Tibetan
ན་དང་བཅས་བཀའ་སྐྱོན་ཚ་བརྗིད་ཆེ་བ་གནང་པའི་མུར་ཧར་གྱིས་བཞེངས། སྐུའི་གམ་དུ་ཟངས་ཀྱི་སྤོས་གཞོང་ཞིག་ཡོད་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་འཕང་བར་མཛད་པ་གསོལ་དཔོན་བསྟན་འཕེལ་གྱིས་བར་སྣང་ནས་འཛིན་ཐུབ། རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་ཞུམ་པས་བཀའ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཁས་བླང་དམ་བཅའ་ཕུལ། དེ་མ་ཐག་ཁོང་རང་གི་ཡུལ་སྲོལ་ལྟར་ལྷ་གཙོ་ཆེ་བ་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཐོད་དུ་བྲིས་པའི་གཤམ་དུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ཞིག་གསོའི་ཞབས་འགྱུར་དང་ཁྱད་པར་སྲོག་ཤིང་འདྲེན་པར་འགྱང་མེད་དཔུང་གི་ཚོགས་གང་དགོས་མི་ཐོགས་པར་གཏོང་རྒྱུའི་མནའ་དང་ཐེའུ་འབྱར་བ་བཞེས་ནས་རྒྱལ་པོ་རང་གནས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཚེ་འཁོར་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོ་ན་རེ་ད་ཀི་བླ་མ་ཁྲོས་ནས་ངེད་རང་ལ་རྡེག་གྲབ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཅིར་མཐོང་བྱུང་ཟེར་བས། བླ་མ་རང་ཞེ་སྡང་གིས་ཁྲོས་ཤིང་སྨྲ་བ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་མཐོང་། ཞེས་སྨྲས་པས། རྒྱལ་པོས། ངས་ནི་བླ་མའི་དཔྲལ་བ་ན་མིག་གཅིག་བཅས་མིག་གསུམ་ཤིན་ཏུ་དམར་ཞིང་འཁྲུག་པ་དང་ཁ་ནས་མེ་ལྷབ་ལྷབ་འབར་བ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཏེ་ད་རེས་ལས་དྲེད་པ་སྔར་ཡོང་མ་མྱོང་ཞེས་སྐད། མི་རིང་བར་སྲོག་ཤིང་འདྲེན་པའི་དཔུང་ཚོགས་གྲངས་མེད་པ་འདུས་ནས་དྲངས། དེ་དུས་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་ནས་མདོ་ཁམས། བོད་འབྲོག གློ་བོ། སྐྱིད་གྲོང་སོགས་སྐུ་ཞབས་སུ་འདུས་པའི་བོད་མི་དྲག་ཞན་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྲོག་ཤིང་འདྲེན་པའི་ལས་ལ་ཞུགས་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཚུད་ངེས་པར་བྱས་སོ། །བར་སྐབས་ཤིག་ནས་སྲོག་ཤིང་ཡོང་མ་ཉན་པར་ཞག་ཉི་ཤུ་ཙམ་ས་གཅིག་ཏུ་འགོར། རྒྱལ་བློན་དཔོན་གཡོག་ས་གཞིར་མི་གཤོང་བ་ཙམ་གྱི་དཔུང་ཆེན་པོས་དྲངས་ཀྱང་འདྲེན་མ་ཐུབ་དེའི་ཚེ་ཉིན་གཅིག་ཐུགས་འུར་ཉམས་ཀྱིས་ཕེབས་ནས། ཁོ་བོའི་བླ་མ་རྗེ་འཕྲིན་ལས་ཞབས་ལ་གསུང་དྲག་པོས། བླ་མ་འཕྲིན་ལས་འདིར་ཤོག་དང་། འགོ་མི་ལ་ད་ལྟར་རང་འུ་ལག་བསྡུས་གསུང་བར་སྐད་གཉིས་བསྒྱུར་བ་གནང་བས་འཕྲལ་དུ་འདུས་བྱུང་། དེ་ནས་རིག་འཛིན་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་བརྗོད་དྲག་པོ་ཞིག་མཛད་དེ་སྲོག་ཤིང་གི་སྣེ་ལ་ཕྱག་རེག་ཙམ་མཛད་པ་ན། ཤོ་དང་པོ་རང་ལ་འདོམས་གང་ཙམ་ནུར་གྱིས་བྱང་བ་སྐད་ཅིག་ལ་རྒྱང་གྲགས་ལྷག་ཙམ་སླེབས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་དེར་འཁོད་མོན་བོད་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གྱི་མངོན་སུམ་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་འགྱེད་པར་མཛད་དོ། །འདི་དུས་ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་མཇུག་གི་བར་ཚ་བའི་ཡུལ་དེར་བཞུགས། མོན་པ་ཐམས་ཅད་འཆམ་པར་འདི་ལོ་བོད་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་གླེང་ཞིང་། གཞན་ཡང་འབྲུམ་པ་དང་དམར་ཡམས་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་མཐའ་ཀུན་སྐོར་ཞིང་། མི་མང་གི་ཡོ་ལང་བཅས་ཤིན་ཏུ་བག་ཚ་བར་བྱུང་ཀྱང་རྗེ་ཉིད་དཔོན་འཁོར་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ལ་ཡང་སྐྱོན་གྱུར་མ་བྱུང་ཞིང་དེ་རེས་ནམ་དུས་ཀྱི