Tibetan
་ཏུ་རྟག །མཆན་ཁུང་གཡའ་འཕྲུག་ལས་བྱུང་བ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་བདེ་ཆེན་མིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ལམ་དངོས་མ་ཡིན་པས་ཞེན་པར་མི་བྱ་ལ། ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་མ་རྫོགས་རིང་ལ་དོར་བར་ཡང་མི་བྱ་བར་འབད་དོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་སྲོག་གི་སྦྱོར་བ་རླུང་ལ་མ་བསླབས་ན། ཁམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རླུང་བསྒོམ་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཆ་བསྲང་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ། །ལག་པ་པུས་བཀབ་མཇིང་བ་ཅུང་དགྱེ་བས། །དབུགས་ནི་ཐད་སོ་མིག་ནི་འགུལ་མི་བྱ། །རླུང་རོ་ཕྱིར་འདོན་འཇམ་རླུང་ནང་དུ་བཟུང༌། །རླུང་ནི་ཁ་སྦྱར་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་གསལ། །ཁ་དོག་གྲངས་དང་རེག་བྱ་དབྱིབས་བསྒོམས་པས། །རྣམ་རྟོག་རང་འགགས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པར་གནས། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ། །ལུས་གནད་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལས་ལག་པ་པུས་མོའི་སྟེང་གཉིས་སུ་བཀབ་ལ། མཇིང་པ་དགྱེ་ཞིང་མིག་མི་འགུལ་བར་ཧ་རེ། རླུང་ཐད་སོར་དར་ཅིག་བཞག་ནས། རླུང་རོ་གསུམ་མམ་དྲུག་ཕྱིར་སངས་ཀྱིས་ཕུལ། རྩ་གསུམ་ཀ་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་སྤྱི་བོ་མགྲིན་པ།སྙིང་ག་ལྟེ་བ་བཞིར་འཁོར་ལོ་བཞི་གདུགས་ལྟར་གསལ་ཞིང༌། རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་མར་སྣ་སྤུ་ནག་གུ་ལ་ཐུག་པ་ནི་དབུ་མར་འདུད་ནས་ཡོད་པ། ཡར་སྣ་སྣ་བུག་གཉིས་ན་ཡོད་པ་ནས་རླུང་ཞུགས་ནས་དབུ་མར་སོང་ནས་གསལ་བདེ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་བསྒོམ་ཞིང༌། སྟེང་འོག་གི་རླུང་ཁ་སྦྱར་ལ་མ་ཡེངས་པར་རླུང་གི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སེམས་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་དབྱར་མེ། སྟོན་རླུང༌། དགུན་ཆུ། དཔྱིད་སའི་རླུང་རྒྱུ་བས། དེའི་གཉེན་པོར་གོ་བཟློག་པའམ། ནམ་མཁའི་རླུང་འབའ་ཞིག་གམ། ནད་ཁམས་དང་བསྟུན་ནས་གང་འཕྲོད་བསྒོམ་པའོ། །སའི་རླུང་སེར། ཆུའི་དཀར། མེའི་དམར། རླུང་གི་ལྗང༌། ནམ་མཁའི་རླུང་མཐིང་ག་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱང༌། གྲུ་བཞི་དང༌། ཟླ་གམ་དང༌། གྲུ་གསུམ་དང༌། གཞུ་བདུངས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཀུན་ནས་ཟླུམ་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རླུང་ཁ་སྦྱར་ནས། ཐུབ་ཐང་བཟུང་ནས་དལ་གྱིས་ཕྱིར་སོང་དུས། ལྷག་ཅུང་ཟད་བཟུང་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དབུ་མའི་ནང་སྙིང་གི་ཐད་སོར་བསྒོམས་ནས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་བརྟན་དུས། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོར་ཆུ་རླུང༌། ལོངས་སྤྱོད་དུ་ས་རླུང༌། སྙིང་ནང་དུ་ནམ་མཁའི་རླུང༌། ལྟེ་བ་མེ་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་བསྒོམ་པར་ བྱའོ། །དེས་ནི་རླུང་ལྔ་ལས་སུ་རུང་བའི་རྟགས་སུ། ནང་གི་ཤེས་པ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ཡང་གཡས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་པའི་རྟགས་སུ་སྣང་བ་དུ་བ་ལྟ་ བུའོ། །གཡོན་རླུང་ཚུད་པས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །མེ་རླུང་ལ་མར་མེ་དང་འོད་འབར་བའོ། །ཆུ་རླུང་ལ་སྤྲིན་དང༌། མཐོངས་ཁུངས་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །ས་རླུང་ལ་གསེར་གྱི་མདོག་དང༌། གློག་ལྟ་བུའོ། །ནམ་མཁའི་རླུང་ལ་དང་པོར་མཐིང་ག་ལས་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེའོ། །ཐམས་ཅད་དབུ་མར་ལས་སུ་རུང་བའི་རྟགས་སུ་འོད་ལྔའི་འཇའ་ཚོན་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། མཆོད་རྟེན་དང༌། གཞལ་མེད་ཁང་དང༌། དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་དང༌། པདྨ་ལ་སོགས་པ་འོང་ངོ༌། །དེའི་དུས་སུ་འགྲོ་དྲུག་གི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་རླུང་སེམས་འདུས་པའི་རྟགས་སུ་ལྷ་དང་མི་དང་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་སྣང་བ་འཆར་ཞིང༌། རང་ཡང་དེར་གྱུར་པའམ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། གནས་སྦྱོངས་ཀྱི་གདམས་ངག་གིས