Tibetan
དང་བཅས་པའོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་འདི་རང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་སྙིང་ག་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་རིག་པ་གནས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རིག་མདངས་སྙིང་ནས་གློ་བར་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་གྱིས་སྦྲེལ་བའི་ནང་ན་ཕར་སོང་བས། གློ་བ་ན་ཤེས་པ་མེད་པའི་རླུང་ཡོད་པ་དང་འདྲེས་པས་ཤེས་པའམ། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདངས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་མི་འཕྱཻ་འོ་མིག་ཅན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གྱ་མ་གྱུར་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འགྱུ་བ་རླུང་གིས་བྱེད་པས་རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྡོད་གནས་གློ་བ་ན་ཡོད་པའི་གདངས་གློ་བ་ནས་སྒོ་ལྔ་ལ་རྩ་རེ་ཟུག་པའི་ནང་ན་ཕར་སོང་ནས་ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཤར་རོ། །དེའང་རླུང་ཁོ་རའི་རང་ལུགས་ནི་འགྱུ་ཡང་མི་རྟོག་སྟེ། གཉིད་མཐུག་པོར་སོང་བའི་ཚེ་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་རིག་མདངས་སྙིང་གར་ཐིམ་པས་ཀུན་གཞི་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་དང༌། འོད་གསལ་ཡེངས་དུས་རིག་པའི་གདངས་གློ་བ་ན་ཕར་མི་འཇུག་པར་མིག་ལས་ཐོན་པས་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་རིག་པའི་རང་ལུགས་ཀྱང་རླུང་དང་མ་འདྲེས་ན། གསལ་སྟོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཏེ། བར་དོའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་དང༌། ད་ལྟའི་འོད་སྣང་ལ་གསལ་སྟོང་དུ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སེམས་ནི་རིག་པའི་རྩལ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། སེམས་ནི་དྲན་བསམ་རིག་པའི་རྩལ། །སྣང་ཤེས་དག་ཏུ་གྱུར་ཚད་ཀུན། ། རིག་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་ན་མེད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་རིག་པའི་རྩལ་ལམ་གདངས་རླུང་གི་རྟས་ཁུར་ནས་དབང་པོ་ལ་ཐོན་ནས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་རགས་པ་དང༌། ཕྲ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང༌། ཐུགས་རྗེའི་རི་གདངས་ཀྱི་ཆ་ཁ་དོག་ཏུ་མེད་པ་དེ་རླུང་གི་རང་བཞིན་འགྱུ་ཡང༌། ཁ་དོག་ཏུ་མེད་པ་དང་གཉིས་འདྲེས་ནས་ཕྱིར་འཕྲོའམ། ནང་དུ་གནས་ཀྱང་ཁ་དོག་མེད། དབྱིབས་མེད། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། ཝལ་གྱིས་བྱུང་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད་པ་ལྟར་སོང་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ནས་གཞལ་ན། དང་པོར་བྱུང་ས་མེད། བྱུང་མཁན་གྱི་སེམས་ཞེས་ངོས་གཟུང་དུ་མ་གྲུབ། ད་ལྟ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས། ཐ་མ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྟག་ན་མེད་ལ། མ་བརྟག་ན་སྣང་སྣང་འདྲ་མོ་ཞིག་ཏུ་གནས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་རླུང་དང་འདྲེས་པ་ལས་སེམས་ཞེས་གློ་བུར་དུ་བཏགས་ཀྱང་སེམས་ཞེས་ལོགས་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རླུང་ནི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་མེད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ནི་ཀ་དག་གི་ངང་ལས་བྱུང་ལ། ཀ་དག་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སེམས་གར་ཡོད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ། ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཚུལ་བཞིན་དུ། ། སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་རྩལ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ན་སེམས་མེད་དེ། །ཞེས་སོ། དེས་ན་སེམས་ནི་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་མདངས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལ་མདངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ངོ་བོའི་མདངས་སྟོང་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་རྟོག་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱི་མདངས་གསལ་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། ཐུགས་རྗེའི་མདངས་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། གསང་འདུས་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་པས། སེམས་སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདངས་ཡིན་ལ། སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞི་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཚང་བ་བཞིན། དེའི་མདངས་སེམས་ལའང་རྩི་ཡོད་དགོས་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་བྱད་བལྟས་པ་ནི་བྱད་ཀྱི་མདངས་གཉིས་པ་ཞིག་མེ་ལོང་ལ་འཆར་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཀློང་གསལ་ལས། སེམས་ཅན་རང་རྒྱུད་རྟོགས་ཚོགས་ནི། །བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཏེ། །ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཡབ་ཡུམ་ལྔ། །དུག་ལྔ་སེར་སྣ་ཐུབ་པ་དྲུག །ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད། །སྒོ་བཞི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བཞི། །གཡས་གཡོན་ཉི་མ་ཟླ་བ་འོ། །ཞེས་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡུལ་དུ་རྟོག་པ་ལྔ་ནི་ཡབ་ལྔ། ཡུལ་ཅན་དུ་རྟོག་པ་ལྔ་ནི་ཡུམ་ལྔ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་ནི་ཐུབ་པ་དྲུག །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་སེམས་དཔའ་བརྒྱད། ཡུལ་ཅན་བརྒྱད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་སེམས་མ་བརྒྱད། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྡང་བ་དང༌། མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང༌། ཆགས་སྡང་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡུལ་བཞི་ནི་སྒོ་བ་ཡབ་བཞི། ཡུལ་ཅན་བཞི་ནི་ཡུམ་བཞི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་ཉི་ཟླ་སྟེ། ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཏེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ངན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ཡིན་པས་དོན་ལ་ར
Chinese
以及等等。分别念就是气息内外运行的这个本身。如是说。第二是心间安住着本体、自性、大悲三者的觉性，大悲的觉性光芒从心间到肺部，通过像发丝般细小的管道连接，在其中向外运行。在肺部，与没有知觉的风混合，从而产生知觉或觉性，这就像没有眼睑的眼睛一样。各种各样的境由风来运行，就像有腿的瞎马一样。这两者，即觉性和风，驻留在肺部，从肺部到五根门，每个根门都有一条脉连接，通过这些脉向外运行，从而产生各种各样的对境的分别念。然而，风本身的自性是运行而不分别的。当进入深度睡眠时，与风混合的觉性光芒融入心间，从而融入阿赖耶光明。当光明散乱时，觉性的光芒不向肺部运行，而是从眼睛中发出，从而成为明空双运的智慧，如同自生智慧的明灯。同样，觉性的自性如果不与风混合，就安住在明空不分别的智慧中，如同中阴光明之时，以及现在安住在光明中一样。因此，心是觉性的力量。如《虚空光明》中所说：心是忆念、思虑、觉性的力量，所有显现和觉知都源于觉性本身，除此之外别无他物。如是说。因此，觉性的力量或光芒被风的骏马承载，到达诸根门，从而产生各种各样的对境的粗大、微细以及不可言说的分别念。然而，大悲的觉性光芒的那部分没有颜色，它与风的自性混合，风虽然运行，但没有颜色，两者混合后，无论是向外放射还是向内安住，都没有颜色，没有形状，没有可以识别的本体。虽然像闪电一样出现，又不知道去了哪里，但如果从其自身来衡量，最初没有出现的地方，也没有可以识别的产生者之心。现在哪里也不住，最终哪里也不去的法性，如果观察就没有，如果不观察就安住在一种显现显现的状态中。这是智慧的力量与风混合，从而暂时安立为心，但并没有独立存在的心。因为风是没有本体可以识别的。
English
And so on. Conceptual thought is this very movement of breath, both inward and outward. Thus it is said. Secondly, in the heart resides the awareness of the three aspects of essence, nature, and compassion. The radiant energy of compassion travels from the heart to the lungs through channels as thin as horsehair. In the lungs, it mixes with the wind, which is without consciousness, resulting in consciousness or awareness. This is like an eye without eyelids. The movement of various objects is carried out by the wind, like a blind horse with legs. These two, the awareness and the wind, reside in the lungs. From the lungs, a channel extends to each of the five sense organs, and through these channels, the awareness travels outward, giving rise to various conceptual thoughts about objects. However, the nature of the wind itself is to move without conceptualizing. When one falls into deep sleep, the radiant energy of awareness, mixed with the wind, dissolves into the heart, and thus dissolves into the ground luminosity. When the luminosity is distracted, the radiant energy of awareness does not travel to the lungs but emerges from the eyes, becoming the wisdom of non-duality of clarity and emptiness, like a self-arisen lamp of wisdom. Furthermore, the nature of awareness, when not mixed with the wind, abides in the wisdom of non-conceptualization of clarity and emptiness, as in the bardo of luminosity, and as it abides in clarity and emptiness in the present light. Therefore, mind is the power of awareness. As it is said in the Klong gsal: "Mind is the power of memory, thought, and awareness. All that becomes appearance and knowledge is not separate from awareness itself." Thus it is said. Therefore, the power or radiance of awareness is carried by the horse of wind, reaching the sense organs and giving rise to various conceptual thoughts about objects, whether gross, subtle, or unstated. However, that part of the radiant energy of compassion, which is without color, mixes with the nature of wind, which moves but is without color. When the two are mixed, whether radiating outward or abiding inward, there is no color, no shape, no identifiable essence. Although it appears like a flash of lightning and disappears without a trace, if measured from its own nature, there is no place of origin, and no identifiable mind of the originator. It does not abide anywhere now, and ultimately does not go anywhere. If examined, its nature is non-existent, but if not examined, it abides in a state of mere appearance. This is because the power of wisdom mixes with the wind, and is temporarily labeled as mind, but there is no independently existing mind. Because the wind has no identifiable essence.
