Tibetan
ས་སུ་སྣང་བ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པས་གྲོལ་དུས་ནའང་ཤེལ་གྱི་ཕྱི་འོད་ནང་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་ལྟར། གདོད་མའི་གཞི་ལ་བཙན་ས་ཟིན་པར་བཤད་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །མདོར་ན་གདོད་མའི་གཞི་དེ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། གང་གིའང་འཆར་གཞི་བྱེད་པ་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བའོ། །གཉིས་པ་དོན་ལ་གཉིས་ལས། མ་དག་པའི་གཞི་བྱེད་ལུགས་ནི། གདོད་མའི་གཞི་ནང་གསལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་རིས་མེད་སྟོང་པའི་རང་མདངས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཀུན་གྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་ལ། ངོ་བོ་རིག་སྟོང་ཕྲ་མོས་ནང་དུ་ཀུན་གཞིའི་ཡུལ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་ཡུལ་བྱེད་དོ།།རང་བཞིན་གསལ་མདངས་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འོད་གཉིས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱི་ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་ཁ་དོག་དང་མཚན་མ་རིས་ཅན་དུ་བྱེད་ལ། དེ་ལས་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཡུལ་བྱེད་དོ། ། ཐུགས་རྗེས་རིག་རྩལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བས། ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས། ཀུན་གཞི་ལས་གཡོས་ཚོགས་བདུན་དུ་ཤར་བའི་བར་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གང་ལ་འཕྲོས་པའི་སྐད་ཅིག་ལྔ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་འཆར་གཞི་ཡོད་པའི་རིག་ཙམ་མ་འགགས་པར་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྐྱེན་དུ་གྲུབ་ཅིང༌། ཤར་ཡུལ་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པས་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་ཡུལ་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྲ་བའི་རྟེན་དུ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལུང་མ་བསྟན་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱའི་ཡུལ་བདུན་པོ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རགས་པ་ཚོགས་བདུན་གྱི་རྟེན་དུ་འཁྲུལ་བས། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་ད་ལྟ་ཉིན་དུས། ཤེས་པ་འཕྲོ་བ་ན་ཡང་ཀུན་གཞི་ལས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚོགས་སུ་འཆར་ལ་མཚན་དུས་གཉིད་ལ་འགྲོ་བ་ནའང༌། ཀུན་གཞི་ལ་ཐིམ་ནས་ཀུན་གཞི་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དར་ཅིག་ཐིམ་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་རེའི་དཔེར་མཚོན་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ངལ་གསོ་བ་ལྟ་བུའི་ཚེ་ཤེས་པ་དར་ཅིག་གང་དུ་ཡང་མི་རྟོག་པར་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གནས་པ་ཀུན་གཞི། དེ་ལས་དར་ཅིག་སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་པར་ལམ་མེ་གསལ་ཡང༌། དེར་འཛིན་མ་ཞུགས་པས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། དེ་ལ་སྒྲ་ལྷང
Chinese
了知显现为自显现，解脱之时也如玻璃外光内明般融入。据说已在原始基上占据稳固地位，由此可知。总之，原始基不成立在任何处，如同镜子般成为任何事物的显现基础。第二，从意义上分为二，其中不净之基的形成方式是：原始基的内明自性本体慈悲三者中，本体无分别空性的自光，为了开启一切虚空之境的机会，成为境之迷乱基础。本体觉空细微，于内成为阿赖耶识八聚之境的所依之迷乱境。自性光明，从光明的自性中，在二取显现的自性之光中，成为身体之迷乱基础，成为具有颜色和相状的类别。由此，显现影像之光，向外成为四大各自显现之境。慈悲觉性不灭地显现，从细微和粗大二者来说，从阿赖耶识涌现为七聚之间的识，无论境投射于何处，以刹那五等，识如镜面般，具有显现基础的觉性不灭，成为后一刹那之因。由于所显之境未真实成立，故不执持境之相状，如入睡前之识般，虽有显现境，然未生起执持境，成为细微之所依而迷乱。由此，于第二刹那，烦恼、无记、色、声、香、味、触七境，生起取舍之相的粗大之识，成为七聚之所依而迷乱，成为轮回的各种习气，成为阿赖耶识等。如此，现在白天，识投射时，也从阿赖耶识生起，显现为与境相符之聚，而夜晚入睡时，融入阿赖耶识，认为阿赖耶识暂时融入原始界中。这也可以用一个方面的例子来象征，如一人休息时，识暂时不作任何思虑，处于无记状态，此为阿赖耶识。由此，暂时显现境不灭，光明澄澈，然不涉入执持，此澄澈无念之相，即是阿赖耶识之相。对此，声音
English
Knowing appearances as self-appearances, even at the time of liberation, it is like the outer light of crystal dissolving into inner clarity. It is said that one has gained a firm foothold on the primordial ground, which can also be understood from this. In short, the primordial ground is not established anywhere, and it is like a mirror that serves as the basis for the manifestation of anything. Secondly, in terms of meaning, there are two aspects. The way the impure ground is formed is as follows: From the three aspects of the primordial ground—inner clarity, essence, nature, and compassion—the essence, the self-radiance of emptiness without distinctions, serves as the basis for the illusion of objects, opening up the opportunity for all empty spaces. The subtle essence of awareness-emptiness inwardly becomes the basis for all