Tibetan
་ནི་བདེ་བ་སྟེ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །དངོས་པོའི་འཆིང་བས་འཆིང་བར་འགྱུར། །དེ་ཡོངས་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ཡིན། །དངོས་པོ་མེད་པའང་ཡོངས་ཤེས་པས། །དངོས་པོ་ བསྒོམ་འགྱུར་ཤེས་རབ་ཅན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོངས་ཤེས་པས། །དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀ་བསྒོམ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་དྲང་དོན་བསྐྱེད་རིམ་ཁོ་ན་ལྟར་བཤད་ན། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བོས་ནས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལྷའི་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕལ་པའི་རྟོག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དེ་དག་ལ་དངོས་པོར་ཨ་འཐས་པའི་ཆགས་ཞེན་གྱི་འཆིང་བས་ནི་འཆིང་བར་འགྱུར་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུའང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་དངོས་པོར་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་ཉིད་དམ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་ཧེ་རུ་ཀ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ངེས་དོན་རྫོགས་རིམ་ལའང་སྤྱི་དོན་ལྟར་ན། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཧེ་རུ་ཀ་དང་པོར་རྫོགས་རིམ་ གྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཨེ་ཝཾ་གྱི་ཡི་གེའི་ཚུལ། དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ངོ་ཤེས་པས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་དེ་དག་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྤྱད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་འཆིང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཅིང་། དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་པར་འགྱུར་བས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ལ། སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལས་དོན་གྱི་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྦས་དོན་ལྟར་ན། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དེའི་དོན་ཅན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས། དང་པོར་གཅིག་སྒོམ་པ་དམིགས་བཅས། དངོས་པོས་གྲོལ་བ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར། དངོས་པོས་འཆིང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཐབས་བདེ་བ། དེ་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དབྱེར་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་པ་ནི་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་མྱོང་དེའང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ། དངོས་པོ་བསྒོམ་འགྱུར་ནི་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་གི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་བ་སྟེ། གཞན་སྔར་ལྟར་རོ། །འདི་དག་ཉམས་ལེན་གྱི་མན་ངག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ནི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ཀྱི། འདིར་ཡི་གེ་མང་བར་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་པ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་རིམ་ལ་གསུམ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ། ཡེ་ཤེས་དེའི་རྟེན། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བཞི་དང་པོ་སེམས་འགྲེལ་དང་། རྗེ་མར་པའི་དགོངས་པ་ལྟོ་སྦྱར་ཏེ་དཔལ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་པ་ལྟར་ན། ཕྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་འཆར་བའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ། ནང་ཕུང་ ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལྷའི་རང་བཞིན་འདུ་ཤེས་སུམ་ལྡན་གྱི་ལུས་སམ། གཞན་བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་འཁོར་ལོའི་ལུས་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་གི་རིག་པ། རང་རིག་བདེ་བ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་རིག་པས་རྒྱས་བཏབ་པ་སོགས་རྒྱས་གདབ་གསུམ། དབུགས་དབྱུང་གསུམ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། རིག་པ་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་སྐུ། བདེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་སྐུ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ལ་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་གནས་སོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ལུས་སུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྟོག་པ། སེམས་རང་རིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དཀར་དམར་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ། རང་རིག་བདེ་བར