Tibetan
དྲེན་ཆོག་ལ། སྔོན་པོ་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མི་རྟག་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་སོང་ཡང་ཕྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པས། དེས་ན་སོ་སྐྱེའི་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་དེ་སྔོན་པོ་ལ་ཚད་མར་སོང་ཡང་སྔོན་པོ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་འཇོག་དགོས་ན་དཀའ་སྙམ། ད་རུང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་མཛད་དགོས། ༈ དྲི་བ། ༢༽ རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་དཔག་གི་འབྲས་རྟགས་ལ་གཟུགས་ད་ལྟ་བས་རོ་ད་ལྟ་བ་དཔོག་པ་དེ་རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་རྟགས་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་རུང༌། ༼༢ དྲིས་ལན། འབྲས་རྟགས་ཡིན་ན་རོ་ད་ལྟ་བས་གཟུགས་ད་ལྟ་བ་དཔོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུར་དྲི་བ་བཀོད་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། ནུས་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་ནི། །རོ་མེད་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་རྒྱུ། །དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམས་རྟོགས། །དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་ལ། རོ་སྔ་མ་དེའི་ནུས་པ་འཇུག་པ་མེད་ན་རོ་ད་ལྟ་བ་མེད་ལ། རོ་སྔ་མ་དེ་རོ་ཕྱི་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། རོ་སྔ་མ་དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་གཟུགས་དེ་མེད་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་མ་ཚོགས་པ་དང་འདྲ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྔ་མ་དེ་གཟུགས་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང༌། རོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཚུལ་སོགས་ལ་བསམ་ན་སྔ་མའི་ནུས་པ་དེ་ཕྱི་མའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་དུ་འཕང་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་དཔྱད་པ་ཞུགས་པའི་ཚིག་འདྲ་ལོས་ཡིན་ཀྱང༌། འཇམ་མགོན་བླ་མས་དངོས་སུ་དེ་བྱུང་མིན་ཡང་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པས་འདིར་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལས་ངེས་པ་ཡིན། རོ་ད་ལྟ་བས་གཟུགས་ད་ལྟ་བ་དཔོག་པ་ན་གོང་བཤད་ལྟར་རོ་སྔ་མ་དེ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་གཟུགས་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཚོགས་པ་གཅིག་པ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བས། དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམ་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་ལ་མ་འོངས་པ་ན་རོ་རྒྱུན་ཆད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔོག་མི་ནུས་སྙམ། ༈ དྲི་བ། ༣༽ དོན་རང་མཚན་དང་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་ཁྱད་པར་གང༌། ༼༣ དྲིས་ལན། དོན་རང་མཚན་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པའི་མདུན་གནས་ཀྱི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན། དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་དོན་རང་གི་སྟེང་ན་རྟག་པ་ལས་ལོག་པ་སོགས་རང་མིན་གཞན་སེལ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ་ཡིན། དོན་རང་མཚན་དང་གཞན་སེལ་གཉིས་ལོགས་སུ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་མི་བཞེད་དོ། །སྤྱིར་འདི་དོན་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ཐར་བ་འབྱུང་གནས་དང་། ཤཱཀྱ་བློ་སོགས་ཀྱིས་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་བཞེད་པ་དང༌། ཆོས་མཆོག་སོགས་ཀྱིས་མི་བཞེད་ལ། བོད་འདིར་ཡང་བཞེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལ་མཁས་དབང་གོ་རམས་པའི་ཚད་མའི་སྤྱི་དོན་ན། མཁན་ཆེན་བླ་མའི་གཞུང་། འཇིགས་མེད་ལ་སོགས་དོན་རང་མཚན་སོགས་དྲངས་ནས་དོན་སེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་མཛད་ལ། གཞན་སེལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཚེ་འདི་ཉིད་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་དང༌། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་དེ། དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་མེད་ན་གཞན་སེལ་གཞན་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་སོགས་གསུངས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་མི་བཞེད་པ་དག་གིས་ཀྱང༌། གཞན་སེལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། བཏགས་པ་