Tibetan
བརྟག་པ་ནི། སེམས་ཞེས་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་པོ་རིག་རིག་འགྱུར་འགྱུར་བ་འདི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་སོགས་གང་ལས་བྱུང༌། ཕྱི་འབྱུང་བཞིའི་དངོས་པོ་གང་རུང་ལས་བྱུང་ངམ་སྙམ་ན། དེ་རེ་རེ་ནས་རྡུལ་ཕྲན་དུ་བཤིག་ནས་བཙལ་བས་ཨེ་རྙེད། ནང་རང་ལུས་ལས་བྱུང་ངམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཆ་ཤས་ནས་བཙལ་ནས་རྙེད་དམ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ལས་བྱུང་ངམ་སྙམ་ན་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཨེ་གྲུབ། སྣང་བ་ལས་བྱུང་ངམ་སྙམ་ན་དེའི་དམིགས་ས་ཨེ་རྙེད། མདོར་ན་བཙལ་བྱའི་སེམས་ལ་ཕར་དཔྱད། ཚོལ་མཁན་གྱི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་པས་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་ངོ་མཐོང་གི་བར་དུ་བརྩད་བཅད་ཅིང་བསྐྱར་རོ། ། གཉིས་པ་གནས་ས་ལ་བརྟག་པ་ནི། སྔར་བཞིན་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོགས་གང་ལ་གནས། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བྱེད་ལས་ངོ་བོ་གང་གི་མཚོན་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་དེ་དག་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ན། རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཚུར་བལྟས་པས་ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱར་རོ། ། གསུམ་པ་འགྲོ་ས་ལ་བརྟག་པ་ནི། སེམས་ཝལ་གྱིས་ཤར་ནས་ཡལ་གྱི་སོང་སྙམ་བྱེད་པ་འདི་གང་དུ་འགྲོ་བརྟགས་པས་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་སྣང་སྟོང་ཡོད་མེད་སོགས་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བའི་ཡུལ་མེད། ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཞེས་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དང་འགྲོ་མཁན་གྱི་སེམས་ཞེས་མ་གྲུབ་པས་རིག་སྟོང་འགྲོ་འོང་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱར་རོ། །དེ་དག་གི་དགོས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྡིག་པ་འདག་ཅིང་བར་ཆད་ཞི། ཁྱད་པར་ཡིད་ཀྱི་མངོན་ཞེན་ལྡོག་པས་འཁོར་བར་མི་ལྟུང༌། མཐར་ཐུག་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀློང་གསལ་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྔོན་འགྲོ་ནི། །ཐུན་མོང་ཁྱད་པར་མཐར་ཐུག་གི །དགོས་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང༌། ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་དགོས་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཐུན་མོང་དང༌། ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་བྱས་ནས་གཉིས་སུ་ཡང་བཤད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདི་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་བརྟག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། གསུམ་པ་རྣལ་དུ་དབབ་པ་ལ་གཉིས། རྣལ་དབབ་དངོས་དང༌། སོར་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྣལ་དུ་དབབ་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་དབབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་འབྱུང་འཁྲུགས་པ། དེ་དག་གྲོལ་ཕྱིར་རྣལ་དུ་དབབ། །ཅེས་གསུངས་པས། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཆོས་སྤང་བྱའི་རྣམ་རྟོག་དང༌། གཉེན་པོའི་ཆོས་དགེ་བའི་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ཡང་རྣམ་པ་གང་གསལ་བ་དེ་ལ་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་འགྱུར་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་རྙོག་མ་ཅན་དེ་ཉིད་གཡོ་མེད་དུ་བཞག་པས་དྭངས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་རྟོག་པ་ནན་གྱིས་བཀག་ན་སེམས་མི་གནས་པའི་ཁར་སླར་གེགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་དཀའ་བར་དགོངས་ནས། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང༌། གང་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་དེས་ན། །དེ་ཡིས་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང༌། །ཞེས་དང༌། བརྟག་གཉིས་ལས། ཆགས་པས་འཇིག་རྟེན་འཆིང་གྱུར་ན། །འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་གསུངས་པ་དང༌། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དམིགས་པ་ནི། །མི་དམིགས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