Tibetan
རྐུན་པོ་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཉག་གཅིག་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཞེས་དང༌། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། །གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལས་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འགྲོ་བ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའང་དོན་འདི་ལ་དགོངས་པའོ། ། གཉིས་པ་མཚང་བཙལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་འདིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཅིང༌། ང་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་ན། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱིས་ལུས་དང་ངག་གཉིས་པོའང་གཅིག་གམ། ཐ་དད། གཅིག་ན་ལུས་ངག་མཐོང་ཐོས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་མཐོང་ཐོས་སུ་ཅིར་མི་འགྱུར། སེམས་མཐོང་ཐོས་སུ་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ལུས་ངག་ཀྱང་མཐོང་ཐོས་སུ་མི་རུང་མོད། དེ་དག་སོ་སོར་ཐ་དད་ན། ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། ངག་རྗེས་མེད་རང་ཡལ། སེམས་བྱ་ལམ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་རྗེས། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་མཚང་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་འགག་དང་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རིག་པ་གསལ་དྭངས་ཧྲིག་གེ་བ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་མཚན་མ་ལས་གདོད་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་གདོད་ནས་དག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ་གནས་ལུགས་ལ་བརྟག་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཞིའི་མཚང་མ་རྙེད་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང༌། བར་དུ་གང་ན་གནས། མཐར་གང་དུ་འགྲོ །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱུང༌། ཇི་ལྟར་གནས། ཇི་ལྟར་འགག་སོགས་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས། དེ་དག་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོས་སླེབ་ཚེ་བལྟ་བྱའི་ཡུལ་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྩ་བྲལ་དུ་དག་པས་སྡོང་པོ་རྩ་བ་བཅད་ན་ལོ་འདབ་ངང་གིས་བསྐམ་པ་བཞིན། ལྟ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཞེས་མི་མཚོན་པ་སོ་སོར་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གདོད་ནས་དག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་ཤར། དེའི་ཚེ་གནས་ན་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་ཞིང༌། འཕྲོ་ན་འཕྲོ་བའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་རང་རྩལ་འགག་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རང་བབས་བསྐྱངས་པས་ཡེ་སྟོང་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། །བཏགས་གྲོལ་ལས། ཕྱི་ནང་ཀུན་བརྟགས་ཡེ་སྟོང་གྲོལ། །ཞེས་དང༌། གཞན་ཡང༌། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དག་ཤེས་ན། །གཞི་དོན་མངོན་གྱུར་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ལ་བརྟག་པ་སྔར་ཡང་བྱུང་བས་སོ་སྙམ་ན། སྔ་མ་ནི། ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཡུལ་ཅན་ལ་བརྟགས་ནས་ངོ་བོའི་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་རྗེ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔ་མ་ནི་སེམས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་ཕབ་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་གནས་ལུགས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་རིག་པའི་རང་ངོ་སྤྲད་པ་ལ། བྱིན་རླབས་འཕོ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་པ། གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ། ཉམས་མྱོང་སྒོམ་པའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ་དང་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་གཏོར་རྒྱ་ཆེར་བཤམས་པས་མཆོད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཎྜལ་ཕུལ་ལ་ལུས་གནད་བཅས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་འདེབས་པ་པོ་བསྒོམ་གཞི་བྱས་ནས། སྔར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་རིམ་ཕོག་ལ། དེ་ཡང༌། སྐྱོན་ཀུན་ཟད། ཡོནཏན་ཀུན་རྫོགས། དགོས་འདོད་ཀུན་སྩོལ། དཀོན་མཆོག་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ངོ་བོར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཅི་མཛད་ཁྱེད་ཤེས་ཀྱི་བློ་གཏད་ལིངས་བསྐྱུར་ཏེ། རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་དགོངས་ནས་བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག །ཟབ་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་དུ་བཟོད་མེད་མོས་གུས་ཀྱི་གདུང་ཤུགས་མཆི་མ་འཁྲུག་པ་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་ཅིག་བྱས་ལ་བླ་མས། ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །ཟབ་ལམ་གྱི་ཉམས་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིག །ཅེས་སོགས་བརྒྱུད་པའི་བར་ཤར་འདེབས་ཀྱིས་བྱིན་ཕབ་པའི་རྗེས་ལ། བླ་མ་ཉིད་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་འོད་དུ་ཞུ། སློབ་མའི་སྤྱི་བོ་ནས་ཐིམ་པས་སླཽབ་མའི་སྒོ་གསུམ་དང་བླ་མའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་ལ་ཤེས་པ་གློད་ནས་འཇོག་ཏུ་བཅུག་པས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་འུར་ལངས། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་བླ་མར་འདྲེས། རྣམ་རྟོག་མོས་གུས་སུ་ཤར། དེའི་ངང་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་པས་རིག་མདངས་མོས་གུས་སུ་ལམ་མེ། གཤིས་འཛིན་མེད་དུ་ཁྲོལ་ལེར་ཤར་བས་མོས་གུས་རང་རིག་ཏུ་གྲོལ། རང་རིག་སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལ་བསལ་བཞག་མེད་པར་རང་བབས་སུ་བསྐྱ
Chinese
就像认出小偷一样。在《虚空光明》中说：“唯一者，轮回涅槃一切之基。”又在《秘密藏续》中说：“无有根本的心性，是诸法一切之根。”又在《多哈》中也说：“唯一心性是万物之种子，从中产生轮回与寂灭。”等等所说，也是指这个意思。 第二，寻找过失： 如此，轮回涅槃一切之根本的这个心，执一切境为我，并且执着“我”的时候，那么与它相关的身体和语言二者，是一还是异？如果是一，就像身体和语言显现为可见可听一样，心也为什么不能显现为可见可听呢？既然心不能被看见和听见，那么身体和语言也不应该被看见和听见。如果它们各自是不同的，那么身体是不可分割的微尘，语言是无痕迹的自然消失，心像鸟飞过天空一样不留痕迹之后，在既非一也非异的任何方面都无法成立的过失，就是认识到这一点。 也就是不落入所境和能境、生灭和常断等等任何一方，什么也不是的明澈清明的觉性，如实地超越了言说的对象，因为从一开始就解脱了错与非错的标志。 在《珍珠鬘》中说：“在最初的原始清净中，连‘错’这个词都无法说出，同样，什么又是不错呢？因此，错从一开始就已清净。”就像所说的那样。 第三，观察实相： 如此，即使没有找到基的过失，但对于将无我执为我的心的自性，最初从何处产生？中间住在哪里？最终去向何方？ 也就是，它是如何产生的？如何住留？如何灭亡？等等进行观察和分析。 由于这些在任何地方都无法成立，因此当能见的对治出现时，所见的境本身就自性空性，从根本上清净，就像树木的根被砍断，树叶自然枯萎一样。 能见的觉性本身也是无法用“这个”来指代的，各自的自证之体，从一开始就清净，并且自发成就的智慧中自然显现。 此时，如果观察住留的自性，并且观察放射的自性，由于远离了所知和能知，无有止息的自性本力自然保持，因此原始空性，原始清净的实相得以显现。 在《系缚解脱》中说：
English
It's like recognizing a thief. In "Clarity of Space," it says, "The one and only basis of all samsara and nirvana." Also, in "Secret Essence Tantra," it says, "The very nature of mind, without a root, is the root of all phenomena." And in the Dohas, it also says, "The single nature of mind is the seed of all; from which arise existence and the passing beyond sorrow." Such statements point to this meaning. Second, seeking flaws: Thus, since this mind, the root of all samsara and nirvana, grasps all objects as self and clings to "I," are the body and speech, which are related to it, one or different? If they are one, just as the body and speech are seen and heard, why doesn't the mind also become seen and heard? Since the mind is not seen or heard, the body and speech should also not be seen or heard. If they are each different, then the body is indivisible particles, speech vanishes without a trace, and after the mind goes like a bird leaving no trace in the sky, the flaw of not being established in any way, neither one nor different, is to recognize this. That is, not falling into any side of object and subject, arising and ceasing, permanence and annihilation, etc., the clear and lucid awareness that is nothing whatsoever, which, as it is, transcends the object of expression, because it is primordially liberated from the signs of delusion and non-delusion. In the "String of Pearls," it says, "In the primordial purity of the very beginning, even the word 'delusion' cannot be spoken. Likewise, what is non-delusion? Therefore, delusion is primordially pure." Just as it is said. Third, examining the nature of reality: Thus, even if the flaw of the basis is not found, from where does this nature of mind, which grasps at self in what is without self, first arise? Where does it dwell in the middle? Where does it go in the end? That is, how does it arise? How does it abide? How does it cease? By examining and analyzing these, since they are not established anywhere, when the antidote of the observer arrives, the object of observation itself is naturally empty, purified