་བབ་ནས་སྟོན་དུས་བར་འཕྲོ་བཤོལ་བར་མཛད་དེ་མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་བྱམས་སྤྲིན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འདབས་དངོས་གྲུབ་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །སྐབས་འདི་དག་ཏུ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་མི་སྣ་མང་པོའི་འདུ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། དེ་དག་གི་བར་མཚམས་སུ་ཡང་བོད་རོང་གི་བླ་མ་ཁག་སོགས་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་མཐའ་དག་གི་རང་རང་འདོད་པ་བཞིན་དབང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྐྱངས། རྒྱལ་ཁག་སོ་སོར་ཆབ་ཤོག་གི་རིམ་པ་ཡང་གང་འཚམས་སུ་བསྩལ། སྟོན་དབྱུག་ཟླའི་མཇུག་སླར་ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་ཞབས་སྟེགས་ཏེ་ལམ་བར་རྣམས་སུ་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་ཕན་བདེ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཚུལ་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། ། དགུང་གྲངས་ང་བརྒྱད་པར་བལ་ཡུལ་དུ་བོད་ཐང་མགོན་པོར་བསྟོད་པ་བརྩམས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྲོག་ཤིང་བསླངས་ལོ་གདུལ་བྱ་འདུས་པར་ཟབ་ཆོས་ཆད་མེད་དུ་གསུངས་ནས་དངོས་གྲུབ་ཕུག་ཏུ་བྱོན་ཏེ་མཛད་པ་ཐ་མ་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་སྐོར། དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་པ་ན་ཚོད་ལྡན་དེ་ཤིང་མོ་ཕག་ལོ་གསར་དུ་འཆར་བ་ན། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཤིང་འཛུགས་པར་མཛད་ཤིང་བྲེ་དང་ཆོས་འཁོར་གྱི་ཟངས་གསེར་རྣམས་ལས་གྲ་སྔར་མུས་ལྟར་འཛུགས་བཞིན་པ་དང་། བར་སྐབས་སུ་ཡམ་བུ་རྒྱལ་པོ་དང་གོར་རྒྱལ་གཉིས་གཡུལ་འཁྲུགས་པའི་བར་དུ་ལེགས་བཟླུམ་པར་འཆིང་ཀྱང་ལན་གྲངས་སྔ་ཕྱི་དུ་མར་གནང་བ་རྗེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་བར་གོར་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་མ་བཅོམ་པར་ཕན་ཚུན་སོ་སོར་འཁོད་ཅིང་། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ཉམས་གསོ་ནི་བར་མ་ཆད་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་སོ་སོ་ནས་ཀྱང་དེ་མཐུན་གྱི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ། དེ་ཡང་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མའི་དགོངས་གཞིར་ཤིང་ཀུན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་སྔར་བྲེ་ཡན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པར་བུམ་པ་ལ་ཟངས་གསེར་མེད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་བུམ་པ་ཡང་ཡོངས་རྫོགས་ཟངས་གསེར་གྱིས་གཡོགས་པར་བཞེད་ཅིང་། བྲེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་སྤྱན་རས་ཀྱི་སྨིན་མ་རྣམས་གཡུ་དམར་བསྒྲིགས་པ་དང་། སྤྱན་འབྲས་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པར་དགོ
Chinese
以那等语加之，给予严厉斥责后，穆尔哈建造了（佛像）。（上师）从身旁拿起一个铜香炉，向国王掷去，司膳官丹增能够从空中接住。国王及其眷属非常害怕和沮丧，承诺并发誓绝不违抗命令。随即，按照他们自己的习俗，在额头上画了三位主要神祇的形象，下面写着大佛塔修复的功德，特别是毫不拖延地派遣所有需要的人力来运送命柱，并盖章立誓。国王返回自己的住所时，国王对随从们说：“刚才上师发怒，准备打我的时候，你们看到了什么？”他们回答说：“除了上师因愤怒而发怒和说话外，什么也没看到。”国王说：“我看到上师的额头上有一只眼睛，三只眼睛非常红且动怒，嘴里喷出火焰，非常害怕，这次比以往任何时候都更害怕。”不久，运送命柱的无数军队聚集并开始运送。当时，从阿里拉达克到多康，以及藏北牧区、洛沃、吉隆等地聚集的藏族各阶层人士，无论僧俗男女，都参与到运送命柱的工作中，并确保建立联系。一段时间后，命柱仍然无法运来，在一个地方停留了大约二十天。国王、大臣、官员和仆人等庞大军队挤满了大地，但仍然无法运送。有一天，（上师）带着沮丧的心情前来，用严厉的声音对我的上师杰·赤列夏说道：“上师赤列，来这里！”并用两种语言翻译了“立即召集乌拉（差役）”的命令，他们立即聚集起来。然后，持明者上师亲自说了一句强烈的真诚之语，并用手触摸了一下命柱的顶端。第一铲就移动了一庹（古代长度单位，约等于五尺），瞬间就到达了超过呼喊声所及之处，这个伟大的神变没有被隐藏，而是展现在那里聚集的所有门巴、藏族人民的眼前，成为了他们眼睛的盛宴。此时是蒙古历四月末尾，正值炎热的季节。