eight aggregates of the alaya consciousness, serving as the deluded object. From the nature of clear radiance, the nature of light, within the light of the nature of dualistic appearance, it becomes the basis for the illusion of the body, becoming a category with colors and characteristics. From this, the light of manifested images outwardly becomes the object of manifestation for each of the four elements. Compassion manifests without the cessation of awareness and skill. In terms of the two, subtle and coarse, the consciousness that arises from the alaya consciousness as the seven aggregates in between, the consciousness that is projected onto any object, with five moments and so on, the consciousness is like the surface of a mirror, the awareness with a basis for manifestation does not cease, and it becomes the cause for the subsequent moment. Since the manifested object is not truly established, it does not grasp the appearance of the object, like the consciousness before falling asleep, although there is a manifested object, the grasping object does not arise, and it becomes the basis for the subtle and is deluded. From this, in the second moment, afflictions, neutral states, form, sound, smell, taste, and touch, the seven objects, the coarse consciousness that arises in the form of acceptance and rejection, becomes the basis for the seven aggregates and is deluded, becoming various habits of samsara, becoming the alaya consciousness and so on. Thus, now in the daytime, when consciousness is projected, it also arises from the alaya consciousness, manifesting as an aggregate that corresponds to the object, and at night when going to sleep, it dissolves into the alaya consciousness, and it is believed that the alaya consciousness temporarily dissolves into the primordial realm. This can also be symbolized by an example from one aspect, such as when a person is resting, the consciousness temporarily does not think about anything and remains in a neutral state, this is the alaya consciousness. From this, the manifested object temporarily does not cease, it is clear and bright, but it does not involve grasping, this clear and non-conceptual appearance is the appearance of the alaya consciousness. To this, sound
Tibetan
་ངེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་རྩེར་བྱུང་ནས་སྙན་མི་སྙན་དུ་རྟོག་པ་དེ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་མཚན་མོ་ཉལ་དུས། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚོགས་བདུན་རགས་པ་སྟེ། གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁའི་ཤེས་པ་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཐིམ་ནས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྟོག་མེད་གཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་གཞིར་ཐིམ་ནས། དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་སྟེ་དར་ཅིག་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཟིན་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་གཞིའི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་ན་གཉིད་འོད་གསལ་དུ་འཆར་ལ། གཡོས་ན་ཆོས་སྐུ་ལས་ཀུན་གཞིར་མཆེད། ཀུན་གཞི་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་ངོ༌། ། དེ་ལས་སད་དུས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཚོགས་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་འཆར་ཏེ། ཉིན་དུས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གཉིས་པ་དག་པའི་གཞི་བྱེད་ལུགས་ནི། གདོད་མའི་གཞི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེས་ཆོས་སྐུའི་གཞི་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྣང་སྟོང་ཆེན་པོ་དེས་ལོངས་སྐུའི་གཞི་བྱེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་རིག་པ་དང་བཅས་པ་དེས་སྤྲུལ་སྐུའི་གཞི་བྱེད་ དོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་གང་དུ་སྣང་ཞིང་གསལ་བའི་དུས་ནའང་ངོ་བོར་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་ཏེ། སྐུའི་རྒྱུད་ཟ་འོག་བེར་ཁྱིམ་གྱི་ལེའུ་ལས། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ནའང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་སོ། །འཁྲུལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་དུས་ནའང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པ་ལ་གསུམ་ལས། སྣང་མི་སྣང་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང༌། གཅིག་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང༌། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་ནི་གདོད་མའི་གཞི་དེ་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་མི་སྣང་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རགས་པའི་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། ཕྱིར་གསལ་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་རགས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད། ནང་གསལ་དུ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ
Chinese
比如听到声音时，心中生起好听不好听的念头，那就是耳识。同样，对于其他感官也要这样理解。还有，晚上睡觉时，对于色、声、香、味、触等产生分别念的七种粗大意识，在入睡前，意识清晰而无分别念，融入到阿赖耶识中。阿赖耶识也逐渐融入到无分别的睡眠意识中，进而融入到无生无灭、不可思议的法身中，暂时安住。证悟那个状态，就叫做证悟了无分别的基光明。之后，如果未从那个状态中移动，就会显现睡眠光明；如果移动了，就会从法身中显现阿赖耶，从阿赖耶中，各种梦境的形象显现在阿赖耶识中。从那里面醒来时，从阿赖耶识中显现出七种意识，白天就运用在取舍的对境上。第二，清净的基的运作方式是：原始的基，本体、自性、大悲这三者的本体，空明离戏，是法身的基。自性光明，显空大乐，是报身的基。大悲无间断，具足觉性，是化身的基。这样，无论在轮回还是涅槃中显现和明了的时候，都不会超出本体、自性、大悲这三者。如《身续·绸缎房屋品》中所说：“证悟成佛之时，也不会超出本体、自性、大悲这三者。迷惑而流转轮回之时，也不会超出本体、自性、大悲这三者。”这样说了。第三，对于那个的辩论的止息有三点：通过观察显现与不显现来止息不合理之处；通过观察一与多来止息不合理之处；通过观察迷惑与不迷惑来止息不合理之处。第一点分为两部分：辩论是，原始的基是显现还是不显现？如果像第一种说法那样，就会像粗大的显现一样，变成具有迷惑的；如果像第二种说法那样，就会变成没有显现为身和智慧，这样说的话。第二种回答是：因为向外没有显现任何东西，并且本体从一开始就是清净的，所以没有变成粗大的过失。向内，三身不可分离，所以没有变成没有显现为智慧的过失，这两种过失都没有。
English
For example, when a sound is heard, the thought of whether it is pleasant or unpleasant arises in the mind, that is ear consciousness. Similarly, one should understand this for other senses as well. Also, when sleeping at night, the seven gross consciousnesses that discriminate about form, sound, smell, taste, touch, etc., before falling asleep, the consciousness is clear and without discrimination, dissolving into the alaya consciousness. The alaya consciousness also gradually dissolves into the non-discriminating sleep consciousness, and then dissolves into the unborn, unceasing, inconceivable dharmakaya, abiding for a moment. Realizing that state is called realizing the non-discriminating ground luminosity. After that, if one does not move from that state, the sleep luminosity will appear; if one moves, alaya will arise from dharmakaya, and from alaya, various dream images will appear in the alaya consciousness. When waking up from that, the seven consciousnesses arise from the alaya consciousness, and during the day they are used on objects of acceptance and rejection. Second, the way the pure ground functions is: the original ground, the essence of the three, essence, nature, and compassion, emptiness-clarity, free from elaboration, is the ground of the dharmakaya. Nature luminosity, great bliss of appearance and emptiness, is the ground of the sambhogakaya. Compassion without interruption, possessing awareness, is the ground of the nirmanakaya. Thus, whether appearing and clear in samsara or nirvana, it does not go beyond the three, essence, nature, and compassion. As it is said in the "Chapter of Silk and Brocade Houses" of the Body Tantra: "Even at the time of realizing enlightenment, it does not go beyond the three, essence, nature, and compassion. Even at the time of being deluded and wandering in samsara, it does not go beyond the three, essence, nature, and compassion." So it is said. Third, there are three ways to abandon disputes about that: abandoning what is unreasonable by examining appearance and non-appearance; abandoning what is unreasonable by examining one and many; abandoning what is unreasonable by examining delusion and non-delusion. The first point has two parts: the dispute is, is the original ground apparent or not apparent? If it is like the first statement, it will become like a gross appearance, possessing delusion; if it is like the second statement, it will become not appearing as body and wisdom, so it is said. The second answer is: because nothing appears outwardly, and the essence is pure from the beginning, there is no fault of becoming gross. Inwardly, the three bodies are inseparable, so there is no fault of becoming not appearing as wisdom, neither of these two faults exists. Second,