Tibetan
འདི། །སྐྱེ་ས་ཕམ་རེ་འགྲོ་ས་རྒྱལ། །རྒྱ་དང་བལ་པོར་ལན་ལྔ་ཕྱིན། །ལུས་སྲོག་ལ་མ་ལྟོས་དམ་ཆོས་བཙལ། །ཞེས་འབྱུང་ལྟར་བལ་པོར་ལན་ལྔ་ཕེབས་པ་གསུམ་རྒྱ་དཀར་དུ་བསྒྲོད་པའི་སྐབས་དང་། གཉིས་རྒྱ་དཀར་ལན་གསུམ་ཕེབས་པའི་རྗེས་སུ་བྱོན་ནས་བླ་མ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་མང་དུ་གསན་ཞེས་དེབ་གཏེར་ལས་བཤད་ཅིང་། གཞན་ཁ་ཅིག་ཏུ་མར་པ་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་སྐབས་ཙམ་དུ་གསེར་ཞོ་ཁ་ཤ་བསྣམས་ནས་བལ་པོར་ཕེབས་ཏེ་ལོ་གསུམ་བཞུགས། སླར་བོད་དུ་ཕེབས་པ་འབྲོག་མི་རྒྱ་དཀར་ནས་ཕེབས་ཏེ་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་དང་ཞལ་མཇལ་ད་རེས་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་དྲིལ་ནས་བལ་པོ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ལ་ཀྵེ་ཏྟར་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ལྔ་མི་རིངས་པཎྜི་ཏ་ཛྙཱ་ན་གཪྦྷ་དང་བནྡྷེ་པ་སྐུ་མཆེད་བརྟེན་དེ་ནས་བོད་དུ་ཕེབས་པར་དགོངས་བལ་པོར་སླེབས་ཚེ་བོད་ནས་རྒྱགས་བསྐྱལ་བ་འབྱོར་བས་ལར་ཡང་རྒྱ་དཀར་དུ་ཕེབས་ནཱ་རོ་མཻ་ཏྲིས་ཞབས་ལ་ཐུག་ཡང་གསེར་ཚོལ་ཆེད་བལ་པོ་བར་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱ་དཀར་དུ་ལྡོག་པ་དང་དེ་རྗེས་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱ་དཀར་དུ་ལན་ཕྱི་མ་ཕེབས་སྐབས་ནཱ་རོ་པ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞེས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་མཐོང་མོད། འོན་ཀྱང་གོང་གི་དཀྱུས་སུ་བཀོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཁུངས་མ་སྤྱི་དང་མེས་རྔོག་གི་གསུང་རྒྱུན་ནས་བྱུང་བཞིན་བྲིས་པ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་སེམས་ལ་རྒྱ་བལ་དུ་ལན་ལྔ་ཕེབས་པ་སྤྱིར་གྲགས་ཆུང་ཞིང་གི་མགུར་ཚིག་དྲངས་བ་དེ་ནི་གཞན་དུ་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོར་ལན་གསུམ་ཕྱིན་ཞེས་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡི་གེ་མ་དག་པས་དང་། ལར་མགུར་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཚིག་འདྲ་མིན་དོན་མཐུན་མི་མཐུན་སོགས་ཡིག་སྐྱོན་དང་། སླད་བསྲེས་པ་དང་། གསུངས་སུ་རྫུས་པ་སོགས་ཞིབ་མོར་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །གང་ལྟར་རྒྱ་དཀར་ལན་གསུམ་ཕེབས་པའི་ཕྱི་མ་ཚུར་ལམ་བལ་པོར་བཞུགས་པའི་སྐབས་མཻ་ཏྲི་པ་དག་ཞིང་དུ་གཤེགས་པར་གདོངས་ཏེ། རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཻ་ཏྲི་པ། །ཁོང་བསམ་བཞིན་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཕྱིར། །མི་ཁོ་བོའི་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བཅགས། །ཞེས་དང་། རྗེ་ཡང་ཡང་དྲན་ནོ་མཻ་ཏྲི་པ། །མི་ཁོ་བོའི་མིག་སྔར་བྲལ་མ་ཕོད། །གདོང་མཆི་མས་གང་བས་ངུད་མོ་ཤོར། །དབུགས་ཁ་ནས་མ་ཐོན་བྱང་ཁོག་རྒྱས། །ཕ་སྙིང་ནས་འདོད་དོ་ཆུ་བས་སྐོམ། །མི་ཁོ་བོའི་གདུངས་སེམས་མཁྱེན་ལགས་སམ། །ཕ་ལམ་སྣ་དྲོངས་ཤིག་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ལར་རྨི་ལམ་བག་ཆགས་ཡིད་མོད་ཀྱང་། །མ
Chinese