English
With those words and more, after giving a stern rebuke, Murhar built (the Buddha image). (The Lama) took a copper incense burner from beside his body and threw it at the king, but the steward Tenzin was able to catch it in mid-air. The king and his entourage were very frightened and dismayed, and promised and vowed never to disobey the command. Immediately, according to their own custom, they drew the images of the three main deities on their foreheads, and below that wrote the merits of the restoration of the great stupa, and in particular, they swore and sealed an oath to send without delay all the manpower needed to transport the life-pillar. When the king returned to his own residence, the king said to his attendants, "When the Lama was angry and about to hit me, what did you see?" They replied, "We saw nothing but the Lama being angry and speaking in anger." The king said, "I saw that the Lama had one eye on his forehead, three eyes that were very red and agitated, and flames blazing from his mouth, and I was very frightened, and I have never been more afraid than this time." Soon, countless armies gathered and began to transport the life-pillar. At that time, Tibetans from all walks of life, both monks and laypeople, men and women, who had gathered from Ngari Ladakh to Dokham, as well as from the nomadic areas of Tibet, Lowo, Kyirong, etc., all participated in the work of transporting the life-pillar and made sure to establish connections. After some time, the life-pillar still could not be transported, and it remained in one place for about twenty days. The vast army of kings, ministers, officials, and servants filled the earth, but still could not transport it. One day, (the Lama) came with a frustrated heart and said in a stern voice to my Lama, Jamyang Trinley: "Lama Trinley, come here!" And translated the command to "immediately summon the Ulag (corvée laborers)" in two languages, and they immediately gathered. Then, the Vidyadhara Lama himself spoke a strong word of truth and touched the tip of the life-pillar with his hand. With the first shovel, it moved about a fathom (an ancient unit of length, approximately equal to five feet), and in an instant reached beyond the range of a shout. This great miracle was not hidden, but was displayed before the eyes of all the Monpa and Tibetan people gathered there, becoming a feast for their eyes. This was at the end of the fourth month of the Mongolian calendar, during the hot season.
