Tibetan
ལ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་པས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་དེ། ཚོགས་སྦྱོར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་སྒོ་ལྔའི་གསལ་སྣང་མི་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་དོན་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤང་བྱའི་དྲི་མ་ཀུན་རྫོབ་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དོན་དམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་རིགས་པས་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡོད་མེད། ཡིན་མིན། གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་གིའང་སྤྲོས་བརྗོད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་སྔར་བཞིན་མ་གྲུབ་ཅེས་སུའང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི། །རིགས་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་ཉིད་དོན་དམ་སྟེ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མཁྱེན་པ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་གང་མ་གཟིགས། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཅི་འདྲ་ཞེས། །ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་ དཔྱོད། །ཅེས་སོ། །རྟོགས་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པས་འགའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། སོ་སོ་རང་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འགའ་ཡང་མཐོང་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ་ཡུམ་ལས།ཆོས་གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་ བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བཅས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང༌། དོན་དམ་པ་སྣང་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་མཐར། སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། རང་དོན་དུ་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། གཞན་དོན་དུ་གཟུགས་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣང་བས། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྗེས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་མཛད་ཅིང་དོན་དམ་པར་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་མེད་ལ་དོན་མཛད་པ་ཡང་མེད་དེ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོག་མ་ལས། དོན་དམ་སྒྱུ་མ་དང་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཉིད། འདིར་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པས་གཉིས་ཀར་མི་འདོད་ལ། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་དང་དངོས་པོར་བདེན་པ་ལས། འདིར་རྫུན་པ་ཉིད་ཀྱང་རྫུན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་ཞིག་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་དགག་པ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མར་སྣང་བ་དང༌། དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་དམ་མི་འདོད་པ་འཐད་ནའང༌། དངོས་སྣང་ལ་བདེན་རྫུན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཆུ་ཟླ་དང་གནམ་ཟླ་གཉིས་རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་དང༌། མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བ་དང༌། དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནམ་ཟླ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་དང་དུས་དང༌། མཐའ་དབུས་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་ཁེགས་པས། མེད་ལ་སྣང་བ་ཆུ་ཟླ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ་གནམ་ཟླས་མུན་པ་སེལ་ལ། ཆུ་ཟླས་མི་སེལ་ལོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་རེའི་དཔྱད་པ་མཚུངས་ཏེ། འོ་ན་ཆུ་ཟླ་རང་མཚན་པ་ལྟར་གནམ་ཟླས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཐལ་ཏེ། རྫིང་བུར་ཤར་བའི་དོན་བྱེད་གནམ་ཟླས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཁའ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྣང་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་གནམ་ཟླས་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་དག །དྭངས་ཤིང་རྙོག་པ་མེད་པའི་མཚོར་སྣང་ཡང༌། །ཆུ་ཟླ་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ་སྙིང་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང༌། གཞན་ཁོ་ན་ལས་འདོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་དེ་རང་གྲུབ་དུས་སམ་མ་གྲུབ་དུས་ན་སྐྱེ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་སྐྱེའང་མེད་དེ་རྒྱུ་འགགས་ན་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་ཞིང༌། མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དུས་མཉམ་པར་གྱུར་བ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུན་ལས་སྐྱེ་བ་ཕྲད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས། དངོས་པོ་གཤིས་དང་ཐ་སྙད་གང་དུའང་རང་དང་གཞན་རང་མཚན་པ་མེད་པས་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཡང་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མེད་པས་ཀྱང་གཞན་སྐྱེ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་སོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཙམ་མི་འགོག་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣང་ཉིད་དགག་མིན་གྱི། །འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་
Chinese
而后者存在于后得位，因此被称为清净世间。对于异生凡夫来说，它总是存在，即使在入定于集合道时，五根的明相也不会停止。这种显现为多种多样的现象，不像唯识宗那样认为是心，也不像声闻乘那样认为是其他事物，而是由于习气错乱的力量，才会在心中显现出那样的现象。因此，他们认为应该断除的垢染是世俗谛。胜义谛是指，如果用理智分析那个世俗谛，它没有一和多的自性，因此是存在与不存在，是与不是，成立与不成立等等，对于任何法的戏论言说都超出了思维的范围，因此他们认为，就像以前一样，没有什么可以被设定为不成立的。如《二谛论》所说：“此世俗显现，若以理智分析，则无所得。无所得即胜义，本来自在之法性。”以及《金刚经》所说：“法性非所知，彼不能被识知。”以及前面那部经所说：“知有无事物者，遍知者亦未见。彼之事物为何如，以极细之见谛观。”证悟的方式是，通过智慧分析，没有任何可以作为目标的是胜义谛，即各自通过各自的明智之智慧，以没有任何可见之方式证悟，如《般若经》所说：“以不见任何法之方式见，即是见般若波罗蜜多。”如此，通过了解二谛的意义，最终积累了世俗谛的显现之福德资粮，以及胜义谛的无显现智慧资粮，从而现证二身，为了自利而现证离戏论的法身，为了他利而显现如幻化的色身，从而在轮回存在期间利益众生，也就是在入定之后，以如幻化的智慧行事，而在胜义谛中，既没有成佛者，也没有利益者，因为超越了戏论的边际。下文说：“胜义谛认为如幻和空性，此处超越有无，因此不认为是两者。世俗谛认为是幻化和事物真实，此处虚假本身也像虚假一样，仅仅是从因缘和合而生。
English
The latter exists in the subsequent attainment, hence it is called the pure mundane. For ordinary beings, it is always present, even when absorbed in the accumulation path, the clear appearance of the five senses does not cease. This appearance as diverse phenomena is not mind as in the Mind-Only school, nor is it another thing as in the Hearers' school, but it appears in the mind in that way due to the power of habitual confusion. Therefore, they believe that the defilements to be abandoned are the conventional truth. The ultimate truth is that if that conventional truth is analyzed with reason, it has no nature of one or many, therefore it is existence and non-existence, is and is not, establishment and non-establishment, etc. Any elaboration of speech about any dharma is beyond the scope of thought, so they believe that, as before, nothing can be established as unestablished. As the Two Truths says: "This conventional appearance, if analyzed with reason, nothing is found. Non-finding itself is the ultimate, the dharma nature that has always been." And as the Diamond Cutter says: "Dharma nature is not knowable, it cannot be known." And as the previous scripture says: "The knower of existence and non-existence, even the all-knowing one does not see. What is its nature like, contemplate with extremely subtle view." The way of realization is that through analyzing with wisdom, nothing can be taken as an object, which is the ultimate truth, that is, each individually realizes through their own intelligence and wisdom in a way that nothing is seen, as the Mother says: "Seeing in a way that no dharma is seen is seeing the Perfection of Wisdom." Thus, by understanding the meaning of the two truths, one ultimately accumulates the accumulation of merit with appearance in the conventional truth, and the accumulation of wisdom without appearance in the ultimate truth, thereby manifesting the two bodies, manifesting the dharmakaya free from elaboration for one's own benefit, and manifesting the illusory form body for the benefit of others, thereby benefiting sentient beings as long as samsara exists, that is, after absorption, acting with illusory wisdom, while in the ultimate truth, there is neither a Buddha nor a benefactor, because it transcends the limits of elaboration. The following says: "The ultimate truth is considered illusory and emptiness, here it transcends existence and non-existence, therefore it is not considered both. The conventional truth is considered illusory and things are true, here falsehood itself is also like falsehood, merely arising from the combination of causes and conditions.
