Tibetan
ལ་ཏེ། སྒྱུ་མ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་སྔགས་དང་ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་རྟ་གླང་དུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གཞལ་ན་དུས་དང་ཕྲད་པ་དང་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་གིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཆོས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་མི་བདེན་ཡང་སྒྱུ་མ་སྒྱུ་མར་བདེན་པར་རིགས་པས་མི་ཁེགས་སོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས། རྡུལ་ལ་སོགས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དུ་སྒྱུ་མ་མ་གྲུབ་པས་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རྫུན་པའམ་ནི་བདེན་པ་ཞིག ། བསྟན་པ་ལ་ནི་རྙེད་གྱུར་ན། །ལྟ་བ་འཛིན་པར་དེ་འགྱུར་ཏེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ མེད། །ཅེས་པ་དང༌། སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་ནི་གཅིག་སྟེ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དབུ་མ་རྩ་བར་སྒྱུ་མ་དང་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་ནི། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་རྫུན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང༌། བཞི་བརྒྱ་པར། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ ཅེས། །ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་དུས་ནི་རིང་པོར་ཡང༌། །གཅིག་ཀྱང་ཀླན་ཀ་བྱར་མི་རུང༌། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཤིས་ལ་བདེན་པའམ་རྫུན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་སློབ་དཔོན་དཔལ་སྦས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་སྒྱུ་མ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བདེན་ལ། དོན་དམ་པར་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། དོན་དམ་པར་ནི་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པས་དབང་པོའི་སྣང་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །རིགས་པ་ཡང་དོན་དམ་གྱི་མཚ
Chinese
是故，幻化生灭之故。」「由明咒和木片石子等，刹那间显现出生马牛之故，如坏灭也。第二，幻化的体性不成立，若以究竟的理智衡量，以时和相遇以及常和刹那观察和分析，任何法都不成立之故。若彼于幻化的自性中不真实，然幻化于幻化中真实，理智不能遮破耶？真实中承诺的自性即是承诺堪忍观察，以微尘等不成立之故，真实中幻化不成立，故不应承诺。佛陀的密意非是究竟，于梵天差别心所请问之经中云：虚妄或真实，于教法中若获得，彼即转为执见者，与外道无有差别。如是说。集经中云：如虚空如何见，当观察此义。如是说。宝积经中云：诸比丘，胜义谛乃一，是不欺惑之法涅槃也。诸行乃虚妄欺惑之法性。如是说。论师亦于中观根本中说，已超离幻化与非幻化二者之体性，谓：诸行皆是欺惑之法，是故说为虚妄。如是说。圣天亦于四百论中云：有与无以及有无，凡不承诺者，于彼纵然长时，亦无一可作争端。如是也。是故，体性上无有真实或虚妄。又，导师吉祥藏等一些人则说，幻化非是胜义谛，如何显现，于世俗中由缘起生之故，于显现中是真实的，然于胜义谛中任何也不成立，如圣者二谛经中云：于世俗中乃事物之自性，于胜义谛中任何也不可得。又，母经中云：于胜义谛中任何也无有成立。如是说故。于世俗中非是空性，能作义利故，于各自根识之境是真实的之故。于胜义谛中是空性，任何也不成立之故，如是承许。理智亦是胜义之
English
Therefore, because illusion arises and ceases." "Because of the appearance of horses and cattle being born in an instant from mantras, wooden pieces, pebbles, etc., it is like destruction. Secondly, the characteristic of illusion is not established. If measured by ultimate reasoning, and examined and analyzed by time, encounter, continuity, and instant, no dharma is established. If it is not true in the nature of illusion, but illusion is true in illusion, can reason not refute it? The very acceptance in reality is the acceptance of being able to withstand examination. Because it is not established by atoms, etc., illusion is not established in reality, so it should not be accepted. The Buddha's intention is not ultimate. In the Sutra Requested by Brahma Viseṣacitta, it is said: 'If falsehood or truth is found in the teachings, it will become an adherent of views, and there will be no difference from heretics.' So it is said. In the Compendium, it is said: 'How is the sky seen? Examine this meaning.' So it is said. In the Ratnakūṭa Sūtra, it is said: 'Monks, the ultimate truth is one, the undeceptive dharma is nirvāṇa. All conditioned things are false and deceptive in nature.' So it is said. The teacher also said in the Root Verses on the Middle Way that he has transcended the nature of both illusion and non-illusion: 'All conditioned things are deceptive dharmas, therefore they are said to be false.' So it is said. Āryadeva also said in the Four Hundred Verses: 'What does not accept existence, non-existence, and existence-non-existence, even for a long time, no one can make a dispute.' So it is. Therefore, there is neither truth nor falsehood in nature. Furthermore, some, such as the teacher Śrīgupta, say that illusion is not the ultimate truth. How it appears is true in appearance because it arises from conditions in conventional truth, but nothing is established in ultimate truth. As it is said in the Sutra on the Two Truths of the Noble One: 'In conventional truth, it is the nature of things; in ultimate truth, nothing is perceived.' Also, in the Mother Sutra, it is said: 'In ultimate truth, nothing is completely established.' So it is said. In conventional truth, it is not emptiness because it can perform functions, so it is true in the respective objects of the senses. In ultimate truth, it is emptiness because nothing is established. This is how they assert it. Reason is also of ultimate
Tibetan