དམིགས་པ་དང༌། །མི་དམིགས་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དབུས་མཐའ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་དབྱེ་བ་སོགས་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་སྣང་རགས་པ་བློ་ལ་འཆར་བདེ་བ་རྣམས་དང༌། དེ་ནས་ནང་གི་ཤན་འབྱེད་དང་རྒྱས་གདབ་རྩལ་སྦྱོང་སོགས་ཕྲ་བ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་བསྡུས་པས་དབང་ཤེས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་འཆིང་ཞིང༌། དེས་ཡིད་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གཅིག་ཏུ་འདུ་ཞིང་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། དེ་ནས་ཆོས་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡུལ་དྲུག་དམིགས་པའི་རྟེན་དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་རང་ལུགས་སུ་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་མཚན་མ་གང་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པ་སྟེ། རྣལ་མ་ནི་མ་བཅོས་པའི་དོན་དང༌། དབབ་པ་ནི་དེ་ལ་རང་བབས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རྣལ་དུ་དབབ་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདི་དུས་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནད། ། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་རྣལ་དབབ་བྱ། །ཞེས་དང༌། འདས་རྗེས་ལས། དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་པོ། །རྣལ་དུ་དབབ་ལ་མཁས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་བདེ་བའི་མལ་དུ་ལུས་སེམས་སྐྱིལ་ལམ། ཙོག་པུ་སོགས་གང་བདེ་རང་བབས་སུ་བསྒུལ་བསྐྱོད་མེད་པར་བཞག །ངག་སྨྲ་བརྗོད་ལྟ་ཅི་རླུང་ལ་ཡང་བཟོ་བཅོས་མེད་པར་བཞག །སེམས་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་དུ་མ་ཟད་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་བཏང་ནས་རང་བབས་སུ་འཇོག་སྟེ་ཆུ་མ་རྙོགས་ན་དྭངས་པ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་གཞི་ཐོག་ཏུ་དྭངས་པར་འགྱུར་པས་བསམ་གཏན་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་གནད་གཅིག་གོ །དེས་ནི་གནས་སྐབས་སུ་སྒོ་གསུམ་རྣལ་དུ་ཕེབས་པས་འབྱུང་བ་མི་འཁྲུག་ཅིང་ནད་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བ་དང་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས། མཐར་ཐུག་སྒོ་གསུམ་གྱི་འཛིན་པ་རང་དག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་སོར་གཞུག་པར་བསྟན་པ་དང༌། གཞུག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། ཀ་དག་དོན་ནི་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་སོར་ནི་འཇུག །ཅེས་གསུངས་པས། སྔར་རྣལ་དུ་ཕབ་པའི་སེམས་ཉིད་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ་དང་བར་མ་དང་རྩུབ་མོའི་རྐྱེན་གྱིས་རིམ་བཞིན་ཁྲིད་ནས་གོམས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རལ་གྲིའི་འཁྲུལ་འཁོར་ཤེས་པར་འདོད་པས་དང་པོར་ཤིང་གི་རལ་གྲི་ལ་བསླབ་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། འདས་རྗེས་ལས། ཉན་ཐོས་བྱང་སེམས་ཁྲོ་བོ་ཡི། །ལྟ་སྟངས་ཉིད་ཀྱིས་སོར་ཡང་གཞུག །ཅེས་གསུངས་པས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ལུས་གནད་ཆོས་བདུན་ལྡན་གྱིས་མི་གཡོ། །ངག་མི་སྨྲ་བས་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་རང་ཤུགས་སུ་དལ་བར་བཞག །མིག་སྣ་རྩེའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཧྲིག་གེ་གཏད་ནས། ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཤར་བ་ལས་མི་སྤྲོ་མི་སྡུད་པར་རང་སོར་བཞག་པས་རྐྱེན་སྣང་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ངང་མ་ཤོར་བ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཉན་ཐོས་ཞི་བའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྣལ་དུ་ཕེབས། །ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་རོ།། གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ནི། གཞན་སྔར་ལྟར་ལས་མིག་བར་སྣང་ལ་ཧྲིག་གིས་བསྒྱུར་ནས་དང་པོར་བལྟས་པས་རྐྱེན་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཡང་གསལ་ལ་མ་འགགས་པར་ཤར། ཤར་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཆུ་ཟླ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བོ་དྷི་ས་ཏྭའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །རྣལ་ཕེབས་བདེ་བ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ་ཁྲོ་བོའི་ལྟ་སྟངས་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ངང་མ་ཤོར་བ་ཉིད་ལས་ལངས་ཏེ་གོམ་པ་གྱ་ཚོམས་སུ་དོར། མིག་གཡོ་ཞིང་བལྟ། ངག་ཏུ་ཧ་ཧ་
