Tibetan
་རང་གསལ་འཛིན་མེད་བཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ༔ སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་ངོས་བཟུང་ནས་ནད་བྱང་སྟེ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ༔ ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད་མ་འོངས་པའི་སྔོན་མ་བསུ་ད་ལྟར་བར་འཛིན་པ་མེད་དོ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ནི༔ ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་ཀྱི་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུར་ལམ་དུ་འཁྱེར༔ ཡེ་ཤེས་གནས་པའི་གདམས་ངག་རུས་སྦལ་འཁར་གཞོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུར་ལམ་དུ་འཁྱེར་རོ༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ནི༔ སྒོ་ལྔ་ལ་འཆར་ཏེ༔ མིག་འཛིན་མེད་དེ་སྣང་སྟོང་༔ རྣ་བས་ཐོས་པས་གྲགས་སྟོང་༔ སྣས་ཚོར་བས་དྲི་སྟོང་༔ ལྕེས་མྱོང་བས་བདེ་སྟོང་༔ ལུས་འཛིན་མེད་རེག་སྟོང་༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ༔ ཐིམ་པ་ལ་མི་རྨུགས་པ༔ གསལ་བ་ལ་མ་ཡེངས་པ༔ སྟོང་པ་ལ་ཕྱང་མ་ཆད་པ༔ གནས་པ་ལ་ཟང་ཐལ་བ༔ དངོས་པོ་ལ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའོ༔ ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི༔ ཡེ་ཤེས་ལྔར་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བའོ༔ ཡེ་ཤེས་གནས་པའི་སའམ་ལམ་ལྔ་ནི༔ རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཤེས་རིག་གི་རྒྱལ་པོ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་གནས་པའོ༔ རྩ་རོ་མ་ན་ཐིག་ལེའི་དངས་མ་ཉུང་འབྲུ་ཙམ་གནས༔ རྐྱང་མ་ན་རླུང་གི་དངས་མ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་གནས༔ ཀུན་དྷར་ན་འོད་ཀྱི་དངས་མ་སྲན་མ་ཙམ་གནས༔ ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི་ན་ཤེས་པའི་དངས་མ་རྟ་རྔའི་སུམ་ཆ་ཙམ་གནས་སོ༔ ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་བཞི་ནི༔ མིག་གཡས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་བཅས་ཏེ་འཆར༔ མིག་གཡོན་པ་ནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་འཆར༔ རྣ་བ་གཡས་ནས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་འཆར༔ རྣ་བ་གཡོན་པ་ནས་རྒྱང་ཞག་ཆུའི་སྒྲོན་མ་འཆར་ཏེ༔ སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའོ༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ༔ གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་༔ མཚན་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ གཞི་གནས་ལ་གསུམ་སྟེ༔ ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་༔ རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་༔ ཐུགས་རྗེས་རིག་པ་ཀུན་ལ་ཤར་བས་ཀུན་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ དེ་ལ་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས༔ ངོ་བོ་ཡེ་ནས་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པས༔ འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་གནད་དང་༔ རིག་པ་ལ་རང་བཞིན་དེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས༔ རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པས་གནད་ཤེས་པ་རྣམས་སངས་མི་རྒྱ་མི་སྲིད་པ་དང་༔ རིག་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས༔ ཐུགས་རྗེས་ཀུན་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པས༔ འབད་རྩོལ་བྱ་མི་དགོས་པར་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའོ༔ མཚན་ཉིད་འཛིན
Chinese
抓住“自明无执”有三种：就像医生精通诊断，消除疾病，获得安乐一样。将“不追忆过去，不迎接未来，当下无执”的智慧作为道路来修持：就像太阳照耀在普照一切的智慧虚空中一样修持；像把智慧安住的窍诀放入乌龟壳中一样修持。智慧的妙用是：在五根门显现，眼无执而显现空性，耳听闻而声空，鼻感知而味空，舌体验而乐空，身无执而触空。智慧的五种功德是：融入时不昏沉，显现时不散乱，空性时不中断，安住时无阻碍，对事物不执为实有。或者说，智慧的功德是：通过证悟五种智慧，使五毒显现为智慧。智慧安住之处或五种道路是：在自己的心间，觉性的国王自己显明地安住。在罗玛脉，明点的精华如芥子般安住；在江玛脉，风的精华如芝麻般安住；在昆达脉，光的精华如豌豆般安住；在阿瓦都帝脉，觉性的精华如马尾的三分之一般安住。智慧显现的四门是：从右眼“使智慧显明”中，带着明点空性的灯显现；从左眼中，显现智慧自生的灯“智慧生起之源”；从右耳中，显现法界清净的灯；从左耳中，显现远放香水之灯，从而生起五根的觉识。智慧的分类有两种：根本安住的智慧和，执著相的智慧。根本安住的有三种：本体本净的智慧，自性任运成就的智慧，以及以大悲“觉性照耀一切”而自然解脱的智慧。因为觉性从未迷乱，所以安住在本体本来清净的智慧中，因此具有轮回无始“之要点”；因为觉性的自性遍及一切，所以安住在自性任运成就的智慧中，因此通达要点之人不可能不成佛；因为觉性显现为多种多样，所以安住在以大悲自然解脱的智慧中，因此无需勤作而完全解脱。执著相
English
There are three ways to grasp "self-illuminating non-grasping": It is like a skilled doctor diagnosing an illness, clearing away the disease, and attaining comfort. To take that wisdom as a path, "not cutting off the past, not welcoming the future, and having no grasping in the present": Practice like the sun rising in the sky of all-encompassing wisdom; practice like placing the pith instructions where wisdom abides into a tortoise shell. The power of wisdom is: it manifests in the five sense gates, the eye is without grasping and appears as emptiness, the ear hears and sound is empty, the nose senses and smell is empty, the tongue experiences and bliss is empty, the body is without grasping and