如是说：“出生衰败而前往胜利，去过印度和尼泊尔五次，不顾身命寻求正法。”如是说，去过尼泊尔五次，其中三次是前往印度的时候，两次是去过印度三次之后，听闻了许多上师的教诲，这是德布特尔（藏文：དེབ་གཏེར།）中所说的。另有一些说法是，玛尔巴（藏文：མར་པ་）大约十五岁左右，带着一些金子前往尼泊尔，住了三年。返回西藏后，与从印度返回的卓弥（藏文：འབྲོག་མི་）见面，不久之后，这次将所有物品都换成金子，通过尼泊尔前往印度的拉克谢塔（藏文：ལ་ཀྵེ་ཏྟར།），在那里住了五年，依止了班智达智藏（梵文天城体：ཛྙཱ་ན་གཪྦྷ་，梵文罗马拟音：jñānagarbha，汉语字面意思：智藏）和班德巴兄弟，打算从那里返回西藏，到达尼泊尔时，从西藏运来的食物到了，于是又前往印度，拜见了那若（梵文天城体：ནཱ་རོ་，梵文罗马拟音：nāro，汉语字面意思：那若）和麦崔（梵文天城体：མཻ་ཏྲི་，梵文罗马拟音：maitri，汉语字面意思：慈氏）的足下，又为了寻找黄金而前往尼泊尔，然后返回印度，之后返回西藏，最后一次前往印度时，是那若巴（梵文天城体：ནཱ་རོ་པ་，梵文罗马拟音：nāropa，汉语字面意思：那若巴）前往空行净土的时候，等等，看到了许多不同的历史。然而，上面所写的，是根据普遍的来源和祖先荣（藏文：རྔོག་）的口头传承而写的，所以认为没有错误，心中认为去过印度和尼泊尔五次，一般来说不太出名，引用了道歌的词句，其他地方也有说去过印度和尼泊尔三次，可能是因为文字不正确。一般来说，对于同一个道歌，词句相同或不同，意义相同或不同，等等，存在文字错误，以及后来的掺杂，和伪造的说法等等，需要仔细研究。无论如何，去过印度三次之后，返回途中住在尼泊尔的时候，得知麦崔巴（梵文天城体：མཻ་ཏྲི་པ་，梵文罗马拟音：maitrīpa，汉语字面意思：慈氏）前往清净刹土，于是说： “尊者领悟心之真谛法身， 名号广为人知的麦崔巴， 您是如意自在恩德浩大故， 我之心意深深地依恋您。” 以及： “尊者我时时忆念麦崔巴， 我等无法忍受您在眼前离去， 泪水盈满面颊呜咽不止， 气息难以呼出胸膛胀满。 父亲啊内心渴望如水止渴， 我之痛苦您是否能知晓？ 请您慈悲引导化身尊者， 总的来说梦中习气虽有”，
English
It is said, "Born to decline and go to victory, went to India and Nepal five times, seeking the true Dharma regardless of life and limb." As it is said, went to Nepal five times, three of which were when going to India, and two were after going to India three times, and heard many teachings from the lamas, as stated in the Debter. Others say that Marpa went to Nepal with some gold when he was about fifteen years old and stayed there for three years. After returning to Tibet, he met with Drokmi, who had returned from India, and not long after, this time he turned all his belongings into gold and went to Lakshatra in India via Nepal, where he stayed for five years, relying on Pandit Jñānagarbha and the Bande brothers, intending to return to Tibet from there. When he arrived in Nepal, the food transported from Tibet arrived, so he went to India again and met Nāro and Maitri at their feet. Again, in order to find gold, he went to Nepal and then returned to India, and after that he returned to Tibet. The last time he went to India was when Nāropa went to the Pure Land of the Dakinis, etc., and many different histories were seen. However, what is written above is based on common sources and the oral tradition of the ancestor Ngok, so it is believed to be without error. It is generally not well known that he went to India and Nepal five times, and the quoted words of the Doha are also said elsewhere to have gone to India and Nepal three times, which may be due to incorrect writing. In general, for the same Doha, the words may be the same or different, the meanings may be the same or different, etc., there are writing errors, as well as later admixtures, and fabricated statements, etc., which need to be carefully studied. In any case, after going to India three times, on the way back, when he was staying in Nepal, he learned that Maitripa had gone to the Pure Land, and said: "The venerable one realized the true essence of the mind, the Dharmakaya, Maitripa, whose name is widely known, Because you are the great benefactor of wish-fulfilling, My mind is deeply attached to you." And: "Venerable one, I remember Maitripa again and again, We cannot bear to see you leave before our eyes, Tears fill our faces and we sob, The breath is difficult to exhale and the chest is full. Father, the heart desires like water quenches thirst, Do you know my suffering? Please guide the incarnate venerable one with compassion, In general, although there are habitual tendencies in dreams,"
