Tibetan
ས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བླང་དུ་མས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་མཁྱེན་རབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཕྲིན་ལས་ནི་མཛད་པ་དུ་མས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་འདྲེན་པ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་ལྔ། །སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ལུས་སྤྲུལ་ཏེ། །གསུང་ནི་ཚིགས་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ། །ཚངས་པའི་དབྱང་ནི་ཡན་ལག་དྲུག །ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། ། རང་གཞན་དོན་གཉིས་རྫོགས་པར་གནས། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་ དང༌། ། ཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་འོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གདུལ་བྱ་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་མཐུན་པར་སྐད་ཅིག་ལ་སྣང་ལ། མེད་ན་སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུར་ཐིམ། ལོངས་སྐུ་གདོད་མའི་གཞི་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་ཐིམ་ནས་ནང་གསལ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ། །ཡང་གདུལ་བྱ་སྣང་ན་སྐད་ཅིག་ལ་སྐུ་གསུམ་མམ་དགུ །གཅིག་ལས་གཅིག་མཆེད་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གདོད་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བཞིན་མཛད་དོ། །མདོར་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་འཛིན་ཆགས་རྡོས་པ་དང་བཅས་པ་སངས་ནས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སུ་རྒྱས་ཏེ། སྐུ་ལྔའི་འཛིན་པ་སྟོངས་ནས། ཐོག་མའི་གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོར་རང་གྲོལ་ཏེ། རང་ཤར་ལས། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དོན་ལ་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་སྐུ་ལྔ་ནི། ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། །ལོངས་སྐུ་མཚན་དཔེར་གསལ་བ། །སྤྲུལ་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཏེ། །རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རང་ངོ་ཤེས་པས་དག་པའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ཕྲིན་ལས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་ལྔའི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་གཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་གདོད་མ་ཀ་དག་གི་ས་ལ། གཞི་ཇི་བཞིན་པར་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ། ཟབ་གཏེར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན། གཏེར་འབྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཤད། སྨོན་ལམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕན་ཡོན་བཤད། ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད། ལྟ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་མཐོང་གྲོལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕན་ཡོན། དགེ་སྡིག་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན། འདི་ལས་གཞན་གྱིས་མི་གྲོལ་བའི་ཕན་ཡོན། འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན། མཁའ་འགྲོས་བུ་བཞིན་སྐྱོང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཀློང་གསལ་ལས། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད། ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་དང༌། །ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མངོན་སུམ་གནད་འདི་སུས་མཐོང་བ། ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བཏགས་གྲོལ་ལས། རྒྱུད་འདི་མ་རྟོགས་དགེ་བ་བཅུ། །སྤྱད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ། །དེ་སྔར་མཚམས་མེད་ལྔ་སྤྱད་ཀྱང༌། །འདི་འཕྲད་ངན་སོང་ལྟུང་མི་སྲིད། །འདི་རིག་གཡོ་མེད་སྐྱེས་བུ་དེ། །བསྒོམ་མི་དགོས་ཏེ་མཐོང་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། དོན་གསལ་མེ་ལོང་ལས། ། མངོན་སུམ་གནད་འདི་སུས་མཐོང་བ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོར་འཚང་རྒྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་དངོས། །མཐོང་བས་ཤེས་གྲོལ་དུས་མཉམ་འགྱུར། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་དག་གིས། །ལོ་སྟོང་བསྒོམས་ཀྱང་འདི་མི་མཐོང༌། །འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་མཐོང༌། །ལོ་སྟོང་སྡིག་པ་སྤྱད་པས་ཀྱང༌། །འདི་ཉིད་ལོ་དྲུག་ཉམས་བླངས་ན། །ལྷག་མ་མེད་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཅིར་མཐོང་ཡིན། ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ལ། །སྡིག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད། ། དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་ཕན་མ་བཏགས། །རིག་པ་དགེ་སྡིག་དོན་ལས་འདས། ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བཏགས་གྲོལ་ལས། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད། ། ཡང་དག་རྒྱུད་འདི་མ་རྟོགས་ན། །དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་སངས་མི་རྒྱ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །འདི་ལ་བཏགས་གྲོལ་སངས་རྒྱས་ཏེ། ། སྐུ་ལྔ་འགྲོ་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་རིག་རྣམ་དག་ས་གཅིག་ལ། །ཐེག་པ་ཀུན་འདུས་ས་ལམ་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང༌། དོན་གསལ་ལས། ཨེ་མ་སྐལ་ལྡན་རིགས་ཀྱི་ བུ། །གནད་འདི་མ་རྟོགས་དགེ་བ་བཅུ། །སྤྱད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ། ། སྔར་དུས་མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་ཀྱང༌། །འདི་འཕྲད་ངན་སོང་ལྟུང་མི་སྲིད། །འདི་དང་བཏགས་གྲོལ་གཉིས་སྦྲེལ་ན། །ལོ་དྲུག་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་འགྲོ། །འདི་མེད་གང་ཟག་གཞན་སྤྱོད་པ། །བསྐལ་པར་ཉན་བསམ་བསྒོམས་བསྒྲུབས་ཀྱང༌། ། བསྐལ་པར་སངས་རྒྱས་རེ་བ་མེད། །ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གནད་མ་རྟོགས། ། ཐེག་གསུམ་རིམ་དགུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། ། འདི་ཉིད་དོན་ལ་རེག་པ་མེད། །འདི་ནི་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །
Chinese
以息增怀诛等多种方式调伏众生。功德是智慧不可思议。事业是以多种作为引导众生解脱，任运而生，如《现观庄严论》云：化身亦身语意，功德事业有五种，身是相好与随好，随所应化现其身，语是善妙之词句，具梵音支分六十，意是所知之二智，自他二利皆圆满，功德圆满诸智等，事业内外密诸事，一切作为皆圆满，安住五种圆满中。如是。若有应调伏之众生，则于一切时皆与其相应而于刹那间显现，若无则化身融入报身，报身融入原始之基法身之性中，于内光明中任运成就。又若应调伏之众生显现，则刹那间显现三身或九身，一者生于一者，如原始普贤王如来般，恒常不断地成办众生之义利。总而言之，身语意三之执着粗重与执着一同消散，增长为功德事业，五身之执着消尽，于初始之基大清净中自然解脱，如《自生智》云：执著名相之轮回消，智慧身自于义中增，亦称彼为佛陀也。如是五种佛身者，法身离戏论，报身相好明显，化身显现种种，不变金刚身乃彼等之法性，自性身乃具二清净，自性从原始即无垢，且知晓突发之垢染而得清净。现证菩提之身者，以无缘大悲之事业乃至轮回未空之间成办之。如是五身之自性于原始之基圆满究竟，即称之为大圆满自性任运之果，于原始本来清净之地，如实地为成办佛陀菩提而获得不退转之智慧。三、圆满究竟之义中，宣说甚深伏藏之利益，讲述伏藏出现之历史，总结祈愿文三者，首先宣说利益，赞叹法之殊胜。ྗོད། 观法之理有三，初、见解脱殊胜之利益，离善恶利害之利益，由此之外不得解脱之利益，联系即具意义之利益，空行如子般守护之利益等五者。初、于《虚空明净》中云：觉性金刚连锁。仅见即知，仅知即得解脱。现量此要诀，谁人得见，非三界之颠倒。如是说。二、于《系解脱》中云：此续若未悟，行持十善业，亦不从轮回中解脱。彼前虽造五无间罪，然遇此则无堕恶趣之可能。此觉性无动摇之士夫，无需修持，即成见解脱。如是说。义明镜中云：现量此要诀，谁人得见，于法性中阴成佛。何故此乃真实之智慧？以见故，知解脱同时。何故其他乘，纵经千载修持亦不见此？此于刹那间即见。纵经千载造罪业，然此仅修持六年，亦无余成佛。何故本体见为何物？觉性智慧之本体，无罪业之垢染。虽行善亦无利益，觉性已超离善恶之意义。如是说。三、于《系解脱》中云：度母十万颂之精髓续。若未悟此真实之续，三世之中皆不成佛。三世诸佛亦皆依此系解脱而成佛。五身利生任运成，自明清净一地中，一切乘汇集，地道圆满。如是说。义明中云：唉玛，具缘种姓之子。此要诀若未悟，行持十善业，亦不从轮回中解脱。昔日虽造五无间罪，然遇此则无堕恶趣之可能。此与系解脱二者若结合，六年之内蕴聚无余尽。无此之人，若行持其他法，纵经劫修闻思修，亦无望于劫中成佛。何故未悟现量之要诀？三乘九次第之诸法，对此意义毫无触及。此乃一切中之殊胜。
English
It tames beings through various means such as pacifying, increasing, subduing, and wrathful actions. Its qualities are inconceivable wisdom. Its activity is spontaneously arising to lead sentient beings to liberation through various deeds. As it is said in the Ornament of Clear Realization: "Emanation bodies are also body, speech, and mind, qualities and activities are fivefold. Body is marks and signs, it emanates bodies to tame whatever is to be tamed. Speech is well-composed words, with sixty branches of Brahma's voice. Mind is the two wisdoms of knowable objects, perfectly abiding in the two benefits of self and others. Qualities are perfect wisdom, and activities are outer, inner, and secret deeds, all activities are perfect, abiding in five perfections." That is how it is. If there are beings to be tamed, it appears in accordance with them at all times in an instant. If there are none, the emanation body dissolves into the enjoyment body. The enjoyment body dissolves into the nature of the primordial ground, the dharma body, and spontaneously accomplishes in inner clarity. Again, if beings to be tamed appear, the three or nine bodies appear in an instant. One arises from the other, and like the primordial Samantabhadra, it constantly and continuously accomplishes the benefit of sentient beings. In short, the clinging and attachment of body, speech, and mind, along with grossness, are purified and expand into qualities and activities. The clinging to the five bodies is emptied, and it is naturally liberated in the great purity of the primordial ground. As it is said in Self-Arisen Wisdom: "The cycle of clinging to names is