Chinese
有言说的差别。对此进行驳斥：在名言中，显现为因缘和合的幻象，以及不承认与事物相异的胜义，这可以成立。但是，认为显现的事物有真假两种，这不合理。因为水中的月亮和空中的月亮都是由因缘显现，并且显现在眼识中，经过观察都不能成立，是相同的。空中的月亮本身没有微尘的组成部分，并且通过刹那、时间和没有边际和中心的道理也被否定。因此，没有的事物显现为与水中的月亮相同，这是不合理的。对于习气错乱的意识所显现的事物，也没有差别。如果说有能起作用和不能起作用的差别，空中的月亮能消除黑暗，而水中的月亮不能消除，那么，这只是片面的观察是相同的。那么，如同水中的月亮是自相一样，空中的月亮也不能起作用，因为显现在水池中的作用空中的月亮不能起作用，因为它是空中的月亮。因此，仅仅是显现的作用，从一切方面来说，空中的月亮也不能起作用。所以，一切事物都与水中的月亮相同。《三摩地王经》中说：“如同夜晚水中的月亮，在清澈无垢的湖水中显现，水中的月亮是空虚的，没有精华。一切诸法都应如是了知。”这样，虽然显现为从因缘和合的显现中产生，但是，不应认为仅仅是从他者产生。因为，如果在名言中成立从他者产生，那么也会成立从自身产生。如果说没有从自身产生，因为在自身成立时或不成立时，都不可能产生，那么，从他者产生也没有，因为如果因停止，那么产生就会变成无因；如果从没有停止的因产生，那么就会变成从常法产生，因此不会产生。并且，同时产生的事物，不能成立为所生和能生。从连续不断的事物产生，因为已经遮止了相遇，所以根本不能成立。因此，仅仅是显现为从因产生果，在事物的自性和名言中，都没有自和他者自相，因此不能成立从它产生。然而，显现为从他者产生也只是错觉，实际上并不存在，因此也应了知他生不能成立。并不遮止仅仅是显现为从因缘产生，如同显现本身不可否认一样。在此处是痛苦
English
There are differences in speech. To refute this: In conventional terms, it is acceptable to have the appearance of causes, conditions, and interdependent illusions, and to not accept ultimate truths that are different from things. However, it is not acceptable to consider appearances as having two types: true and false. This is because both the moon in water and the moon in the sky appear due to causes and conditions, and they appear to the eye consciousness. Upon examination, they are both equally unestablished. The moon in the sky itself lacks atomic components, and it is also negated by the reasoning of moments, time, and the absence of edges and centers. Therefore, the appearance of something that does not exist is similar to the moon in water, which is unreasonable. There is also no difference in what appears to the consciousness of habitual delusion. If one argues that there is a difference between being able to function and not being able to function, such as the moon in the sky dispelling darkness while the moon in water does not, then this is just a one-sided observation. So, just as the moon in water is self-characterized, the moon in the sky is also unable to function, because the function of the moon in the sky appearing in a pond is not possible, as it is the moon in the sky. Therefore, the moon in the sky cannot function in all ways, only in terms of appearance. Thus, all things are similar to the moon in water. The Samadhiraja Sutra states: "Just as the moon in the water at night appears in a clear and unpolluted lake, the moon in the water is empty and without essence. Know all dharmas to be the same." Thus, although it appears to arise from the appearance of causes, conditions, and interdependence, it is not reasonable to assume that it arises solely from others. Because if arising from others is established in conventional terms, then arising from oneself would also be established. If one says that there is no arising from oneself because it is not possible to arise when oneself is established or unestablished, then there is also no arising from others. Because if the cause ceases, then arising would become without a cause; and if it arises from a cause that has not ceased, then it would become arising from permanence, and therefore it would not arise. Furthermore, things that arise simultaneously cannot be established as the produced and the producer. Arising from a continuous stream is not established because the encounter has been prevented. Therefore, it is only unestablished. Thus, merely the appearance of the fruit arising from the cause is not established as arising from it, because in the nature of things and in conventional terms, there is no self, other, or self-character. However, the appearance of arising from others is also just an illusion, and it does not exist in reality. Therefore, one should also know that arising from others is not established. One does not deny the mere appearance of arising from causes and conditions, just as appearance itself cannot be denied. Here is suffering.