from the root, just as when the root of a tree is cut, the leaves naturally wither. The very awareness of the observer is also inexpressible as "this," the nature of self-awareness, pure from the beginning and spontaneously manifest, naturally arises as primordial wisdom. At that time, if one looks at the nature of abiding while abiding, and if one looks at the nature of radiating while radiating, since the self-power free from object and subject naturally maintains the unobstructed awareness, the nature of reality of primordial emptiness, primordial purity, is manifested. In "Bondage and Liberation," it says:
Chinese
之内，一切分别念皆空而解脱。 ”又如云：“若知阿赖耶识清净，则基之义显现于自处解脱。 ”如是说。那么，或许会想，对生处、行三之考察，以前也曾有。前者是对境考察，于未成立而作决定。此乃对有境考察，于体性之上而作决定。如法王遍知大士所说，前者是于心无基无根而作决定，后者是于所降之义上，开示平等安住之实相。 第二、指示觉性自面分三：一、以加持迁转之方便而指示；二、于实相见之上而指示；三、于体验修持之上而指示。 初者：广陈会供轮，以作供养及祈请。诸弟子献曼扎，并身持要诀。以指示者为所修，如前于上师瑜伽中所说之观想次第而行。彼亦，生起于圆满一切功德，满足一切希欲，总集一切三宝之体性中，确信不疑，而作任运自在之信赖。祈请根本传承之诸上师以无量大悲垂念，加持吾之相续。祈请加持甚深道之特殊证悟于相续中生起。如是生起无法堪忍之胜解信，乃至泪流满面。之后，上师云：“祈请法身普贤王如来！祈请加持甚深道之体验证悟于相续中生起！”云云，于传承之间作启请，以降加持之后，上师自身以无量大悲化为光而融入，从弟子之顶门融入，令弟子之三门与上师之金刚三门无别，于离戏之自性中放松而安住，遂生起加持之喧嚣。三门之显现与上师相融，分别念生起为胜解信。于彼性中松缓放松，觉性光明显耀为胜解信，无有实执而朗然生起，遂胜解信于自明中解脱，自明于无生本来清净之法界中解脱，是名为，于彼性中无有破立而自然安住。
English
Within, all conceptual thoughts are liberated into emptiness. It is also said: 'If the Alaya-consciousness is known to be pure, then the meaning of the ground manifests and is liberated in its own place.' So it is said. Now, one might think that the examination of the three realms of existence has occurred before. The former is an examination of the object, making a determination when it is not established. This is an examination of the subject, making a determination on the nature itself. As the Dharma Lord Omniscient Great One said, the former is making a determination that the mind is without a basis or root, and the latter is showing the reality of equanimity abiding on the meaning of what has been bestowed. Secondly, the introduction to the nature of awareness is threefold: introducing it through the method of transferring blessings, introducing it on the basis of the view of reality, and introducing it on the basis of experiential practice. The first is: offering and praying by arranging a vast gathering feast. The students offer mandalas and hold the essential points of the body. By making the introducer the object of meditation, the visualization sequence previously explained in Guru Yoga is applied. That is, generating certainty in the nature of fulfilling all qualities, satisfying all desires, and embodying all the Jewels, and entrusting oneself with a carefree mind, thinking, 'The venerable root and lineage lamas, with immeasurable compassion, please consider me and bless my being. Please bless the special realization of the profound path to arise in my being,' generating unbearable longing and devotion to the point of tears flowing. Then, the lama says, 'I pray to Dharmakaya Samantabhadra! Please bless the experience and realization of the profound path to arise in my being!' and so on, invoking blessings by reciting prayers to the lineage. After the blessings are bestowed, the lama himself dissolves into light with immeasurable compassion, merging from the crown of the student, making the three doors of the student inseparable from the three vajras of the lama, releasing and abiding in the nature of non-duality, thus raising a surge of blessings. The appearance of the three doors merges with the lama, and conceptual thoughts arise as devotion. Relaxing and loosening in that state, the radiance of awareness shines brightly as devotion. Without clinging to inherent existence, it arises clearly, and devotion is liberated into self-awareness. Self-awareness is liberated into the realm of unborn, primordial purity, which is called abiding naturally in that state without acceptance or rejection.