ན་ཉིད་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་མི་བཟོད་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་བདེན་རྫུན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་མི་རྟག་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའམ། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའང་སྐྱེ་འགག་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ།དེས་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བརྟགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཟླ་གཅིག་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ལ་མི་བསླུ་བ་དང༌། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལ་བསླུ་བར་དབྱེ་ཞིང༌། དོན་དམ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དབྱེ་བསལ་མེད་དོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་མི་བརྗོད་དེ། རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་དང༌། སྟོང་པ་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་དགག་པ་ལ་ནི་གསུམ་སྟེ། མི་སྲིད་པ། རྟོག་བྱར་མི་རུང་བ། གོ་སྐབས་མི་རྙེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མི་སྲིད་དེ། སུ་ལའང་སྣང་དུ་མི་རུང་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བརྟག་བྱའི་ཡུལ་དུའང་མི་རུང་བས་རྟོག་བྱའི་དོན་དུའང་མི་རུང་སྟེ། ཤེས་བརྗོད་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་རྫུན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མི་སེལ་ཞིང༌། ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སྤང་གཉེན་དུ་མི་འཐད་དེ་དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་ཤེས་པས་མི་ཕན་པ་ལྟར། གཞི་རྫུན་གྱི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས། ལོགས་སུ་སྟོང་པ་རྟོགས་པས་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཕན་པས་རྟོགས་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་གནས་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མི་རྙེད་པར་ཐལ་ཏེ། ནམ་མཁས་ཁྱབ་ཚད་དུ་སྣང་བས་ཁྱབ་པས་ཕྱོགས་བཅུ་གང་ནས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པས་རྟོགས་པའང་མི་རུང་སྟེ་སེམས་སྣང་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ལས་ནམ་ཡང་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོག་བྱ་དེ་ཡང་རྟོག་བྱེད་༼༡༽སེམས་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་དམ་མི་འཐད་དེ། སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ལོགས་ཤི
Chinese
因为观察自性是可以的，而观察世俗的体性是不可以的，所以这些是相违的，因为真假二者不能合一，所以不是有法和法性。如果是这样，就像世俗无常一样，世俗的法性胜义谛也应成无常吗？或者，就像法性胜义谛无生灭一样，世俗谛也不应有生灭的过失。因此，显现的各种现象都是世俗，真实的世俗如一月般，不欺骗自性；虚假的世俗如二月般显现，欺骗自性，这样区分。胜义谛什么也不成立，所以没有区分。因此，二谛不是包含在一个事物中的法，所以不能说是“有法的法性”。因为自性显现是世俗，是有法；空性是胜义的法性，互相观待而成立。这是上述的观点。对此进行驳斥，有三点：不可能，不可思议，没有机会。第一点，不是显现的空性，在二谛中都不可能，因为对谁也不显现，所以是没有形象的，而且形象在世俗中也没有，就像阻挡虚空一样。第二点，因为在观察的对境中也不可能，所以在思议的意义中也不可能。如果是了知、言说、衡量的事物，就会变成虚假的。如果不是这些的自性，那是不可能的，所以不能证悟。仅仅证悟一切显现为空性，不能消除障碍，而且执着为不同，不适合作为对治，就像对敌人产生嗔恨时，知道虚空是空性也没有用一样。对于虚假的基础显现执着为真实，另外证悟空性，对什么也没有用，所以那个证悟是没有必要的。第三点，空性存在的机会也不可能找到，因为虚空以遍布的程度显现，所以从任何方向都没有不显现的机会。用意识证悟也是不可能的，因为无论从心识显现的分别和无分别中都无法找到，而且所思议的也是能思议的心识显现。因此，与世俗不同的胜义谛是不合理的。心释中说：从世俗中分离
English
Because examining the nature is permissible, but examining the characteristics of conventional truth is not, these are contradictory. Since truth and falsehood cannot be one, they are not the subject and its property. If so, just as conventional truth is impermanent, would the nature of conventional truth, the ultimate truth, also become impermanent? Or, just as the nature of ultimate truth is without arising and ceasing, would conventional truth also not arise and cease? Therefore, all the various appearances are conventional. True conventional truth, like a single moon, does not deceive its own nature; false conventional truth, like the appearance of two moons, deceives its own nature, thus distinguishing them. Since ultimate truth is not established in any way, there is no distinction. Therefore, the two truths are not phenomena that are contained within one entity, so they cannot be called the "property of a subject." Because the appearance of inherent existence is conventional, it is the subject; and emptiness is the property of ultimate truth, established in dependence on each other. This is the statement. To refute this, there are three points: impossibility, inconceivability, and no opportunity. The first is that emptiness that is not an appearance is impossible in both truths, because if it does not appear to anyone, it is without form, and form does not exist even in conventional truth, just like blocking space. The second is that because it is not possible as an object of examination, it is also not possible as an object of thought. If it is the nature of knowing, speaking, and measuring, it will become false. If it is not the nature of these, it is impossible, so it cannot be realized. Merely realizing all appearances as empty does not eliminate obscurations, and holding to differences is not suitable as an antidote, just as knowing that space is empty does not help when anger arises towards an enemy. By clinging to the false basis of appearance as true, and separately realizing emptiness, it is of no benefit whatsoever, so that realization is unnecessary. The third is that the opportunity for emptiness to exist is also impossible to find, because space pervades as the extent of its appearance, so there is no opportunity from any direction where appearance does not exist. It is also impossible to realize through knowledge, because it can never be found from mental appearance, either conceptual or non-conceptual. And the object of thought is also the mental appearance of the thinker. Therefore, an ultimate truth that is different from conventional truth is unreasonable. In the Mind Commentary, it says: Separate from conventional truth