Tibetan
དོར་རྗེ་བཙུན་བྱོན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །སེམས་དགའ་ལ་མི་དགའ་ཐོས་དམན་གྱུར། །ཁྱེད་འདིར་བཞུགས་ཀྱི་སྙན་དུ་ཞུ་བ་ལགས། །ཞེས་པའི་གདུངས་དབྱངས་ཀྱང་མཛད། དེ་ནས་བོད་དུ་བྱོན་ཚེ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གྲངས་བཞེས་པའི་སྐབས་ཏེ་ལྷོ་བྲག་ཏུ་གནས་གཞི་བཟུང་ནས་ནཱ་རོ་པས་ཁྱོད་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འབྲལ་མེད་དུ་བརྟེན་ལ་སྣོད་ལྡན་སྨིན་པར་གྱིས་ཤིག་གསུང་པ་ལྟར་བཙུན་མོ་དགུ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ནང་གྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལ་བཞུགས་ཀྱང་ཕྱི་སྦས་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་མཛད་དེ་བཞུགས་སོ། །གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་རས་པ་ཡང་དུས་དེ་ཙམ་ན་ཞབས་སུ་སྙེགས་ཏེ་སྤྱོ་བ་དང་སྤྲོ་བས་རྗེས་སུ་བཟུང་། སྐབས་སྐབས་སུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ངོར་གྲོང་འཇུག་སོགས་ཐུན་མོངས་ཀྱི་གྲུབ་མཚན་ཡང་མང་དུ་བསྟན་ཅིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སློབ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ཟད་པ་ཟིལ་གནོན་དང་སྐུ་ཡི་བཀོད་པ་དང་སྐུ་མི་བཀོད་པ་དུ་མ་བཅས་སྤྲོས་བཅས་བདེ་ཆེན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྐྱོང་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་སོགས་མཆོག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རོལ་རྩེད་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་ཞིང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྨིན་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྐོར་བར་མཛད་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པར་བཞུགས་པར་ཞིག་གོ །མཐར་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ལྕགས་མོ་བྱ་ཡི་ལོ་སར་མ་ཐག་པ་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་བཏང་སྟེ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་གཤེགས་སོ། །དེང་སང་མར་པའི་རྣམ་ཐར་རྣམས་རྒྱ་དཀར་ཕེབས་ཚུལ་འཁྲུངས་ལོ་སོགས་དཔྱད་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདིར་སྔོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་དང་མཁས་དང་གྲུབ་པས་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཇི་སྙེད་བལྟས་ནས་ཕྱིས་རྣམ་ཐར་དོན་གཉེར་ཅན་སྲིད་ཚེ་ཕན་པའི་བསམ་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མར་པའི་རྣམ་ཐར་ཚིག་ཚོགས་མི་ངོམ་ཡང་། །མ་འཁྲུལ་སྙིང་པོ་གསལ་བའི་ལང་ཚོ་ངོམ། །དཔྱད་བཟོད་ཤེས་ལྡན་འགུག་པའི་སྐྱེས་འདི་ནི། །ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་ངག་གི་རོལ་རྩེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། ། རྗེ་མར་པའི་སློབ་མའི་ཐུ་བོ་རྔོག་སྔོན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་དེབ་གཏེར་དུ་མར་པའི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་མེ་ཕོ་བྱི་བ་ལ་འཁྲུངས། རང་གི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བདུན་ས་ཆུ་ཕོ་རྟ་ཡི་ལོར་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་ཞེས་གསུང་ཞིང་ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཡབ་རྔོག་བན་ཅན་ཁ་པ་དང་ཡུམ་འོད་ལྡན་མ་གཉིས་ཀྱི
Chinese