Chinese
考察：所謂心，是感受一切苦樂的能知能變者，它從內外器情等何處產生？ 假若是從外在四大種的任何事物產生，那麼將其一一分解成微塵來尋找，能找到嗎？ 假若是從內在自身產生，那麼也從各個部分尋找，能找到嗎？ 假若是從空性產生，那麼產生的處所成立嗎？ 假若是從顯現產生，那麼它的目標能找到嗎？ 總之，向外觀察所尋找的心，向內觀察尋找者的心，在能見到遠離一切本質認定的自性之前，不斷地辯詰和重複。 第二，考察住處： 如前一樣，它住在內外器情、身體的各個部分等何處？ 以形狀、顏色、作用、本質等任何方式來標示、考察和分析，如果這些都不成立，那麼向內觀察能認識的覺知，雖然覺知清晰而顯現，但由於自性不成立，在未確定為無根無基之前，不斷地重複。 第三，考察去處： 心好像突然升起又消失一樣，如果考察它去往何處，無論內外器情、顯空有無等，都沒有任何去處。 作為有境的心性，也遠離了此等本質認定，由於去處和去者的心都不成立，在未確定為離於明空來去之前，不斷地重複。 這些的必要有三：共同的是，能淨化意的罪業並平息障礙；特別的是，能使意的執著轉為解脫，因此不會墮入輪迴；究竟的是，能使心成為金剛法身，與之無二無別。 如是，在《虛空光明》中說：「身語意三之前行，共同、特別、究竟之，應知有三種必要。」 如是說。 又，將剛才所說的前面兩種必要作為共同，後面一種作為殊勝，也分為兩種來說，如《他空見》中說：「此有必要兩種，以共同殊勝之分來考察。」 如是說。 第三，安住於本然有二：安住本然的實修，以及恢復原狀。 第一個部分有：宣說必須安住本然，以及如何安住的方式。 第一個是，如《虛空光明》中說：「身語意的生起錯亂，這些
English
Investigation: What is called mind, the knower and changer who experiences all happiness and suffering, from where does it arise, from external and internal environments and beings? If it arises from any of the external four elements, can it be found by breaking each of them down into atoms and searching? If it arises from the internal self, can it be found by searching through its parts? If it arises from emptiness, does the place of arising exist? If it arises from appearance, can its object be found? In short, examine the mind that is being sought outwardly, and look inwardly at the mind that is seeking, constantly questioning and repeating until the self-face is seen, free from all identifications of essence. Secondly, investigating the place of dwelling: As before, where does it dwell, in external and internal environments and beings, parts of the body, etc.? If it cannot be established in any of these ways by examining and analyzing it in terms of shape, color, function, or essence, then by looking back at the knowing consciousness, although the consciousness is clear and apparent, since its own nature is not established, repeat until it is determined to be without foundation or root. Thirdly, investigating the place of going: When the mind suddenly arises and disappears, where does it go? By investigating, there is no place to go in external and internal environments and beings, appearance and emptiness, existence and non-existence, etc. The nature of the mind, which is the subject, is also free from all identifications of essence, so since the place of going and the mind that goes are not established, repeat until it is determined to be free from awareness and emptiness, coming and going. The necessity of these is threefold: commonly, it purifies the sins of the mind and pacifies obstacles; especially, it reverses the mind's clinging, so one does not fall into samsara; ultimately, it transforms the mind into the vajra dharmakaya, inseparable from it. Thus, in "Vast Expanse of Luminosity" it says: "The preliminaries of body, speech, and mind, are common, special, and ultimate, know that there are three necessities." As it is said. Also, the first two necessities just mentioned are common, and the last one is made supreme, and it is also explained as two, as it says in "Consequence": "Here there are two kinds of necessity, examine by the distinction of common and supreme." As it is said. Thirdly, settling into the natural state has two aspects: the actual settling into the natural state, and restoring to its original condition. The first part has: explaining the necessity of settling into the natural state, and the manner of how to settle. The first is, as it says in "Vast Expanse of Luminosity": "The arising and confusion of body, speech, and mind, these
