Tibetan
ངས་པའོ། །ཡུལ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། མིང་སོགས་བྲལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཞེས་དང་། གུར་ལས། ཆོས་ཉིད། ཅེས་སོ། །བསམ་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་ངན་ཞེན་གྱི་དབང་ངམ་མན་ངག་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོམས་པ་སོགས་ལས་བྱུང་བའོ། །དངོས་གཞི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། མཉམ་བཞག་གི་གནས་སྐབས་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དོན་དམ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་ལ་འདི་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སམ། མི་སྟོང་པའོ་ཞེས་སམ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་སམ། ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས་སམ། རྟག་པའོ་ཞེས་སམ། ཐེར་ཟུག་པའོ་ཞེས་སོགས་ཞེ་ནས་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ། མདོར་ན་གང་དུ་དམིགས་ཅིང་ཞེན་ཡང་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲག་པོ་ཅེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཞེས་འབྲས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ལ། སྙིང་རྒྱན་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཐལ་བྱུང་ལ་རྟོག་པ། །ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་ཞེན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཐལ་བྱུང་དུ་རྟོག་པ་ལ་བཤད་ལ། ལམ་དུས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མཉམ་རྗེས་ལ་ཆད་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དངོས་སུ་སྨོས་པ་དེས་མཚོན་ནས་རྟག་པ་དང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་མཐའ་དག་ཡང་སྡུད་པར་ནུས་ཅིང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཡང་སྡུད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྩ་ལྟུང་དུ་འགྱུར་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གདུལ་བྱའི་ངོར་ཐ་སྙད་དུ་མཛད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་ཡང་གདགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གདགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་ཞེན་ན་ཡང་རྩ་ལྟུང་སྟེ། བྲལ་བར་འཛིན་པ་ལ་ནི་གང་བྲལ་བྱའི་ ཆོས། གང་ལས་བྲལ་བའི་གཞི། གང་དུ་བྲལ་བའི་གནས། གང་གི་ཚེ་བྲལ་བའི་དུས། བྲལ་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་སོགས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་ཕྲེང་བས་འདུ་བྱ་དགོས་ལ་དེ་ལས་བླ་ལྷག་པའི་མཚན་འཛིན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཚན་འཛིན་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་ལྟུང་ཡིན་པས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ནོ་སྙམ་པའམ་མཚན་མར་བཟུང་དུ་མེད་དོ་ཅེས་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཁས་མི་བླང་ངོ་ཞེས་སམ་ཁས་ལེན་དུ་མེད་དོ་ཅེས་སེམས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྩ་ལྟུང་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ནི་གདུལ་བྱའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལས་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི་ནམ་ཡང་གནས་ཚུལ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་མི་འཛིན་དང་ཁས་བླང་བྱ་དང་མི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་ཞེན་པ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པོ་དང་ཁས་མི་ལེན་པོའི་གང་ཟག་གི་དམིགས་པ་དང་མཚན་མར་བཟུང་ངམ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་ཡིན་ལ། མ་བཟུང་བའམ་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡོན་ཏན་ནོ་སྙམ་པའི་དམིགས་པ་སྟེ་འཁོར་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་དེ་དག་ཤེས་པའི་ ཁོང་ན་མི་གསལ་བ་ལྟར་གནས་པས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ནོ་ཁས་མི་ལེན་ནོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཀླུའི་ཞབས་ཀྱིས། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །བལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང་། །ཞེས་དང་། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང་། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་འདས་ཅིང་། །ཟད་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་བྱེད་པ། །སྤྲོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གྱིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ་མཚན་མར་བཟུང་དུ་ཡོད་མེད་དང་ཁས་བླང་དུ་ཡོད་མེད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །མཁས་པ་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབུས་ཁས་ལེན་ཅིང་དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་གཞན་སྟོང་ཆེན་པོའོ་གསུང་ཡང་། མདོ་རྒྱུད་དག་ལས་ནི། མཁས་པས་དབུས་ལ་ཡང་ནི་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་མཐོང་ངོ་། །འགའ་ཞིག་གང་ལའང་གནས་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ་དངོས་འཛིན་དུ་ མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཀག་ནས་མི་རྟོག་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྒོམ་མམ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་བྱེད་འགོག་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་ཙམ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ག་ལ་ཡོད་དེ། རེ་ཞིག་མི་དྲན་པའི་འཐོམས་པ་ཙམ་ནི་བརྒྱལ་བ་དང་གཉིད་དང་རྫས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་དང་འཆི་བ་སོགས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་ཞིང་ལམ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཁ་ཚོམས་སུ་ལུས་པ་ནི་གནས་པ་སྟེངས་པོ་བྱ་བ་གོལ་ས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་དམ་པ་རྒྱ་གར་གྱིས་རྟ་ཚོམས་ན་མི་བསྐྱུར་གླང་ཚོམས་ན་གཤོལ་ག
Chinese
是想。境是：一切法的法性，胜义谛，即离名等之法等。《古尔经》云：法性。想是：由恶宗派的偏执，或不信口诀，或颠倒串习等所生。正文是：于一切法之基的真如，以及道的圣者之正见，以及等持之境，以及后得之胜义认知，以及果位佛陀之真如等，认为“此是空性”，或“非空性”，或“双运”，或“不承认”，或“常”，或“坚固”等而执著之心。总之，无论缘何而执著，终究是执边的见解。此乃根本堕罪。释论云：如来之真如，若不证悟，即名猛利，是为第十一。此是从果位真如的角度而说。心饰论中云：于空性妄加分别。这是指执著于仅从一方面阐述空性的字面意义，认为一切法的自性是毫无所有的空性，从而妄加分别。以明确提及道位之见以及等持后得时执著于断灭之相为代表，也能涵盖执著于常和二法之相的一切边执，并且由于执著于道和果之相的力量，也能涵盖执著于基之真如的相。虽然如此，如果对基、道、果本身也显现执著，那么其本身也会变成根本堕罪，因为以境况的差别，是为调伏对境而安立名言，而诸法的自性，也已远离对基、道、果的安立。如果执著于远离一切安立，也仍然是根本堕罪，因为执著于远离，则需要所远离之法，从何处远离之基，于何处远离之境，于何时远离之时，远离已之境况等三轮的分别之链条，需要造作，并且没有比这更超胜的相执了。如果认为一切相执都是根本堕罪，所以不执著于相，或者认为相是不可执著的而承
English
It is the thought. The object is: the Dharma-nature of all dharmas, the ultimate truth, namely, the dharmas that are free from names, etc. And the *Gur* says: Dharma-nature. The thought is: it arises from the power of evil sectarianism, or disbelief in oral instructions, or inverted habitual patterns, etc. The main point is: regarding the suchness of the basis of all dharmas, and the correct view of the noble ones on the path, and the state of meditative equipoise, and the realization of ultimate truth in the subsequent attainment, and the suchness of the Buddhas of the fruition, thinking, "This is emptiness," or "It is not emptiness," or "It is union," or "It is not accepted," or "It is permanent," or "It is solid," etc., and holding onto these with the mind. In short, no matter what one focuses on and clings to, it is ultimately a view of clinging to extremes. This is the root downfall. The Great Commentary says: "Whatever does not realize the suchness of the Thus-Gone One is called fierce, and is the eleventh." This is explained from the perspective of the suchness of the fruition. The *Heart Ornament* says: "Conceptualizing emptiness as nihilistic." This refers to clinging to the literal meaning of one aspect of the explanation of emptiness, thinking that the nature of all dharmas is emptiness, devoid of anything, and thus conceptualizing it nihilistically. By explicitly mentioning the view of the path stage and clinging to the characteristics of annihilation in meditative equipoise and subsequent attainment, it can also encompass all extreme clinging to the characteristics of permanence and duality, and because of the force of clinging to the characteristics of the path and fruition, it can also encompass clinging to the characteristics of the suchness of the basis. However, if one also manifestly clings to the basis, path, and fruition themselves, then that itself will also become a root downfall, because the distinctions of situations are made nominally for the sake of taming beings, but the nature of dharmas is also free from the imputation of basis, path, and