Tibetan
བ་ཤེས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་དང་གཞི་དང་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་འགྲོ་ཀུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཆིས་ན། དེ་ལ་འཁོར་བ་ཞེས་ཚིག་གིས་བཏགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འདོད་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སྨོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་ པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི། རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་མཚན་མར་བྱས་ནས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། རིགས་དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ་བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་པས་ཤེས་ལ། རིགས་དེ་སད་པའི་རྟགས་སུ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་ཐར་པ་ལ་སྨོན་པའི་བློ་ཡོད་པས་མཚོན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཁམས་མེད་ན། །སྡུག་ལའང་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འདོད་པ་དང༌། །དོན་གཉེར་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་དེ་ཡི། །སྡུག་བདེའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་འདི། རིགས་ཡོད་ལས་ནི་གང་ཕྱིར་ཏེ། །རིགས་མེད་དག་ལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །རིགས་དེའི་སྟོང་ཚུལ་ནི། དབྱེར་ཡོད་ཅིང་བྲལ་ཤེས་པ་དྲི་མའི་ཆོས་གློ་བུར་གྱིས་བསྒྲིབས་པས། རང་ངོ་ལ་གོས་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་དག་དུས་བྲལ་བས་སྟོང་ལ། བློས་བསམ་པ་སྟོང་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྟོང་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང༌། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད།།ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་ད
Chinese
要知道，这被称为有为法的诸法的处所、基础和所依等。所谓“若彼有则一切众生”等，如是说，世尊，若有如来藏，则以词安立为轮回。如是说。涅槃亦可得，如是说，世尊，若无如来藏，则于痛苦不生厌离，于涅槃亦不生欲求、追求与希愿，如是广说。如法身般广大，与如来无别的体性，是决定的种性之自性，彼如来藏于一切时，以于一切无有差别的体性而存在。 所谓以法性作为相来观察，如是说，种姓之子，此乃诸法之法性，如来等出现也好，不出现也好，此等有情恒时具有如来藏。如是说。 如是。以知有情欲乐、不欲痛苦之心，可知彼种性存在于有情中之相。以知厌离轮回、希愿解脱之心，可象征彼种性已觉醒之相。如《宝性论》云：若无如来界，于苦亦不厌，于涅槃生欲，追求愿亦无。有生及涅槃，苦乐之过患，何因见此耶，无种性者无。如是说。彼种性之空性之理是，以能区分且能分离的垢染之法，被突如其来地遮蔽，因于自面无有沾染而空，诸空性是远离时分的空性，以心所思之空性是不可思议之故。不以无有分别且任运成就的功德之法而空，因无为之自性恒常安住而不变异之故。如是说： 此无须遣除任何事物， 无有丝毫须安立之物， 以真实如是观真实， 若见真实即得解脱。 具有分别之体性， 突如其
English
Know that this is called the place, basis, and support, etc., of all conditioned dharmas. As for "If that exists, then all beings," it is said, "Bhagavan, if there is the Tathagatagarbha, then it is designated as samsara by words." It is said. Nirvana can also be attained, as it is said, "Bhagavan, if there were no Tathagatagarbha, then one would not be disgusted with suffering, and one would not desire, seek, or aspire to Nirvana," as it is extensively said. Like the Dharmakaya, the vast nature that is inseparable from the Tathagata, the nature of the definite lineage, that Tathagatagarbha exists at all times in a manner that is undifferentiated in all. That is to say, one should observe by taking dharmata as a characteristic, as it is said, "Son of lineage, this is the dharmata of all dharmas, whether the Tathagatas appear or do not appear, these sentient beings always have the Tathagatagarbha." As it is said. As it is. It can be known that the lineage exists in sentient beings by knowing that sentient beings desire happiness and do not desire suffering. It can be symbolized that the lineage has awakened by knowing that one is weary of samsara and aspires to liberation. As the Uttaratantra says: If there is no Buddha-nature, One will not be weary of suffering, Nor will there be desire for Nirvana, Nor will there be seeking or aspiration. The faults and virtues of suffering and happiness, Of existence and Nirvana, Why is this seen? Because it is not present in those without lineage. As it is said. The reason for the emptiness of that lineage is that it is obscured by the suddenly arising defiled dharmas that can be distinguished and separated. Because there is no contamination on its own face, it is empty. The emptinesses are empty of time. The emptiness thought of by the mind is inconceivable. It is not empty of the qualities of the dharmas that are undifferentiated and spontaneously accomplished, because the unconditioned nature always abides without change. As it is said: There is nothing to be removed here, There is nothing at all to be established, Look at reality as it is, If you see reality, you are liberated. Having the characteristic of distinction, Suddenly