touch is empty. The five qualities of wisdom are: when dissolving, there is no dullness; when clear, there is no distraction; when empty, there is no interruption; when abiding, there is no obstruction; and one does not grasp at things as real. Alternatively, the qualities of wisdom are: by realizing the five wisdoms, the five poisons are manifested as wisdom. The five places or paths where wisdom abides are: in the center of one's heart, the king of awareness abides self-illuminatingly by himself. In the Roma channel, the essence of bindu abides like a mustard seed; in the Kyangma channel, the essence of wind abides like a sesame seed; in the Kundha channel, the essence of light abides like a pea; in the Awadhuti channel, the essence of awareness abides like one-third of a horse's tail. The four doors through which wisdom manifests are: from the right eye, which "makes wisdom clear," the lamp of bindu emptiness manifests; from the left eye, the lamp of self-born wisdom, "the source of wisdom," manifests; from the right ear, the lamp of the pure realm of reality manifests; from the left ear, the lamp of far-reaching scented water manifests, thereby generating the consciousness of the five senses. There are two divisions of wisdom: the wisdom of the fundamental ground and the wisdom of grasping at characteristics. There are three aspects of the fundamental ground: the wisdom of essence purity, the wisdom of nature spontaneous accomplishment, and the wisdom of universal liberation through compassion, "because awareness dawns on everything." Because awareness itself has never been deluded, it abides in the wisdom of essence, originally pure, therefore it has the "key point" of beginninglessness of samsara; because the nature of awareness pervades everything, it abides in the wisdom of nature, spontaneously accomplished, therefore those who understand the key point cannot possibly not become Buddhas; because that awareness manifests in various ways, it abides in the wisdom of universal liberation through compassion, therefore liberation is complete without effort. Grasping at characteristics
Tibetan
་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྔ་སྟེ༔ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ངོ་བོ་ཀ་དག་ཏུ་དེ་ལ་འཁོར་འདས་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བ་གནས་པ་ནི༔ མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ རང་གི་གཞི་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་༔ ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་ཤེས་པས་ན༔ མཉམ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་རིས་མེད་དུ་ཁྱབ་པས་ན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ཆགས་པ་མེད་པར་གསལ་བ་ནི༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་ཐ་མི་དད་པར་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དེ་སྣང་ཚུལ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤར་བས་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ལུང་ལས་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་མེད་པར་འགྱུར།།རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི༔ བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བཞུགས་པས་ཏེ་ཡེ་ནས་འཛིན་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ཡིས་མ་སྐྱེད༔ རྐྱེན་གྱིས་མ་ཤིགས༔ འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཞེས་སོ༔ དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་ཡེ་ནས་བཞུགས་ཏེ༔ ཕྱོགས་དང་སྔ་ཕྱི་ལས་མི་ལྟོས་པའོ༔ ཞེས་པ་ནི༔ དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ༔ རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཅོག་བཞག་ཏུ་གཞན་དུ་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པའི་གཟེར་ཐེབས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནོན་པའོ༔ ཡེ་ཤེས་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ངོ་སྤྲད་ཅིང་ལ་བཟླ་བ་ནི༔ ལམ་ལས་མ་བསྒྲོད་པའི་འབྲས་བུ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས༔ ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཏུ་རྟོགས་པས་རང་སྣང་འཁྲུལ་པ་ལས་མ་བསྒྱུར་བའི་ཤེས་རབ༔ ཡེ་ནས་རང་ལ་གནས་པས་ལུང་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས༔ བྱེད་མཁན་མེད་པས་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པ༔ སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ལས་མ་བསྐྱེད་སེམས་ལས་མ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས༔ བུ་ཐོག་མ་གྲོལ་བས་ཆོས་ལས་མ་བྱུང་བའི་དད་པ༔ མ་ཐོག་ཏུ་བུ་གྲོལ་བས་བསྒོམས་པ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང༔ བལྟས་པས་ལྟ་བྱེད་ལ་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མ་མཐོང་བའི་ལྟ་བ༔ རང་གི་འདུག་ཚུལ་གྱི་དོན་བླ་མ་ལས་མ་བྱུང་བའི་གདམས་ངག༔ ང་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སེམས་ཅན་རང་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས་ལྟ་སྤྱོད་ཡ་མ་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་རང་སོ་ན་གསལ༔ སེམས་མ་བཅིངས་པས་ཡ་མ་བྲལ་བས་སྒོམ་ཉམས་ཡེངས་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་༔ གཉིས་འཛིན་ཡ་བྲལ་བས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་རང་ཤར་བའོ༔ ཡེ་ཤེས་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ༔ སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྱེ་མ་ལ་མུ་ཏྲས་མཛད་པ་ཟངས་ཡིག་ཅན་རྫོགས་སོ༔ རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔
Chinese
的智慧有五種：法性之中，明而無礙，是法界體性智。本質本淨，輪涅之影像於彼中明現安住，是如鏡智。不離自之本基，且知曉一切法平等，是平等性智。「彼遍及平等無別」，無有執著而明朗，是妙觀察智。此五種智慧無別地匯集於法性中，因各自了別的「彼顯現為各自的體性」智慧。「若無經中所說之智慧，則無功德增長，亦無菩提。」「若無如海之諸佛法，則將消失。」遠離勤作之邊，自性成就，是成所作智。定義是「因智慧不間斷地安住」，本來即具之佛陀，非由因所生，非由緣所壞，無有來去。於一切時恆常本來安住，不依賴方所與先後。如是，彼之智慧如實知曉意義，以分別念現前的佛陀，以及置之不顧而知曉其他，因分別念之釘而壓制不退轉之地。於智慧超離心識廣大中給予介紹並複誦，是不需從道上提升之果「於本基上解脫故」，「於任運本淨中證悟故」，自顯不轉變為錯亂之智慧，「因本來安住於自心中故」，非由經中所出之智慧，「因無有作者故」，不依賴相續之證悟，「佛陀非由因所生」，非由心所生之佛陀，「因最初之子已解脫故」，非由法所生之信心，「於最初時子已解脫故」，非由修習所生之體驗，觀看時「超離觀看者之智慧」未見之見，「自己安住方式之意義」，非由上師所出之口訣，「因我執而眾生於自處解脫故」，見行不分離故，智慧於自處明朗，「因未束縛心識故，不分離故」，無有禪修體驗「耶」之智慧自顯，二取分離故，於自「生之」大智慧中自生。名為《智慧總攝燈》，大阿闀黎比瑪拉木紮所造「銅字本」圓滿。嘉！嘉！嘉！
English
The wisdoms are five: From the nature of reality, clear and unobstructed, is the wisdom of the Dharmadhatu. In essence, primordially pure, the reflections of samsara and nirvana clearly abide therein, is the mirror-like wisdom. Without moving from its own ground, and knowing all dharmas as equal, is the wisdom of equality. "It pervades equally without distinction," Clearly without attachment, is the discriminating awareness wisdom. These five wisdoms are indivisibly gathered in the nature of reality, because of the distinct "they appear as the characteristics of their respective appearances" wisdom. "If there is no wisdom from the scriptures, there is no increase of qualities, no enlightenment." "If there were no Buddha-dharmas like the ocean, they would disappear." Free from the extremes of effort and accomplishment, naturally accomplished, is the accomplishing activity wisdom. The definition is "because wisdom abides continuously," the Buddha who is primordially inherent, not born from a cause, not destroyed by a condition, without coming or going. Always abiding primordially at all times, not dependent on direction or before and after. Thus, the knowledge of that itself knows the meaning as it is, the Buddha with manifest conceptualization, and setting aside and knowing otherwise, because the peg of conceptualization is struck, the ground of non-retrogression is pressed. Introducing and repeating in the great wisdom beyond mind, is the fruit that does not need to be elevated from the path "because it is liberated on the ground," "because it is realized in spontaneous perfection, primordially pure," the wisdom that does not transform self-appearance into delusion, "because it abides in oneself from the beginning," the wisdom that does not come from the scriptures, "because there is no maker," the realization that does not rely on the continuum, "the Buddha is not born from a cause," the Buddha that does not come from the mind, "because the first son is liberated," the faith that does not come from the Dharma, "because the son is liberated at the beginning," the experience that does not come from meditation, when looking "the wisdom that transcends the looker" the view that is not seen, "the meaning of one's own way of abiding," the pith instruction that does not come from the lama, "because beings are liberated in their own place by grasping at self," because view and conduct are inseparable, wisdom is clear in its own place, "because the mind is not bound, because it is inseparable," the self-appearance of wisdom without meditation experience "ye," because dualistic grasping is separated, it arises spontaneously in the great self-"born" wisdom. This is called "The Lamp that Gathers Wisdom," completed by the great teacher Vimalamitra "copper letter version." Gya! Gya! Gya!