Tibetan
བསླུ། །༼༣༽དེ་ཡི་དབང་གིས་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་པ། དབང་པོ་མ་སྨིན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་བསྟན་ན་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཉན་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀས་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཐོབ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁུ་བའོ། །དེས་ནི་བདག་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་༼༤༽ཡང༌། ཆད་པར་ལྟ་བ། རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་འཛིན་པ། དགེ་སྡིག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བརྫུན་ཟེར་བ། དམ་པའི་ཆོས་མ་རུང་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་སྟོན་པས་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། མིར་གནས་ཀྱང་སྲིན་པོ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའོ། །རྫ་སོ་མ་བཏང་བར་འོ་མ་བླུགས་ན། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱིས་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བག་མེད་པར་སྟོང་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གླེན་པ། མི་དགེ་བ་བཅུ་མི་སྤང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ།གྲུ་བུ་ག་ཅན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་དང༌། གྲམ་ཁྲོད་དུ་ས་བོན་བཏབ་པ་དང༌། འཁར་བའི་སྣོད་དུ་ཟས་དུག་ཅུང་ཟད་བཏབ་པས་ཀྱང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བའམ། ལུས་རུལ་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་པོ་བྱུགས་པ་ལྟར༌། ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཆེན་པོར་༼༡༽ལྟུང་བས་ཐར་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་གང་ཟག་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་དག་རིམ་པས་ཆོས་དུ་མ་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། དུས་གཅིག་ལ་ལམ་མི་བགྲོད་ཅིང་ཆོས་གཅིག་ཁོ་ནས་ཐར་པ་མི་འགྲུབ་པས། ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པར་གདམས་པ་ཡིན་ ནོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། བཤད་བྱའི་ཆོས་ནི་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། །བླང་དོར་ཤེས་བྱའི་གནས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ལ་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། །གཞན་དོན་སྤྱོད་ལ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་སོགས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རིམ་པ་རྣམས་བཤད་དོ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱ་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་ངེས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། ། དེ་ཡང་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ངེས་པ་དག་སྟེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་དང༌། སྤང་བྱ་དང༌། བླང་བྱར་ཤེས་པས་འཇུག་གོ །ཆོས་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཡུལ་བཅུ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་ལམ་དང་ནི། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། ། བསོད་ནམས་ཚེ་དང་གསུང་རབ་དང༌། །འབྱུང་འགྱུར་ངེས་དང་ཆོས་ལུགས་ ལའོ། །ཞེས་པ་ལས། སྐབས་འདིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བྱར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་བླང་བྱར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེ་གནས་ཐོབ་ཕྱིར་སྨན་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་༼༡༽འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ་ངེས་པ་ཡང༌། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཟབ་པར་གནས་པ་ཉིད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཚིག་དང་ཡི་གེ་གཞུང་གི་ཚོགས་བཤད་བྱ་ཐོས་བསམ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་དང༌། བླ་མ་དམ་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་པ་གནད་ངེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་ཟབ་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི། སྐབས་འདིར་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཆེ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཉིད། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དང༌། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སློབ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཚེ་མི་རྟག་པ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བཤད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཐར་པ་གྲོལ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །བློ་དང་རྗེས་སུ་འཚམས་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ངེས་འབྱུང་བསྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ། ཚིག་ཏུ་ཉུང་ལ་དོན་དུ་དྲིལ་བས་མྱུར་དུ་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་གནད་ཟབ་མོ་རྣམས་བཤད་དེ། ཚེ་ཡུན་ཐུང་བ་དང༌།ཚིག་ཐ་སྙད་མང་བ་དང༌། གང་ལའང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚེ་འདི་ཡུན་ཐུང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མང༌། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་མི་ཤེས་པས། །ངང་པ་ཆུ་ལས་འོ་མ་ལེན་པ་ལྟར། །རང་གི་འདོད་པ་དང་དུ་བླང་བར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །བྱས་པ་༼༡༽ཐམས་ཅད་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །ཅི་ལ་བསམས་ཀྱང་ཕན་པར་མི་གདའ་བས། །རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གོམས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་གང་འཆད་ནའང་འགལ་རྐྱེན་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་སྤངས་ལ་བཤད་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ཡང་མི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་སྤང་པ་ནི། །ཕྱི་ནང་འདུ་འཛི་བསྙེན་བཀུར་ཟང་ཟིང་དང༌། །ཆང་དང་གཉིད་རྨུགས་དྲན་པ་ཉམས་ལ་སོགས། ། ཐོས་པའི་དོན་ལ་བར་ཆད་གྱུར་རྣམས་སྤང༌། །ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མར་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་གཡེངས་པའི་རྒྱུ་འདུ་འཛི་རྣམ་གཡེང་གི་