྱེར་སྣང་ན། རང་བཞིན་མེད་པའང་དབྱེར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཀ་བ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་དུ་འཁོར་བ་མེད་ཀྱང་གྲོལ་བ་མེད་ན་འབད་པ་དོན་མེད་པ་དང༌། ཡང་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མང་ངོ༌། །གཤིས་ལ་འཁོར་བ་མ་གྲུབ་ལ་སྣང༌། དོན་དམ་གྲུབ་ལ་ད་ལྟ་མི་སྣང༌། སངས་རྒྱས་དུས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཞག་གོ །ད་ལྟ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་པས་གང་ཡང་མེད་པར་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པས། ཐར་པ་འདོད་པས་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གཤིས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གྲུབ་མ་གྲུབ་མེད་ཀྱང༌། དོན་ལ་གནས་པའི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོད་པར་རྒྱུད་སྡེ་ཟབ་མོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེའི་རིག་པ་ངན་སྐྱུགས་དང་འདྲ་བས་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་གཞག་གཞན་ལས་འཕགས་པ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ། ནམ་དུ་ཡང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། ། འཁོར་བ་མ་གྲུབ་ལ་སྣང་བ་འདི་གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྣང་བའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་སྣང་མ་ལོག་གི་རིང་ལ་ལས་འབྲས་བླང་དོར་གཅེས་ཏེ། འཁྲུལ་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ཤེས་པ་གཅེས། །སྒྱུ་མར་སྣང་རིང་ལ་རིག་སྔགས་དང་ཤིང་བུ་རྡེ
Chinese
在胜义谛上，即使一个法相违背，也无有混杂。因为没有轮回的染污，所以自性显现为清净，因此那本身是无别的。如同光明与黑暗混合的无别是不存在的。因为轮回没有成立，所以没有能区分的法，因此也说与光明无别。如同昼夜的无别，或者如同事物和兔子的角一样。因此在真谛上是无别的。轮回与涅槃无别的意义。从这之外的其他颠倒分别念，对于实相之义是极度愚昧的。轮回与涅槃二者仅仅是显现而成立，本体无自性，是能区分的。胜义中二者根本没有成立，因此没有能区分的对境。这是对于无上乘的意义愚昧和痴暗。如果显现时能区分，如同显现一样无别是不合理的。无自性的两部分，因为轮回涅槃不是从那之外的其他而有，如果轮回涅槃显现为有差别，那么无自性也必定是有差别的，如同柱子和瓶子一样。如果在胜义中没有轮回，那么也没有解脱，努力就没有意义，而且轮回等等过失很多。体性上轮回没有成立却显现，胜义谛成立却现在不显现，安立为成佛时显现。现在以分别念的方式执着什么都没有，那本身就是断见，因此想要解脱的人不应该依赖它。体性上没有假立的成立与不成立，但在意义上安住的成立是存在的，这是在甚深续部中宣说的。分别念的智慧如同恶心的呕吐物，不应该驳斥甚深的密意，因为超胜其他宗派的，从此岸能见到彼岸的智慧是不可思议的。在《释论小疏》中说：这仅仅是其他的安立，任何时候也不应该说依靠其他的宗派而进行驳斥。轮回没有成立却显现，这是由于忽然的因缘错乱的力量而显现的缘故。在没有从错乱显现中返回之前，取舍业果是重要的。在错乱的显现中，如何显现就有如何的因果。因此，了知取舍善恶是很重要的。在如幻显现期间，明咒和木棍石
English
In the ultimate truth, even if a single dharma contradicts, there is no mixing. Because there is no defilement of samsara, the essence manifests as pure, therefore that itself is inseparable. Just as the inseparability of mixed light and darkness does not exist. Because samsara is not established, there is no dharma to be distinguished, therefore it is also said to be inseparable from luminosity. Like the inseparability of day and night, or like a thing and a rabbit's horn. Therefore, in the true sense, it is inseparable. The meaning of samsara and nirvana being inseparable. Other than this, any inverted conceptual thought is extremely ignorant of the meaning of reality. Both samsara and nirvana are established only as appearances, the essence is without self-nature, and can be distinguished. In the ultimate sense, neither is fundamentally established, therefore there is no object to be distinguished. This is ignorance and darkness regarding the meaning of the supreme vehicle. If one can distinguish during appearance, it is unreasonable to be inseparable as it appears. The two parts of no self-nature, because samsara and nirvana are not from anything other than that, if samsara and nirvana appear to be different, then no self-nature must also be different, like a pillar and a pot. If there is no samsara in the ultimate sense, then there is no liberation, effort is meaningless, and there are many faults such as samsara. In essence, samsara is not established but appears, the ultimate truth is established but does not appear now, it is established as appearing at the time of enlightenment. Now, holding onto nothing in the manner of conceptual thought is itself a nihilistic view, therefore those who desire liberation should not rely on it. In essence, there is no fabricated establishment or non-establishment, but the establishment that abides in meaning exists, this is what is proclaimed in the profound tantras. The wisdom of conceptual thought is like disgusting vomit, one should not refute the profound intent, because it surpasses other schools, the wisdom that can see the other shore from this shore is inconceivable. In the "Small Commentary" it says: This is merely another establishment, one should never say to refute based on other schools. Samsara is not established but appears, this is because it appears due to the power of sudden causes and conditions of delusion. Before returning from the delusionary appearance, it is important to accept and reject the results of actions. In the delusionary appearance, there is cause and effect as it appears. Therefore, it is important to know how to accept and reject good and evil. During the illusory appearance, mantra and wooden sticks and stones