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཅིང་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཐག་བཅད། དེ་ནས་གནས་འབྱམས་ལ་འགྲོ་བས། ལུས་གནད་དང་དམིགས་གནད་བསྒྱུར་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་དེས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ངོ་སྤྲད་ནས། གང་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་སྣང་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་ཞེན་ན། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་དང་ཁྱད་མེད་པས་སྣང་བ་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་མ་བྲལ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་ ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བདག་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང༌། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་འཇའ་འདྲ་མཐོང༌། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི༼༡༽། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་འཁྲིད་པར་བྱེད། །ཉན་ཐོས་དག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་སྣང་བ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནས་བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་བྱུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ ལྟས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གནད་དུ་བསྣུན་པས་རླུང་གི་རེག་བྱ་དང་གྲངས་ལ་ཡང་བསླབ་བོ། །རེག་བྱ་ནི་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་བསྒོམས་ལ་གྲངས་ཕྲེང་བ་ལ་བགྲངས་པས་སྔར་བས་ཉུང་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཇི་ཞིག་ན་ད་ལྟའི་རླུང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ། དེ་དུས་དབུགས་གཅིག་ལས་མི་རྒྱུ་ཞིང༌། མཐར་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཐམས་ཅད་དབུགས་གཅིག་གི་རིང་ལ་འགག་སྟེ། རླུང་ལས་སུ་རུང་བའི་ཡོན་ཏན། ལུས་ཡང་བ་དང༌། འཇག་མའི་རྩེ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅའ་ནུས་པ་དང༌། མངོན་ཤེས་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པ་དང༌། རྐང་མགྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཕྲན་ཚེགས་འགྲུབ་བོ། །དེའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱི་རླུང་ལྔ་དང༌། དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ཡང་དབང་དུ་འདུས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་རླུང་ལྔ་ནི། སྲོག་རླུང༌། མེ་མཉམ། ཁྱབ་བྱེད། གྱེན་རྒྱུ། ཐུར་སེལ་ལོ། །གནས་ནི་སྙིང་ག །ལྟེ་བ། ལུས་བྱིངས། རོ་སྟོད། རོ་སྨད་ན་གནས་སོ། །དབང་པོ་ལྔའི་རླུང་ནི། མིག རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་རྒྱུ་བའོ། །དེ་ནས་རྩོལ་བའི་སྦྱོར་བས་ཁམས་ལ་མ་བསླབས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པས། འདིར་དེ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་ཁམས་ལ་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ ཡང༌། །ཨ་ཤད་མེ་ཡིས་རི་བོང་ཅན་བཞུ་བས། །བདེ་ཆེན་ངང་ལ་མི་རྟོག་སྦྱངས་རྗེས་སུ། །འཁོར་ལོ་བཞི་དབུས་རྩ་གསུམ་སྟེང་འོག་ལས། །ཉི་ཟླའི་འགྲོས་ཅན་དབུ་མར་མཉམ་ཞུགས་ཏེ། །དབུས་སུ་རྣམ་འདྲེས་ཨེ་ཝཾ་ཟུང་འཇུག་ནི། །ལྔ་ལྡན་ཆེས་ཕྲ་འོད་གསལ་ངང་ཉིད་ལས། །མཆོག་རབ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། །གཞན་ལ་མི་རྟོག་ཞི་གནས་འགྲུབ་པ་ཡིན། །འདི་ལ་གཏུམ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། བདེ་ཆེན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ། རྩལ་སྦྱོངས་བོགས་འབྱིན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་གསུམ་དུ་གནས་པ་ལས། དང་པོ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ནི། ལུས་གནད་དང་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། ལྟེ་བའི་ཐད་ཀྱི་དབུ་མའི་ནང་ན། ཨ་ཤད་རེག་བྱ་ཚ་བ་རྟ་རྔ་ཙམ་ལས་མེ་འབར་བ་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ནས་ཧཾ་ཐུར་དུ་བལྟ་བ་ལ་རེག་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བབས་ཏེ། དབུ་མ་གང་བས་བདེ་བ་རྒྱས་པའི་ངང་ལ་དར་ཅིག་བསྒོམས་པས། རོ་མའི་དངས་མ་དཀར་པོ་དང༌། རྐྱང་མའི་དམར་པོ་གཉིས་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་མར་སྣ་ནས་ཞུགས་པ་སྙིང་གར་འདྲེས་ཏེ། བདེ་བ་དང་གསལ་བའི་ཨེ་ཝཾ་ཟུང་འཇུག་གི་ཉམས་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་གོང་བུ་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་གཏད་ནས་བསྒོམ་པ་ནི། བདེ་མཆོག་ལས། རྟག་ཏུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ ཡི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་སྒོམ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ།