ཟང་ཟིང་དང༌། བསྙེན་བཀུར་མགྲོན་དུ་བོས་པས་དུས་འགྱངས་པ་དང༌། དྲན་པ་མི་གསལ་བའི་རྒྱུ་གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆོས་འཆད་ཅིང་ཉན་པའི། ཕྱོགས་དེར་ཁྲི་སྟན་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། ། མཎྜལ་ལ་སོགས་བཀོད་པས་བརྒྱན་པར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་དར་ཟབ་ལ་སོགས་པའི་སྟན་འདིང་པ་དང༌། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བླ་བྲེས་དང་ཡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀྲམ་པ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་བཤམ་པ་དང༌། རེ་ཁཱ་བྲི་བའམ། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་མཎྜལ་བཀོད་པ་དང༌། གཏོར་མ་བཤམ་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་ཁྲི་ལ་འོང་བ་ན། རོལ་མོ་དང་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང༌། རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་དབྱངས་དང་བཅས་པས་དབུལ་བར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། དམ་ཆོས་ཆར་པ་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་དེར། །སེང་གེའི་ཁྲི་སྟན་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང༌། ། མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་སིལ་སྙན་རོལ་མོའི་སྒྲ། ། མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་བརྒྱན་པར་བྱ། །སྟན་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟན་དུ་འབུལ། །ཡིད་དུ་འོང་བས་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་བསྟེན། །གཞན་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པས་སྐྱོ་བ་མེད། །དེ་ལུས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་དང་ལྡན། །ཞེས་སོ། །གཞན་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་ནི་ཕྱོགས་དེར་འདུས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དག་སྣང་དང་མོས་གུས་བྱེད་ཀྱི། གཤེ་བ་དང༌། ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། བྲེ་མོའི་གཏམ་མི་བྱ་ཞིང༌། སྤོས་དང་མར་མེའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པར་ བྱའོ། །བཀོད་པ་བཤམས་པ། དེ་ནས་སྟོན་པ་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས། ། སེམས་བསྐྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ངང་ལས་བཤད་པར་བྱ། །ཆོ
Chinese
欺骗。《（3）》“以其之力，人身难得。”如是说。又，彼经中说：于二乘未勤学者，根未成熟者，精进微弱者，若示以甚深大乘，则讲者与听者二人，皆得极重罪果，即是违背一切善逝。因此，自诩为了解我者《（4）》，复次，断见者，执无因果者，诽谤善恶者，妄言大乘者，损毁圣法者，说非法为法，说法为非法者，乃大邪见者，虽住于人，实为罗刹，于无数劫中，人身亦难得。如不倾倒陶土中的污水，而注入牛奶，则因器皿之过失，使器皿与内容皆变质。如是，师徒二人亦为我慢所败坏。以增上慢，放逸而耽著空性见之愚者，不舍弃十不善业，虽勤修大乘，亦不可能生起法性之现观，如漏船入海，如沙中播种，如掺杂少许毒药之食物，皆不可用，或如腐尸涂香。堕入恶趣恶道，堕入大恶道《（1）》，故无解脱之时机。是故，于法应如器皿般次第而入。总而言之，欲求证解脱之人，需次第修学诸多法门。因一时不能行于多道，亦不能以一法而得解脱，故劝诫需次第修学多种方便。《》其后，所说之法乃乘之种类，应取应舍之诸处，一切皆是。初业者应说因果，入道者应说乘之种类，利他行者应说五明等，应说深广之次第。《》是故，欲求菩提者，应精通一切应取应舍之处，了知其自性，乃从决定所应建立之法而生。《》又，乘之种类之所衡量之决定者，即是显有轮回涅槃所摄
English
Deception. (3) "By its power, it is difficult to obtain a human body." So it is said. Also, in the same text, it says: If one teaches the very profound Great Vehicle to those who have not diligently practiced the Two Vehicles, whose faculties are not mature, and whose diligence is weak, then both the one who teaches and the one who listens will obtain an extremely heavy sinful result, which is to oppose all the Sugatas. Therefore, those who claim to understand me (4), furthermore, those who hold to annihilationism, who hold to the absence of cause and effect, who slander virtue and vice, who falsely claim the Great Vehicle, who destroy the sacred Dharma, who teach what is not Dharma as Dharma, and who teach what is Dharma as not Dharma, are those with great wrong views, who, though dwelling as humans, are actually rakshasas, and for countless eons, it is difficult to obtain a human body. If one pours milk into a container without first pouring out the dirty water, then due to the fault of the container, both the container and its contents become corrupted. Likewise, both the master and the disciple are corrupted by arrogance. The fool who, with arrogance, recklessly clings to the view of emptiness, and does not abandon the ten non-virtuous actions, even if diligently practicing the Great Vehicle, it is impossible for the realization of the nature of reality to arise, just as a leaky boat entering the ocean, or sowing seeds in sandy soil, or food mixed with a little poison, is unusable, or like applying perfume to a rotting corpse. Falling into evil realms and evil paths, falling into great evil paths (1), therefore, there is no opportunity for liberation. Therefore, one should enter the Dharma gradually, like a container. In short, those who seek to attain liberation must gradually study many Dharmas. Because one cannot travel many paths at once, nor can one attain liberation through a single Dharma, it is advised to gradually study various methods. After that, the Dharma to be taught is the categories of vehicles, all the places of what should be taken and what should be abandoned. For beginners, one should teach cause and effect, for those who have entered the path, one should teach the categories of vehicles, and for those who practice benefiting others, one should teach the five sciences, etc. One should teach the profound and vast stages. Therefore, those who desire enlightenment should be skilled in all places of what should be taken and what should be abandoned, and knowing their nature arises from determining what should be established. Also, the determinants of what is measured by the categories of vehicles are all that is encompassed by samsara and nirvana.