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང༌། །མི་འཇུག་པ་དེ་རྣམ་པ་གཉིས། །འཇུག་པས་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས། སྒྲ་རྟག་པ་དེ་དོན་རང་མཚན་གྱི་སྟེང་ན་སེལ་མེད་ན་སྒྲ་རྟག་འཛིན་དང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་དོན་རང་མཚན་གྱི་སྐབས་འདི་ན། སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སྒྲུབ་འཇུག་ཡིན་ན་དེ་ཡོངས་གཅོད་དུ་འཇུག་པ་ལས་རྣམ་གཅོད་དུ་མི་འཇུག་ལ། འོན་ཀྱང་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་སྐབས་ན་སྔོ་མིན་མ་བཅད་ཅེས་འཇོག་དགོས་ན་དཀའ་ཞེས་དང༌། ཡང་མི་རྟག་པ་དོན་ལ་གནས་པ་དེའོ། །ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་འདི་སེལ་འཇུག་སྨྲ་བ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པ་ཡིན། འདི་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་མཁན་ཆེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ལ་གཟིགས་ན་གསལ་བོར་ངེས་ནུས་ཤིང༌། སྤྱིར་མཁན་ཆེན་ཡབ་སྲས་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་རང་ཅག་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་ཟབ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས་རྗེས་འཇུག་ཐོས་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་གཟིགས་རེ་མཛད་པར་བཀའ་དྲིན་ཞུ། ༈ དྲི་བ། ༤༽འགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོར་འཛིན་པ་དབུ་མ་རྒྱན་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཡིད་
Chinese
可以回忆一下。虽然蓝色和意义的本体无常已经显现，但之后却无法确定回忆起来。因此，凡夫俗子的蓝色执着根识虽然对蓝色来说是量，但如果说对于了悟蓝色无常也是现量，那就困难了。希望你们再做研究。 提问2：在因法后得的果证上，以现在的色法推断现在的味道，因为证法没有关联，如何成为真正的证法？ （2 回答：如果是果证，就像以现在的味道推断现在的色法一样，是否像对现在没有关联一样提出问题？这是法称所说： 能力不介入， 无味彼即他之因。 如是了知一过去时， 彼从果之证所生。 如果之前的味道的能力不介入，就没有现在的味道。之前的味道是之后味道的近取因。如果之前的味道和不可分离的色法不存在，就没有俱生助缘。如果没有俱生助缘，即使有近取因，也像水、肥料、温度、湿度不齐全一样。同样，如果之前的色法是之后色法的近取因，味道等是它的俱生助缘等，如果思考这些，之前的能力就像延伸到之后不可分离的状态一样。一般来说，虽然有进行研究的词语，但宗喀巴大师并没有直接说是否发生，而是从互相不存在就不会产生的关系中了悟，因此说是从果之证所生，这里是从发生的关系中确定。以现在的味道推断现在的色法时，如上所述，之前的味道作为近取因，色法作为俱生助缘，以不可分离的状态一起产生。如是了知一过去时。说是对于未来，因为有味道断绝等情况，所以无法推断。 提问3：自相和义共相有什么区别？ （3 回答：自相是处所、时间、形状不混杂的面前存在的蓝色莲花等。自相的
English
It is possible to recall. Although the impermanence of blue and the essence of meaning have appeared manifestly, it is impossible to ascertain and recall it later. Therefore, although the blue-grasping sense consciousness of ordinary beings is valid for blue, it is difficult to assert that it is also a manifest valid cognition for realizing the impermanence of blue. I hope you will do further research. Question 2: In the fruit-sign of the inferential cognition of the causal dharma, how can the inference of the present taste from the present form be a valid sign, since the sign and the dharma are not related? (2 Answer: If it is a fruit-sign, like inferring the present form from the present taste, is the question posed as if there is no connection to the present? This is what Dharmakirti said: Without the intervention of power, The tasteless is the cause of the other. Thus, one past time is understood, That is born from the sign of the fruit. If the power of the previous taste does not intervene, there is no present taste. The previous taste is the proximate cause of the subsequent taste. If the previous taste and the inseparable form do not exist, there is no concurrent condition. If there is no concurrent condition, even if there is a proximate cause, it is like water, fertilizer, temperature, and humidity not being complete. Similarly, if the previous form is the proximate cause of the subsequent form, and the taste and so on are its concurrent conditions, if one thinks about these, the power of the previous one is like extending to the inseparable state of the subsequent one. Generally speaking, although there are words that involve research, Je Tsongkhapa did not directly say whether it happened, but understood from the relationship that if they do not exist together, they will not arise, therefore it is said to be born from the sign of the fruit, here it is