Chinese
ཏུ་རྟག །མཆན་ཁུང་གཡའ་འཕྲུག་ལས་བྱུང་བ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་བདེ་ཆེན་མིན། །如是说。因此，不是真实道，故不应执着。是道的顺缘，故在未圆满前也不应舍弃，应努力。 其中，首先没有修习命的结合风，则界不能堪能，因此修风： 身之姿势正直金刚跏趺坐，手覆膝盖颈稍倾，气息正直眼不动，呼出浊气柔风入内持。 风相合三脉轮明，观想颜色数及触形，分别自止明澄现，不思智慧识认修胜观。 身之要点是跏趺坐，手覆于两膝之上，颈稍倾斜，眼睛不动。气息正直片刻，呼出三或六次浊气。三脉如柱，顶、喉、心、脐四处，四轮如伞般明亮。左右二脉的下端与黑毛孔相接，弯曲于中脉中。上端在两鼻孔处，从那里入风，入于中脉，观想生起明乐无思之智慧。上下之风相合，不散乱，心专注于风的形状和颜色。 此外，夏季行火风，秋季行风风，冬季行水风，春季行土风。对此，以其对治而颠倒，或唯行虚空风，或随顺病症而修习适合者。土风黄，水风白，火风红，风风绿，虚空风蓝色的形状也观想为四方形、半月形、三角形、弓形和完全圆形。 也是风相合，尽力屏住，缓慢呼出时，稍留余气，如前一样，颜色和形状观想于中脉内，心间的正前方，于四轮的中央也如是观想。 如此一稳固时，于大乐轮观想水风，于受用轮观想土风，于心中观想虚空风，于脐间观想火风的颜色和形状。 因此，作为五风堪能的征象，内之觉性明而
English
ཏུ་རྟག །It arises from scratching an itchy armpit. Why isn't it great bliss? So it is said. Therefore, since it is not the actual path, one should not be attached to it. Since it is a condition for the path, one should strive not to abandon it as long as it is not complete. In that regard, first, if one has not trained in the life-force combination of winds, the elements will not be workable. Therefore, the meditation on wind is as follows: The posture of the body is straightened in the vajra posture. Cover the hands with the knees, the neck slightly tilted. The breath is straight, the eyes do not move. Exhale the stale air, hold the gentle air inside. The winds are combined, the three channels and chakras are clear. By meditating on the color, number, touch, and shape, the thoughts cease on their own, and clarity and purity arise. Meditate on superior seeing, which introduces non-thought wisdom. The key point of the body is to sit in the lotus position, with the hands covering the two knees. The neck is slightly tilted, and the eyes do not move. The breath is straightened for a moment. Exhale three or six times the stale air. The three channels are like pillars, and the four chakras at the crown, throat, heart, and navel are clear like umbrellas. The lower ends of the two side channels meet at the black hair pores, bending into the central channel. The upper ends are at the two nostrils, from where the wind enters and goes into the central channel, and one meditates on the arising of clear, blissful, non-conceptual wisdom. Without being distracted by the combination of the upper and lower winds, focus the mind on the shape and color of the wind. Also, in summer, the fire wind flows; in autumn, the wind wind flows; in winter, the water wind flows; and in spring, the earth wind flows. As an antidote to this, reverse it, or practice only the space wind, or meditate on what is appropriate according to the illness. The earth wind is yellow, the water wind is white, the fire wind is red, the wind wind is green, and the space wind is blue. The shapes of these are also meditated on as square, crescent, triangular, bow-shaped, and completely round. Also, when the winds are combined, held as long as possible, and slowly exhaled, hold a little bit of the remaining air and, as before, meditate on the color and shape in the central channel, directly in front of the heart, and meditate in the center of the four chakras in the same way. When one is stable in this way, meditate on the water wind in the great bliss wheel, the earth wind in the enjoyment wheel, the space wind in the heart, and the color and shape of the fire wind in the navel. Therefore, as a sign that the five winds are workable, the inner awareness is clear and