Chinese
所包含的法，通过了知应知、应断、应取而进入。法，是指其自性包含十种境。如《释量论》中说：“法是应知、道，涅槃和意境，福德、寿命和圣教，未来、决定和法理。”从这里来说，轮回的法，烦恼等，是指了知应断。涅槃的法，清净等，是指了知应取，这是确定四谛行境的方式。如《宝性论》中说：“病是应知，病因是应断，为了获得安乐处，应如医治疾病一样。痛苦、痛苦之因、灭除痛苦和道，应知、应断、应获得和应修习。”因此，作为其方便的支分，确定决定的方式也是，显现为多种多样的法，范围广大，以自性空性的体性深奥地存在，以二谛来确定。词句和文字，经论的集合，讲说听闻思维的自性广大等，以及从上师传承下来的口诀，超越词句和文字，以要点确定，法性的意义当下在相续中显现的深奥等，这些是此处所要决定的法。对于智慧和发心广大，从而致力于利益他人的人们，开示所有深奥和广大的处所。如《庄严经论》中说：“若未勤奋于五明处，即使是胜者也不能获得一切智智。为了调伏和摄受他人，以及自己通晓一切，因此于此而学习。”对于最初的修行者，讲述解脱的利益和轮回的过患，寿命无常和因果的信心。如《宝积经》中说：“对于进入解脱者，宣说符合其智慧和意乐的法。”就像这样。对于以修持出离心为核心的人们，讲述词句简略而意义浓缩，从而迅速通往解脱的深奥要点，因为寿命短暂，词语繁多，并且对任何事物都没有实义。至尊燃灯智（阿底峡）尊者曾说：“此生短暂，所知甚多，寿命的量
English
The included dharmas are entered into by knowing what should be known, what should be abandoned, and what should be adopted. Dharma refers to its nature encompassing ten objects. As it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Dharma is what should be known, the path, nirvana and the object of mind, merit, life and the sacred teachings, the future, certainty and the rule of law." From this perspective, the dharmas of samsara, such as afflictions, refer to knowing what should be abandoned. The dharmas of nirvana, such as purification, refer to knowing what should be adopted, which is the way to ascertain the sphere of activity of the Four Noble Truths. As it is said in the Uttaratantra: "Disease is what should be known, the cause of disease is what should be abandoned, just as one relies on medicine to attain a state of well-being. Suffering, the cause of suffering, the cessation of suffering, and the path, should be known, abandoned, attained, and cultivated." Therefore, as a branch of its means, the way of determining the definitive is also that the dharmas that appear in various ways are vast, and the essence of emptiness by nature exists profoundly, and it is determined by the two truths. Words and letters, the collection of scriptures, the nature of vast explanation, hearing, and contemplation, and the oral instructions transmitted from the venerable guru, which transcend words and letters, are determined by key points, and the profound aspects of the meaning of dharmata immediately arise in the continuum. These are the dharmas to be determined here. For those who are wise and have great bodhicitta, and thus engage in benefiting others, the profound and vast places are all taught. As it is said in the Ornament of the Sutras: "If one does not strive in the five sciences, even the supreme conquerors will not attain omniscience. In order to subdue and guide others, and to know everything oneself, therefore one studies it." For the initial practitioners, the benefits of liberation and the faults of samsara, impermanence of life and faith in cause and effect are explained. As it is said in the Ratnakuta Sutra: "For those who have entered into liberation, the dharma that accords with their intelligence and inclination is taught." Like that. For those who make the practice of renunciation the essence, the profound key points that are concise in words and condensed in meaning, and thus quickly lead to liberation, are taught, because life is short, words are numerous, and there is no essence in anything. The venerable Atisha said: "This life is short, there are many things to know, the measure of life