Chinese
住在那里。所有门巴人都说，今年所有藏人都将死于瘟疫。此外，天花和猩红热等疾病蔓延四方。民众的骚乱也十分令人担忧，但尊者您和眷属以及各方聚会都没有受到任何损害。因此，从那时起，将时间推迟到秋季，然后前往芒域（Mangyul）的吉隆（Kyirong），住在嘉云寺（Jamyangtrin Temple）附近的成就洞（Dngosgrub Phuk）。在这段时间里，来自各方王国的人士的聚会非常繁忙。在这些间隙中，也根据所有寻求佛法的藏地喇嘛等的各自意愿，持续不断地给予灌顶、传承和指导。还向各个王国颁发了相应的政令。秋末时节，再次前往尼泊尔，像以前一样，在沿途各地广行眼见、耳闻、忆念、身触之利益安乐。五十八岁时，在尼泊尔创作了《赞颂藏地怙主》，并竖立了佛塔的生命之柱。在那一年，为聚集的所化众生不断宣讲甚深佛法，然后前往成就洞，讲述了最后的事迹，即色身融入法界。五十八岁时，正值木猪年新年到来之际，建造了佛塔的生命之柱，并按照之前的规模，继续建造宝瓶和法轮的铜金等。在此期间，扬布国王和廓尔喀国王之间爆发战争，虽然多次尝试调解，但在尊者您未圆寂之前，廓尔喀国王也未征服尼泊尔，双方各自驻扎。大佛塔的修复工作持续不断地进行，各国国王也提供了相应的支持。此外，尊者您的最初想法是，博达哈大佛塔之前的宝瓶以上部分是用金铜制成的，但宝瓶没有金铜，因此这次也打算用金铜完全覆盖宝瓶。并且，宝瓶四面的佛眼眉毛用红玉髓装饰，眼珠也打算用宝石制成。
English
He resided there. All the Monpas were saying that all Tibetans would die of plague this year. In addition, diseases such as smallpox and scarlet fever were spreading everywhere. The people's riots were also very worrying, but neither Your Holiness nor your entourage, nor any of the gatherings from all sides, suffered any harm. Therefore, from that time on, the time was postponed until autumn, and then you traveled to Kyirong in Mangyul and stayed in the Accomplishment Cave (Dngosgrub Phuk) near Jamyangtrin Temple. During these times, the gatherings of people from various kingdoms were very busy. In between these intervals, empowerments, transmissions, and instructions were continuously given according to the wishes of all the Tibetan lamas and others who sought the Dharma. Decrees were also issued to the various kingdoms as appropriate. At the end of the autumn season, you again traveled to Nepal, and as before, you extensively performed the benefit and happiness of seeing, hearing, remembering, and touching along the way. At the age of fifty-eight, you composed the "Praise to the Protector of Tibet" in Nepal and erected the life-pillar of the stupa. In that year, you continuously taught the profound Dharma to the assembled disciples, and then went to the Accomplishment Cave, where you narrated the final deeds, namely the dissolution of the physical body into the Dharmadhatu. At the age of fifty-eight, as the new Wood Pig year was dawning, you erected the life-pillar of the great stupa, and continued to build the vase and Dharma wheel with copper and gold as before. During this time, the king of Yambu and the king of Gorkha were at war, and although many attempts were made to mediate, the king of Gorkha did not conquer Nepal until Your Holiness passed away, and the two sides remained stationed separately. The restoration of the great stupa was carried out continuously, and the kings of various countries also provided corresponding support. Furthermore, Your Holiness's initial idea was that the upper part of the Boudhanath Stupa, above the vase, was made of gold and copper, but the vase did not have gold and copper, so this time it was also intended to completely cover the vase with gold and copper. Also, the eyebrows of the Buddha eyes on the four sides of the vase were decorated with red jade, and the eyeballs were also intended to be made of precious stones.