Chinese
耶。智慧的能量是从原始清净的状态中产生的，因为原始清净是空性，远离戏论。而且，心在哪里，智慧就在哪里，就像太阳和光芒一样。《虚空光明》中说：“如太阳的光芒一般，心是智慧觉性的能量，没有智慧就没有心。”因此，心是慈悲觉性的智慧的能量或光彩。而且，本体、自性、慈悲三者有三种光彩：本体的光彩是空性，远离戏论，无分别法身；自性的光彩是光明，没有执着，自显圆满报身；慈悲的光彩是觉性，散发各种显现，普照化身。第三，总结佛的自性如何存在的意义。《破斥论》中说：“因为遍布有情的心，没有不是佛的有情。”以及《密集续》中说：“从珍贵的心中向外，没有佛也没有有情。”因此，心是心间的智慧的光彩，如同心间的智慧圆满了四十二寂静本尊一样，它的光彩也必须在心中存在，就像照镜子，镜子上必须显现出第二个容貌的光彩一样。因此，《虚空光明》中说：“有情自续的觉悟集合，是四十二佛。五蕴是父母五尊，五毒和吝啬是六能仁，八识是父母八大菩萨，四门是父母四门卫，左右是日月。”因此，五蕴对境的五种分别念是五父，作为对境的五种分别念是五母。贪欲、嗔恨、愚痴、傲慢、嫉妒、吝啬等的六种分别念是六能仁。阿赖耶识等八识的八种对境的分别念是八大菩萨，作为对境的八种分别念是八菩萨母。愤怒、极度憎恨、明显不悦和贪嗔的普遍分别念的四种对境是四父门卫，四种作为对境的是四母门卫。执取和能取两种分别念是日月，也就是普贤父母二尊，这四十二尊就是四十二佛。这些看似不好的现象也是智慧的能量，所以实际上是
English
Ye. The energy of wisdom arises from the state of primordial purity, because primordial purity is emptiness, free from elaboration. Moreover, wherever the mind is, there is wisdom, like the sun and its rays. In "Vast Expanse of Clarity," it says: "Like the sun's rays, the mind is the energy of wisdom and awareness; without wisdom, there is no mind." Therefore, the mind is the energy or radiance of the wisdom of compassion and awareness. Furthermore, the three, essence, nature, and compassion, have three radiances: the radiance of essence is emptiness, free from elaboration, the non-conceptual Dharmakaya; the radiance of nature is clarity, without fixation, the self-appearing Sambhogakaya; the radiance of compassion is awareness, radiating various manifestations, the all-pervading Nirmanakaya. Third, summarizing the meaning of how the Buddha-nature abides: In the "Refutation of Extremes," it says: "Because it pervades the minds of sentient beings, there is no sentient being who is not a Buddha." And in the "Guhyasamaja Tantra," it says: "Apart from the precious mind, there is neither Buddha nor sentient being." Therefore, the mind is the radiance of wisdom in the heart, and just as the wisdom in the heart is complete with the forty-two peaceful deities, its radiance must also be present in the mind, just as when looking at a mirror, a second radiance of the face must appear in the mirror. Therefore, in "Vast Expanse of Clarity," it says: "The collection of realizations in the sentient being's own continuum is the forty-two Buddhas. The five aggregates are the five fathers and mothers, the five poisons and stinginess are the six Thubpas, the eight consciousnesses are the eight Bodhisattvas, fathers and mothers, the four doors are the four doorkeepers, fathers and mothers, and the right and left are the sun and moon." Therefore, the five conceptualizations of the five aggregates as objects are the five fathers, and the five conceptualizations as subjects are the five mothers. The six conceptualizations of desire, hatred, ignorance, pride, jealousy, and stinginess are the six Thubpas. The conceptualizations of the eight objects of the eight consciousnesses, such as the alaya-consciousness, are the eight Bodhisattvas, and the conceptualizations of the eight subjects are the eight Bodhisattva mothers. The four objects of the conceptualizations of anger, extreme hatred, obvious displeasure, and pervasive attachment and aversion are the four father doorkeepers, and the four subjects are the four mother doorkeepers. The two conceptualizations of grasping and apprehending are the sun and moon, that is, the two Samantabhadra fathers and mothers, these forty-two are the forty-two Buddhas. These seemingly bad phenomena are also the energy of wisdom, so in reality they are