多吉尊降临，真是太稀奇了！心中欢喜，不喜者闻之则失落。您在此安住，我向您禀告。也唱了这样的哀歌。之后前往藏地时，是五十五岁的时候，在洛扎（Lhodrak）建立住所，如那若巴所说，你要不离业手印，使具器者成熟，于是娶了九位明妃。内在安住于大成就者的地位，外在隐藏，行为与世俗的居家者相同。成就自在者米拉日巴也在那时前去依止，以呵斥和欢喜来摄受。时而应具缘者的眼前，显现夺舍等共同的成就相，对于非共同的殊胜弟子们，则显现耗尽、降伏，以及身的显现和不显现等，以有戏论的大乐行来修行，坛城轮圆满显现等，将殊胜的神变游戏随意变幻，并不间断地为所化众生转成熟解脱之法轮，作为金刚持的殊胜代表而安住。最终，八十二岁时，在铁女鸡年新年伊始的神变月十五日，舍弃了成熟之身，前往清净智慧幻化身。如今玛尔巴的传记中，前往印度的方式、出生年份等难以考证，因此在此查阅了以前的古籍和智者、成就者所作的诸多历史，为了以后有缘求法者能从中受益，以可供考证的方式进行了整理，因此是值得信赖的。在此说道：玛尔巴的传记不炫耀辞藻，却展现了不谬误、精髓清晰的青春。这可供考证、吸引智者的礼物，是策旺诺布的语言游戏。如是说。玛尔巴尊者的主要弟子俄·曲吉多吉，在德哲中说是玛尔巴二十五岁时，火阳鼠年出生。自己六十七岁土水阳马年前往空行刹土，洛绒法源中说父亲是俄·班禅卡瓦，母亲是俄丹玛。
English
Dorje Tsun has come, how wonderful! Joy in the heart, those who do not rejoice become inferior upon hearing. You reside here, I report to you. He also sang such a lament. Then, when he went to Tibet, he was fifty-five years old, and he established his residence in Lhodrak, as Naropa said, you should rely on the Karma Mudra without separation and ripen the worthy vessels, so he took nine consorts. Inwardly, he resided in the state of a great accomplished one, but outwardly, he concealed himself, and his conduct was in accordance with that of a worldly householder. The accomplished master Milarepa also approached him at that time and was accepted with scolding and joy. At times, in the eyes of fortunate ones, he showed many common signs of accomplishment such as entering corpses, and for the uncommon, excellent disciples, he showed exhaustion, subjugation, and the manifestation and non-manifestation of the body, etc., cultivating the practice of great bliss with elaboration, and the mandala wheel appearing manifestly, etc., transforming the supreme magical displays into whatever he wished, and continuously turning the wheel of Dharma of maturation and liberation for the disciples, abiding as the supreme representative of Vajradhara. Finally, at the age of eighty-two, on the fifteenth day of the miracle month at the beginning of the Iron Female Bird year, he abandoned his ripened body and went to the pure wisdom illusory body. Nowadays, in the biographies of Marpa, the way he went to India, his year of birth, etc., seem difficult to verify, so here, having examined many ancient books and histories made by scholars and accomplished ones, I have arranged it in a verifiable way with the intention of benefiting those who seek the Dharma in the future, so it is trustworthy. Here it is said: Marpa's biography does not boast of rhetoric, but it shows the youthfulness of the clear essence without error. This gift that can be examined and attracts the wise, is the verbal play of Tshewang Norbu. So it is said. Ngok Chökyi Dorje, the chief disciple of Lord Marpa, was born in the Fire Male Rat year, the twenty-fifth year of Marpa, according to Debter. He passed away to the realm of the Dakinis in his sixty-seventh year, the Earth Water Male Horse year, and the Lhorong Dharma source says that his father was Ngok Benchen Khapa and his mother was Odenma.