fruition. If one clings to the idea that it is free from all imputations, it is still a root downfall, because clinging to freedom requires the dharma to be freed from, the basis from which it is freed, the state in which it is freed, the time at which it is freed, the situation of having been freed, etc., the chain of conceptualizations of the three spheres, which requires fabrication, and there is no other clinging to characteristics that is superior to this. If one thinks that all clinging to characteristics is a root downfall, so one does not cling to characteristics, or if one affirms that characteristics cannot be grasped,
Chinese
如果心想：“因为有缺点而不承认，或者没有可承认的”，也因为执着于此为相，是根本堕落。境和有境，只是为了调伏所化众生，在特定情况下的一种显现方式而已，境和有境的差别，无论何时也未曾进入实相。对于胜义谛，如果执着于执相与不执相、可承认与不可承认的对境，以及执相者和不执相者的所缘，认为执相或承认是过失，不执相或不承认是功德，像这样三轮的执着，是因为了知这些却又像不明白一样存在于心中，从而导致产生“不执相，不承认”的执着。总之，龙树菩萨说：“小心之人于诸法，观有性及无有性，彼以观故观所观，寂灭涅槃皆不见。”又说：“说有即是执常边，说无即是堕断边，是故智者于有无，皆不应住。”又说：“何人于佛离戏论，无尽之中作戏论，一切戏论衰损者，彼等不能见如来。”正如这些所说，对于执着于有无和承认与否，也不应安住。有些大学者说，应当承认有无之中，并且安住于此，因为这是伟大的他空。然而，在经续中却只见到“智者于中亦不住”等教言。有些人认为不应安住于任何事物，那么这有什么区别呢？因为在实执上是相同的。那么，是否应该遮止一切作意，仅仅修不作意呢？也不是这样的，因为如果遮止作意，那本身就是极大的作意。而且，仅仅有漏的不作意，怎么会有脱离痛苦的道路呢？暂时性的不忆念的昏沉，比如昏厥、睡眠、药物迷乱和死亡等，在众生身上多次发生。在修道时，如果觉知停留在半明半昧的状态，那是非常大的过失之处。印度的圣人说，马昏沉时尚可不舍弃，牛昏沉时则应舍弃犁具。
English
If one thinks, "Because it has faults, I do not accept it," or "There is nothing to accept," even thinking that is a root downfall because it is grasping at a sign. Object and subject are only taught from the perspective of what trainees see in specific situations. The difference between object and subject never enters into reality. Regarding ultimate truth, if one clings to the object of grasping or not grasping at signs, of accepting or not accepting, and the object of the one who grasps at signs and the one who does not, thinking that grasping at signs or accepting is a fault, and not grasping or not accepting is a virtue, like that, the clinging to the three spheres, because one knows these things but they remain in the heart as if one does not understand, thereby causing the arising of the clinging of "not grasping at signs, not accepting." In short, Nāgārjuna said, "Those of small intellect who view things as existing or non-existing, by that view they do not see the object of view, the peace of nirvana." And, "To say 'exists' is to grasp at permanence, to say 'does not exist' is to fall to annihilation, therefore the wise should not abide in existence or non-existence." And, "Those who make elaborations on the Buddha who is beyond elaborations, in the endless, all those who are diminished by elaborations will not see the Tathāgata." Just as these are said, one should not abide in grasping at existence or non-existence, and accepting or not accepting. Some great scholars say that one should accept the middle of existence and non-existence, and abide in that, because that is great other-emptiness. However, in the sutras and tantras, one only sees teachings such as, "The wise do not abide even in the middle." Some think that one should not abide in anything, but what is the difference? Because in grasping at reality they are the same. So, should one block all mental activity and only meditate on non-conceptuality? It is not like that, because if one blocks mental activity, that itself is very great mental activity. And, how could there be a path to liberation with only contaminated non-conceptuality? Temporary forgetfulness and confusion, such as fainting, sleep, being bewildered by drugs, and death, occur many times to sentient beings. When meditating on the path, if awareness remains in a state of half-clarity and half-obscurity, that is a very great place to go astray. The Indian saint said, one should not abandon a horse that is drowsy, but one should abandon the plow when the ox is drowsy.