purified, the wisdom body itself expands in meaning, and that is also called Buddha." Thus, the five Buddha bodies are: the dharma body is free from elaboration, the enjoyment body is clear with marks and signs, the emanation body appears in various forms, the immutable vajra body is the nature of those, and the essence body possesses two purities, its nature is primordially free from defilement, and it is purified by knowing the nature of sudden defilements. The body of perfect enlightenment is that which accomplishes the activity of non-referential compassion until samsara is emptied. Thus, the perfection of the nature of the five bodies on the primordial ground is called the great perfection, the fruit of spontaneous accomplishment, and the attainment of irreversible wisdom for the sake of accomplishing Buddhahood on the ground of primordial purity. Third, in the meaning of complete perfection, there are three parts: showing the benefits of the profound treasure, telling the history of the treasure's emergence, and concluding the aspiration prayer. First, showing the benefits, praising the greatness of the Dharma.
English
Jod. There are three aspects to explaining the way of viewing: First, the benefits of seeing liberation are particularly excellent. The benefits of being free from virtue, vice, benefit, and harm. The benefit of not being liberated by anything other than this. The benefit of being meaningful in proportion to the connection. And the five benefits of the Dakinis protecting like a child. First, in the "Longsal": Rigpa, Vajra, Lugu Gyud. By merely seeing, one knows. By merely knowing, one becomes liberated. Whoever sees this manifest key point, is not a reversal of the three realms. It is said. Second, in the "Attached Liberation": If this lineage is not realized, even if one practices the ten virtues, one will not be liberated from samsara. Even if one has previously committed the five inexpiable sins, one will not fall into the lower realms upon encountering this. That person with unwavering awareness, does not need to meditate, but becomes liberated upon seeing. It is said. In the "Meaning-Clear Mirror": Whoever sees this manifest key point, will attain enlightenment in the Bardo of Dharmata. Why is this the actual wisdom? Because seeing, knowing, and liberation occur simultaneously. Why do other vehicles not see this even after meditating for a thousand years? This sees it in an instant. Even if one has committed sins for a thousand years, if one practices this for six years, one will attain enlightenment without remainder. Why is the essence seen as what? In the essence of the wisdom of awareness, there is no stain of sin. Even if one does good, it is not beneficial. Awareness transcends the meaning of good and evil. It is said. Third, in the "Attached Liberation": The essence lineage of the ten perfections. If this true lineage is not realized, one will not attain Buddhahood in all three times. All Buddhas of the three times attain Buddhahood through this attached liberation. The five kayas accomplish the benefit of beings spontaneously. In the single ground of pure self-awareness, all vehicles converge, and the ground and path are perfected. It is said. In the "Meaning-Clear": Ema, son of a fortunate lineage. If this key point is not realized, even if one practices the ten virtues, one will not be liberated from samsara. Even if one has previously committed the five inexpiable sins, one will not fall into the lower realms upon encountering this. If this and the attached liberation are combined, the aggregates will be exhausted without remainder in six years. If a person without this practices other dharmas, even if they study, contemplate, meditate, and accomplish for eons, there is no hope of attaining Buddhahood in an eon. Why is the key point of manifestation not realized? The dharmas of the three vehicles and nine stages, do not touch upon this meaning. This is superior to all others.