Chinese
“放下，回归本然。”如是说。也就是说，对于轮回之法应断除的分别念，以及对治之法善的分别念，无论生起何者，都要将觉知专注于任何显现之相，通过禅修，分别念会转变，从而变得无分别。例如，浑浊的水静置不动，就会变得清澈。如果一开始就强行阻止念头，不仅心无法安住，反而会成为障碍，难以生起等持。因此，《经庄严论》中也说：“因为贪等即于彼，如理作意为此故，因此能得解脱，因此定能从中出。”以及《二观察》中说：“贪著束缚世间，然贪著亦能解脱。”如是善巧方便地宣说。并且，“依于所缘故，无所缘乃生，依于无所缘，无所缘乃生，是故所缘者，成就无所缘，因此所缘与，无所缘应知平等。”如《中边分别论》中所说。如此，先前所说的轮回与涅槃的区分等，对于平凡的显现，习气的执著显现粗大的容易在心中生起的那些，以及之后的内在区分和巩固，练习技巧等细微的那些，逐渐地收摄，从而使根识不向外散乱而系缚，由此使意识六识聚集为一，并使向外散乱的心得以平息。之后，对于与非复合之法相关的六境所缘的所依，也不作意，而是安住于自性显现、空性、应断除和对治的任何相上都不作意，也就是说，本然是不造作之义，放下是让它自然安住于此，所以说是放下，回归本然。第二，在《现观庄严论》中说：“此时身语意的要点，具瑜伽者应放下。”以及《后释》中说：“之后身语意三者，应善巧地放下。”如是说，在舒适的坐垫上，身体和心以跏趺坐或蹲坐等任何舒适的姿势，保持自然，不摇动。语言更不用说，连呼吸也不加以改造，保持自然。心不悦
English
"Let go, return to the natural state." Thus it is said. That is to say, for the deluded thoughts of samsara to be abandoned, and for the virtuous thoughts of the antidote, whichever arises, one should focus awareness single-pointedly on whatever aspect is clear, and through meditation, the deluded thoughts will transform, thereby becoming non-conceptual. For example, muddy water, when left undisturbed, will become clear. If one initially tries to forcefully suppress thoughts, not only will the mind not abide, but it will also become an obstacle, making it difficult to generate samadhi. Therefore, the Ornament of the Sutras also says, "Because attachment and so forth are in that very thing, because of properly applying the mind to it, therefore liberation is attained, therefore one will definitely emerge from them." And the Two Examinations says, "Attachment binds the world, but attachment itself can also liberate." Thus, skillfully and expediently it is proclaimed. Furthermore, "Relying on an object, non-object arises; relying on non-object, non-object arises; therefore, the object is accomplished as non-object; therefore, object and non-object should be known as equal." As it is said in the Discrimination of the Middle and the Extremes. Thus, the previously mentioned distinctions between samsara and nirvana, etc., for the ordinary appearances, the habitual clinging appearances that are coarse and easily arise in the mind, and then the inner distinctions and consolidations, practicing skills, etc., the subtle ones, gradually gather them in, thereby binding the sense consciousnesses so that they do not stray outwards, and thereby causing the mind, the six consciousnesses, to gather as one, and causing the mind that scatters outwards to be pacified. Then, for the support of the six objects related to the uncompounded dharma, one does not fixate on them, but rather abides in whatever aspect of self-nature, emptiness, what should be abandoned, and the antidote, without any conceptualization, that is to say, naturalness is the meaning of unfabrication, and letting go is allowing it to naturally abide in that, therefore it is said to let go, return to the natural state. Secondly, in the Ornament of Clear Realization it says, "At this time, the key points of body, speech, and mind, the one endowed with yoga should let go." And in the Subsequent Explanation it says, "Then the three, body, speech, and mind, should skillfully let go." Thus it is said, on a comfortable cushion, the body and mind in a lotus position or squatting position, or any comfortable posture, remain natural, without moving. Speech goes without saying, even the breath is not modified, but remains natural. The mind is not pleased