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྟོག་པ། བདེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པའི་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་གཅིགཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་ལུས་སམ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་པོར་གྱུར་པ་དང་གཉིས། ལྷན་སྐྱེས་དེ་གདོད་ནས་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཐོག་མར་མ་སྐྱེས་པས་བར་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་མི་གནས། མཐར་བུམ་པ་ཞིག་ཀྱང་དེའི་ནམ་མཁའ་གང་དུའང་མི་འགག་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཞིག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གང་དུའང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཡི་གེའི་དོན་ཐུན་མོང་སྤྱི་དོན་དང་སྦྱར་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་གློ་བུར་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་གོས་མ་མྱོང་བས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་། ཆོས་ཅན་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་ལ་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་ཀྱང་། བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སམ། ཡང་ན། ལུས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་བྲལ་བས་རྟོག་པ་སྤངས་པ། དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས། ཆོས་ཅན་ལུས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་དག་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཡི་གེའི་དོན་ཐུན་མིན་ངེས་དོན་དུ་བཤད་ན། ལུས་ནི། ཨེ་ཝཾ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྟེ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། བསྐྱེད་རིམ་དང་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་འོད་གསལ་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་དབང་པོ་དྲུག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཕྱི་རོལ་ན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ གྱིས་གནས་ཀྱང་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དོན་འདི་ལ་དགོངས་ཏེ། དཔལ་སམྦུ་ཊར། གང་ཚེ་ལས་ཀྱི་ལུས་ཞིག་ན། །དེ་འ
Chinese
是安乐，变为乐空双运之义。第二是：金刚心髓大悲者，事物自性即解脱，为事物之缚所缚，彼若遍知乃解脱，无事物亦若遍知，事物修习成智者，若遍知无事物者，如是黑汝嘎当修。如是说，若仅如正义生起次第般讲述，则称金刚心髓大悲者，观想色等事物自性为天神之相，即从庸俗之分别念中解脱，然对彼等事物执为实有之贪恋之缚所缚，若能遍知色等之蕴，色金刚母等天神即是彼，则能解脱。若能考察分析彼等天神为无事物之自性，遍知其不真实，则能修习如幻之天神事物，彼乃具智慧者。若能遍知智慧之真如或手印等俱生亦为无事物之体性，则如是当修习黑汝嘎，显现而无自性，如幻。若依了义圆满次第之共同意义，则基道果无别之黑汝嘎，首先以圆满次第所生之因，埃വം（藏文：ཨེ་ཝཾ，梵文天城体：एवं，梵文罗马拟音：evam，汉语字面意思：如是）之字形，若能认识唯一事物之自性，则能摄集方便与智慧之自性的一切事物，运用彼等为双运，即能解脱。然众生执五蕴为我等，为束缚之事物，因未识其自性而受缚，若能遍知彼离戏论，则能从束缚中解脱，若能了知无事物，亦能如幻般了悟，则能圆满甚深之六度，成为修习无事物之事物，故为无垢之智慧者。由修习显现却非实有之无事物之事物，如烟等，则能现证真实之黑汝嘎，故当如是修习。若依秘密义，黑汝嘎乃彼义之俱生智，首先
English
It is bliss, which becomes the meaning of the union of bliss and emptiness. The second is: Vajra essence, great compassion, liberation through the nature of things themselves, bound by the bonds of things, liberation comes from fully knowing that. Also, by fully knowing the absence of things, one becomes a wise person who cultivates things. By fully knowing the absence of things, one should cultivate Heruka in this way. It is said that if we explain it only according to the explicit meaning of the generation stage, then we call it Vajra essence, great compassion, and by meditating on the nature of form and other things as the form of a deity, we are liberated from ordinary thoughts, and we are bound by the bonds of attachment to those things as real. By fully knowing that the aggregates of form and other things, such as Rupavajri and other deities, are the same, we are liberated. If we examine and analyze those deities as having no nature of things, and fully know that they are not true, then we can cultivate the things of the deity as illusory, and that is a wise person. If we fully know that the Suchness of wisdom or the co-emergent mudra and other things are also of the nature of no-thingness, then we should cultivate Heruka in this way, appearing but without self-nature, like an illusion. According to the general meaning of the definitive meaning of the completion stage, Heruka, in whom the ground, path, and fruit are inseparable, first takes the form of the seed syllable E-vam (Tibetan: ཨེ་ཝཾ, Devanagari: एवं, IAST: evam, literal meaning: thus) as the cause generated by the completion stage. By recognizing the nature of one thing, all things of the nature of skillful means and wisdom are gathered together, and by using them in union, one is liberated. However, beings are bound by grasping the five aggregates as self, etc., and are bound by not knowing their nature. If one fully knows that it is free from elaboration, then one is liberated from bondage. If one understands the absence of things, and also realizes it as illusory, then one can perfect the six profound perfections, and it becomes the cultivation of the thing of no-thingness, so one is a wise person without defilements. By cultivating the thing of no-thingness, which appears but is not real, such as smoke, etc., one will manifest the actual Heruka, so one should cultivate in this way. According to the hidden meaning, Heruka is the co-emergent wisdom that has that meaning. First,
Chinese
有相禅修。以事物解脱是气脉明点的瑜伽。以事物束缚是未被智慧掌握的方便乐。完全了解它，是境空性与有境大乐无别。了解无事物，即是乐空体验也知为离戏。事物转为禅修，即是显有的一切显现为空乐大印双运的自性。其他如前。这些应用于修持诀窍的方法，必须遵循前辈所说。此处因恐文字繁多而未详述，其他也应知晓。第二，圆满次第有三：俱生之体性，彼智慧之所依，以及宣说令其显现之方便。第一是：身中住有大智慧，一切分别皆断除，遍及一切诸事物，身住非从身所生。如是说。对此，如四部心髓释，以及如玛尔巴尊者的意旨相合，由吉祥自生足所阐明的那样。外在法界俱生智慧之显现所生的三界之身，或者内在蕴、界、处，或者气脉明点，具有天性三觉受之身，或者其他生起次第本尊坛城之身中，俱生智慧安住。其体性是一切法并非与心相异，心的体性是自之觉性，自觉是乐，乐是成立为离戏之自性之故。心以觉性增长等增长三，呼吸三，显现为各种各样的法是化身，觉性明朗是报身，离戏是法身，乐是自性身，安住于四身之自性中。乐为空性，空性以乐增长为大。如是，则大智慧安住于身中。它具有三种特征：于了知一切法为心之身之时，对外境事物的分别；于了知心为自明之时，对赤白能所的分别；于了知自明为乐之时，对痛苦与舍受的分别；于了知乐为离戏之时，对事物之执著。
English
Meditating with focus. Liberation through objects is the yoga of channels, energies, and bindus. Being bound by objects is the bliss of skillful means not grasped by wisdom. Fully understanding it is the inseparability of the emptiness of objects and the great bliss of the subject. Understanding the absence of objects is also knowing the experience of bliss and emptiness as free from elaboration. Transforming objects into meditation is when all appearances and existence arise as the nature of the union of bliss and emptiness, the great seal. The rest is as before. The way to apply these to the pith instructions of practice is to follow what the previous ones have said. Here, fearing many words, it is not elaborated, but others should also know. Second, the completion stage has three parts: the nature of co-emergent, the basis of that wisdom, and explaining the means to manifest it. The first is: In the body dwells great wisdom, All thoughts are completely abandoned, Pervading all things, The body dwells, not born from the body. Thus it is said. Regarding this, according to the fourfold heart essence commentary and in accordance with the intention of Lord Marpa, as clarified by glorious Rangjung Dorje, the body of the three realms arising from the appearance of the co-emergent wisdom of the outer dharmadhatu, or the inner aggregates, elements, and sense bases, or the body of channels, energies, and bindus with the three perceptions of deity nature, or the body of the mandala of the deity of the generation stage, the co-emergent wisdom dwells. Its nature is that all dharmas are not separate from the mind, and the nature of the mind is its own awareness, self-awareness is bliss, and bliss is established as the nature of freedom from elaboration. The mind is increased by awareness, etc., the three increases, the three exhalations, the dharmas appearing in various ways are the nirmanakaya, clear awareness is the sambhogakaya, freedom from elaboration is the dharmakaya, and bliss is the svabhavikakaya, dwelling in the nature of the four kayas. Bliss is emptiness, and emptiness is greatly increased by bliss. Thus, that great wisdom dwells in the body. It has three characteristics: when realizing all dharmas as the body of the mind, the thoughts of external objects; when realizing the mind as self-awareness, the thoughts of grasping and being grasped of red and white; when realizing self-awareness as bliss, the thoughts of suffering and equanimity; when realizing bliss as freedom from elaboration, attachment to objects.