Tibetan
ག་གི་ཁམས་སྟོང་གིས། །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་འདི་ལས། བསལ་བ་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གློ་བུར་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞག་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ། བྲལ་ཤེས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ། བྲལ་མི་ཤེས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས། གདྒཱ་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་ནི་མི་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེར་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་རྟག་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །༈ ཚུལ་གཞན་དྲང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་བཀའ་བར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང༌། གཉེན་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དྲང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གསུངས་ཏེ། དགོངས་གཞི་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དགོས་བྱེད་སོ་སོའི་འཛིན་པ་བྲལ་བར་བྱེད། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སེམས་རྣམ་པར་ཡེངས་པ་ནི། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་མཉམ་པ་དག་ལ་བརྗོད་དོ། ། ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ
Chinese
何者的界是空性？具有无分别的体性，不是无上法所空。这显示了什么呢？因为自性完全清净的如来界中，没有任何可以去除的、作为一切烦恼之因的体性，因为远离了突发性的垢染是它的自性。对于此，也没有丝毫可以安立为清净之因的理由，因为无分别的法性是它的自性。因此，如来藏是空性的，空于有分别的、可分离的、一切烦恼的蕴；而无分别的、不可分离的、不可思议的佛法，超过恒河沙数，是不空的。如是，哪里没有的，就以它为空，这是如实地随顺而见；哪里有剩余的，就恒常有它。如是如实地了知。这两句偈颂是为了远离增益和诽谤的边，显示了不颠倒的空性之体性。如是说。这即是胜义谛空性。再者，为了引导其他方式，中间的教言显示一切法为空性，是为了引导外道执著人我，声闻和独觉执著法我，以及最初的菩萨执著事物，并执著对治为殊胜者，趋向胜义谛空性之法，所以宣说了空性如虚空。意指心性自性光明是胜义谛空性。所为是使各自的执著分离。对事物有害的是：具有无分别的体性，不是无上法所空。以及在《宝性论》的注释中说：对于此，空性是心散乱，是对新近正确进入大乘的菩萨，或者从空性的角度来说，是对如来藏的平等者说的。以及在《解深密经》中说：我说了三种无自性。
English
What realm is emptiness? It has the characteristic of non-differentiation, and is not empty of the unsurpassed Dharma. What does this show? Because in the Tathāgatagarbha, which is completely pure in its nature, there is no characteristic of affliction that can be removed, because being free from adventitious stains is its nature. There is also no reason to establish purification for this, because the nature of non-differentiation is its nature. Therefore, the Tathāgatagarbha is empty, empty of the differentiated, separable, and all afflictive aggregates; and the non-differentiated, inseparable, inconceivable Buddha-dharma, exceeding the sands of the Ganges, is not empty. Thus, what is not there is empty of it, which is truly seen accordingly; and what remains there is always there. Thus, it is known as it is. These two verses show the nature of non-inverted emptiness, in order to be free from the extremes of addition and denial. Thus it is said. This is called the ultimate emptiness. Furthermore, in order to guide other ways, the intermediate teachings show that all dharmas are empty, in order to guide the non-Buddhists who cling to the self of a person, the Śrāvakas and Pratyekabuddhas who cling to the self of dharmas, and the initial Bodhisattvas who cling to things, and who cling to antidotes as superior, towards the Dharma of ultimate emptiness, so emptiness is taught as being like space. It means that the self-luminous nature of mind is the ultimate emptiness. The purpose is to separate individual attachments. What harms things is: having the characteristic of non-differentiation, it is not empty of the unsurpassed Dharma. And in the commentary on the Uttaratantra, it says: For this, emptiness is mental distraction, which is spoken to the Bodhisattvas who have newly and correctly entered the Mahāyāna, or from the perspective of emptiness, to the equals of the Tathāgatagarbha. And in the Saṃdhinirmocana Sūtra, it says: I have spoken of three natures without essence.