Chinese
无分别念，并且会见到各种显现的空性之形。其中，右脉之气入于中脉的征象是显现如烟雾。左脉之气入于中脉的征象是显现如阳焰。火气入于中脉的征象是显现如灯火和火焰。水气入于中脉的征象是显现如云和虚空中的月亮光芒。土气入于中脉的征象是显现如金色和闪电。虚空气入于中脉的征象是首先从蓝色中显现五光的明点。一切都能在中脉中运作的征象是显现五光的彩虹、明点、佛像、佛塔、宫殿、网状结构、半网状结构和莲花等等。那时，作为六道轮回的六轮中气心汇聚的征象，会显现天、人、地狱、饿鬼、非天和畜生等处的境和相，自己也会变成那样或者像去到那里一样。通过净治处所的窍诀，了知一切都是错觉，从而对众生生起慈悲心，并断定一切如幻如梦。之后，前往处所的边际，改变身要和所缘要点而修习。如此，通过气瑜伽的方便，当了知变得明朗清澈之时，就将那本体，有无离戏如虚空般地指认出来。在任何地方都不作意而修习，那么这就是法性义的智慧，胜观的本体，修习般若波罗蜜多。如果不是这样，而是对所见显现执着于破立，那就与外道之路没有差别，因此不离显现无执的智慧至关重要。如《楞伽经》所说： “于佛及菩提，再三恭敬礼，于无我性中，如理而修习， 光明莲花等，复见虚空虹，种种诸相现，能导诸外道。 声闻及缘觉，亦复堕彼境，瑜伽无所见，是名中道义， 尔时诸佛手，从佛刹土出，摩其顶加持，是随如来相。” 如是等等。像这样击中要害，也要修习气的触觉和数量。触觉就是按照各自的本性来修习诸
English
Without conceptualization, one will see the empty forms of various appearances. Among them, as a sign of the right wind entering the central channel, appearances are like smoke. As a sign of the left wind entering, appearances are like mirages. For fire wind, appearances are like lamps and blazing light. For water wind, appearances are like clouds and the moon's rays in the sky. For earth wind, appearances are like the color of gold and lightning. For space wind, appearances are initially blue, then bindus of five lights. As a sign that everything can function in the central channel, rainbows of five lights appear, as well as bindus, Buddha images, stupas, palaces, net-like structures, semi-net-like structures, lotuses, and so on. At that time, as a sign of the wind and mind converging in the six wheels of the six realms, the realms and appearances of gods, humans, hell beings, hungry ghosts, asuras, and animals appear, and one becomes like them or like going there. Through the key instructions for purifying the places, knowing that everything is illusion, one generates compassion for sentient beings and determines that everything is like illusion and dreams. Then, going to the limits of the places, one changes the bodily postures and objects of focus and meditates. Thus, through the means of wind yoga, when knowledge becomes clear and lucid, one recognizes that very essence, the nature of being and non-being, free from elaboration, like space. Meditating without focusing on anything, that is the wisdom of the meaning of reality, the essence of insight, meditating on the Prajnaparamita. If it is not like that, but one clings to acceptance and rejection of what is seen, then there is no difference from the paths of the outsiders, so it is crucial not to be separated from the wisdom of non-grasping of appearances. As it says in the Lankavatara Sutra: "To the Buddha and enlightenment, I pay homage again and again, In the nature of selflessness, Cultivate accordingly. Light, lotus, and so on, And seeing rainbows in the sky, Various signs that appear, Can lead to the outsiders. Shravakas and Pratyekabuddhas, Also fall into that realm, Yogis who see nothing, That is the meaning of the Middle Way." "At that time, the hands of the Buddhas, Emerge from the Buddha-fields, Rubbing and blessing their heads, Is a sign of following the Tathagata." Like that and so on. Like this, striking the key point, one should also train in the tactile sensations and numbers of the winds. Tactile sensation is meditating according to the characteristics of each element,