determined from the relationship of occurrence. When inferring the present form from the present taste, as mentioned above, the previous taste acts as the proximate cause, and the form acts as the concurrent condition, and they arise together in an inseparable state. Thus, one past time is understood. It is said that for the future, because there are situations such as the cessation of taste, it is impossible to infer. Question 3: What is the difference between self-character and other-exclusion of meaning? (3 Answer: Self-character is like the blue lotus in front, where place, time, and shape are not mixed. The self-character of
Chinese
自性遣除就像蓝莲花一样，它以在事物自身上远离常等，以遣除非自性的方式存在。自性与遣除二者不承许为各自实有。总的来说，关于这个道理，印度的班智达大德解脱生、释迦慧等承许自性的遣除，法胜等不承许，藏地也有各种不同的观点。其中，格西果让巴的《量理总义》中，引用堪布喇嘛的论著、无畏等自性等，广泛阐述了义遣除的体系。做三种遣除的体系时，说这本身就存在于事物上。例如，执声音为常的分别念，如果没有自性的遣除，即使有其他两种遣除，也会颠倒。还有，不承许自性遣除的那些人也说，遣除不颠倒。安立在事物上与不安立，这两种情况，安立能获得安立处的自性。这样说。如果声音是常的，在事物自性上没有遣除，那么执声音为常和执声音为无常，二者在心识与事物相符上就没有差别了。总的来说，在这个自性的场合，执蓝的根识，如果是对蓝色进行增益，那么它就属于总遮，而不是别遮。然而，麦彭仁波切说，在现量见到蓝色的时候，如果必须安立为没有遮断非蓝，那就困难了。又说，无常存在于事物上。等等，如果进行考察研究，就能明白自性的遣除，对于宣说遣除增益的人来说，是不可或缺的绝妙善说。关于这个道理的详细体系，如果看堪布父子的论著根本和注释，就能清楚地确定。总的来说，堪布父子智慧非常广阔，特别是对我们恩德极大，业和愿的联系深厚等等，考虑到这些情况，希望后学的闻思者们仔细研究，在此表示感谢。 问题4）在颠倒的火上执著为轮，在《中观庄严论》和《释量论》中，
English
Self-exclusion, like a blue lotus, exists in the way of excluding what is not self, such as being away from permanence on the thing itself. Self-nature and exclusion are not accepted as separately substantial. In general, regarding this point, Indian scholars such as Pandit Tarabha Jungne and Shakya Lodro accept the self-exclusion of self-nature, while Chokyong etc. do not accept it, and there have been various views in Tibet as well. Among them, in Khenpo Gorampa's "General Meaning of Pramana," the writings of Khenchen Lama, Jigme, etc., are cited to extensively explain the system of meaning-exclusion. When making the system of three exclusions, it is said that this itself exists on the thing. For example, the conceptual thought that grasps sound as permanent, if there is no self-exclusion of self-nature, even if there are two other exclusions, it will be reversed. Also, those who do not accept the self-exclusion of self-nature also say that the exclusion is not reversed. Establishing on the thing and not establishing, these two situations, establishing can obtain the self-nature of the place of establishment. It is said like this. If sound is permanent, and there is no exclusion on the self-nature of the thing, then grasping sound as permanent and grasping sound as impermanent will be no different in terms of the correspondence between mind and thing. In general, in this case of self-nature, the root consciousness that grasps blue, if it is an increase for blue, then it belongs to total exclusion, not separate exclusion. However, Mipham Rinpoche said that when directly seeing blue, it would be difficult if it had to be established as not having cut off non-blue. It is also said that impermanence exists on the thing. Etc., if you investigate and research, you can understand that the self-exclusion of self-nature is an indispensable and wonderful good saying for those who proclaim exclusion and increase. For a detailed system of this point, if you look at the root and commentary of the writings of Khenchen Father and Son, you can clearly determine it. In general, Khenchen Father and Son have very broad wisdom, and especially have great kindness to us, and have deep connections of karma and aspiration, etc. Considering these situations, I hope that the later students who study and think carefully will study carefully, and I would like to express my gratitude here. Question 4) Holding onto a reversed fire as a wheel, in the "Ornament of the Middle Way" and the "Commentary on Valid Cognition,"