Tibetan
་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་མིང་། རང་བཞིན། བྱེད་ལས། གཙོ་མོ་སོ་གཉིས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། རྩའི་རྣམ་དག་གོ། །དང་པོ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྩ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཙོ་མོ་སྟེ། རྐྱང་མ་དང་། རོ་མ་དང་། ཀུན་འདར་མའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་རྣམས་དང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྩ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པས་གཙོ་མོ་སྟེ། གཡོན་དུ་ལ་ལ་ནཱ་རྐྱང་མ་ཞེས་པ་དང་། གཡས་སུ་ར་ས་ནཱ་རོ་མ་ཞེས་པ་དང་། དབུས་སུ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་ཀུན་སྤངས་མའམ་ཀུན་འདར་མར་བརྗོད་པའོ། །དུས་འཁོར་ནས་འདི་གསུམ་ལ། ལུག །སེར་སྐྱ། ཕྲ་མོའམ་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐབས་ཀྱིས་རོ་མ་ཡང་དག་གནས། །ཀུན་ འདར་མ་ནི་དབུས་གནས་སུ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་དེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི། རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་བསྐྱེད་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་ཆ་བཅོ་ལྔ་དག་པ་སྟེ་རྩ་མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་ལྔ་དེ་ལས་གྱེས་ཤིང་། དེའི་རྩེ་མོ་སྣ་བུག་གཡོན་དུ་ཟུག་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རོ་མ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ཅིང་གནས་པ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ་མར་ངོའི་ཆ་བཅོ་ལྔ་དག་པ་སྟེ། རྩ་གཞོལ་མ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དེ་ལས་གྱེས་ཤིང་། དེའི་རྩེ་མོ་སྣ་བུག་གཡས་སུ་ཟུག་ནས་གནས་པ་དང་། ཀུན་འདར་མ་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལུས་ཀྱི་གནས་དྲང་པོར་ཡར་སྣ་ཚངས་བུག་དང་། མར་སྣ་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་སྒོ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུ་ལ་གནས་ཤིང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ཀུན་སྤངས་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབུ་མ་ལྟེ་བ་ནས་ཚངས་བུག་ཏུ་སོང་བ་སྨིན་མཚམས་སུ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིང་། རོ་རྐྱང་ལྟེ་འོག་སུམ་མདོ་ནས་རྐྱང་མ་རྒྱབ་དང་། རོ་མ་གཡོན། དྷཱུ་ཏི་མདུན་དུ་གནས་པར་ཤེས་ དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྐྱང་མ་མི་བསྐྱོད་འབབ་མ་སྟེ། །རོ་མ་དེ་བཞིན་ཁྲག་འབབ་ཅིང་། །ཤེས་རབ་ཟླ་བ་འབབ་བཤད་པ། །དེ་ནི་ཀུན་འདར་མར་རབ་གྲགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱི་བྱེད་ལས་རྐྱང་མའི་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་མར་སྣ་ནས་མི་བསྐྱོད་པའི་བརྡར་བཏགས་པ་གཅི་བ་འབབ་མ་སྟེ། གྱེན་དུ་སྣ་བུག་གཡོན་པར་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཟླ་བའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་སྐྱེ་རིམ་གྱིས་རྒྱུ་ལ། རོ་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མར་སྣ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྲག་གི་ཁམས་འབབ་པའི་འཕེན་སྡོམ་བྱེད་ཅིང་གྱེན་དུ་སྣ་བུག་གཡས་པར་ཉི་མའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་སྡུད་རིམ་གྱིས་རྒྱུའོ། །དབུ་མའི་མར་སྣ་རྩ་གསུམ་འདུས་མདོ་ནས་ཤེས་རབ་བདག་མེད་མའི་རང་བཞིན་ཟླ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དཀར་ཆ་འབབ་པར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། བདེ་བས་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །བཞི་པ་ནི། མི་ཕྱེད་མ་དང་། ཕྲ་གཟུགས་མ་དང་། རྩེ་བ་མ་དང་། གཡོན་པ་མ་དང་། ཐུང་ངུ་མ་དང་། རུས་སྦལ་སྐྱེས་མ་དང་། སྒོམ་པ་མ་དང་། དབང་མ་དང་། སྐྱོན་མ་དང་། འཇུག་ མ་དང་། མ་མོ་དང་། མཚན་མོ་དང་། བསིལ་སྦྱིན་མ་དང་། ཚ་བ་མ་དང་། བརྐྱང་མ་དང་། ཀུན་འདར་མ་དང་། རོ་མ་དང་། གཞོལ་མ་དང་། རངས་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་གཟུགས་ཅན་མ་དང་། སྤྱི་མ་དང་། རྒྱུ་སྦྱིན་མ་དང་། སྦྱོར་བྲལ་མ་དང་། སྡུག་གུ་མ་དང་། གྲུབ་མ་དང་། འཚེད་མ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བཟང་མ་དང་། སུམ་སྐོར་མ་དང་། འདོད་མ་དང་། ཁྱིམ་མ་དང་། གཏུམ་མོ་དང་། བདུད་བྲལ་མའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩའི་གཙོ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལའང་ལུས་ཀྱི་ཆ་གང་ལ་གནས་ཤིང་ལས་གང་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་གང་དང་སྦྱར་ནས་ས་ལམ་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་དག་ཏུ་བཤད་པ་གསུམ་རེའི་ཚུལ་དུ་འཆད་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་ཚིག་གཅིག་གིས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་དོན་བསྟན་ཅིང་རྩ་སོགས་དོན་གཅིག་ལའང་དེ་གསུམ་ག་ཚང་བའོ། །དེའང་རྩ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་ལུས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་གཞི་ཡིན་ལ། ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་སྦར་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་བསྒོམས་ན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་གཞི་དུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གློ་ བུར་བས་སྒྲིབ་པའི་རྩ་སོགས་ཐ་མལ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་སུ་གནས་གྱུར་པ་མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གནས་དང་བྱེད་ལས་ནི། རྡོ་རྗེ་གསུམ་མི་ཕྱེད་མ་ནི། མགོ་ལ་གནས་ཤིང་སེན་མོ་དང་སོ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཅན་མ་ནི། སྤྱི་གཙུག་ན་གནས་ཤིང་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། །འདོད་ཡོན་ལ་རྩེ་བ་མ་ནི། རྣ་བ་གཡས་པར་གནས་ཤིང་པགས་པ་དང་དྲི་མ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། །གཡོན་སྐོར་དུ་གནས་པ་མ་ནི། ལྟག་པར་གནས་ཤིང་ཚང་རའི་ཤ་
Chinese
如是宣说。第二，广说：三根脉之名、自性、作用，三十二主脉之名称类别，脉之清净。第一：彼等之中，三脉为主要，即：罗罗那脉、若那脉、昆达里尼脉。如是说，轮之脉瓣与方才所说之三十二脉中，三脉是一切之所依，故为主要。左为罗罗那（藏文：ལ་ལ་ནཱ།）名曰罗罗那脉，右为若那（藏文：ར་ས་ནཱ།）名曰若那脉，中为阿瓦都帝（藏文：ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི།）名曰昆达里尼或昆达里尼脉。时轮中，此三者又名：绵羊脉、黄脉、细脉或罗睺脉。第二：罗罗那脉以智慧为自性，若那脉以方便安住，昆达里尼脉于中脉安住，远离所取与能取。如是说，彼三脉之自性为：罗罗那脉以智慧之自性生起所取之分别念，于外，清净十五上弦月分，即从不退脉等十五脉分出，其尖端插入左鼻孔；若那脉以方便之自性真实生起并安住能取之分别念，于外，清净十五下弦月分，即从退脉等十脉分出，其尖端插入右鼻孔而安住；昆达里尼脉是方便与智慧无二之自性，于身体正直处，向上端安住梵穴，向下端安住生殖金刚宝门与女性莲花藏，远离所取与能取之分别念，故名昆达里尼脉。又，中脉从脐轮至梵穴，朝向眉间；须了知罗罗那脉位于脐下三岔路口，罗罗那脉位于后背，若那脉位于左侧，都帝脉位于前方。第三：罗罗那脉是不动滴，若那脉亦如是流血，说智慧月液流淌，此即是昆达里尼脉。如是说，彼三者之作用：罗罗那脉的脉管下端是不动之象征，尿液流淌，向上端，不动的自性，五月精气于左鼻孔
English
Thus it was said. Second, the detailed explanation: the names of the three main channels, their nature, their function, the categories of names of the thirty-two main channels, the purity of the channels. First: Among these, the three channels are the main ones, namely: the Lalana, the Rasana, and the Kundali. As it is said, among the wheel's petals and the thirty-two channels just mentioned, the three channels are the basis of everything, so they are the main ones. On the left is the Lalana channel, on the right is the Rasana channel, and in the middle is the Avadhuti, called the Kundali or Kundali channel. In the Kalachakra, these three are also called: the sheep channel, the yellow channel, the thin channel, or the Rahu channel. Second: The Lalana channel is wisdom by nature, the Rasana channel abides perfectly by means, the Kundali channel abides in the central place, free from grasping and clinging. As it is said, the nature of these three channels is: the Lalana channel, by its wisdom nature, generates the conceptual thought of what is to be grasped. Externally, it purifies the fifteen waxing moon phases, that is, it branches out from the fifteen channels such as the non-retreating channel, and its tip pierces the left nostril. The Rasana channel, by its nature of means, truly generates and abides in the conceptual thought of clinging. Externally, it purifies the fifteen waning moon phases, that is, it branches out from the ten channels such as the retreating channel, and its tip pierces the right nostril and abides. The Kundali channel is the nature of non-duality of means and wisdom, in the upright position of the body, its upper end abides in the Brahma aperture, and its lower end abides in the door of the vajra jewel of generation and the lotus matrix of women. It is free from the conceptual thought of grasping and clinging, so it is called the Kundali channel. Moreover, the central channel goes from the navel to the Brahma aperture, facing the space between the eyebrows. It should be known that the Lalana and Rasana channels are located at the triple junction below the navel, with the Lalana channel located at the back, the Rasana channel on the left, and the Dhuti channel in front. Third: The Lalana channel is the immovable flow, the Rasana channel also flows with blood, it is said that the wisdom moon essence flows, this is well known as the Kundali channel. As it is said, the function of these three is: from the lower end of the Lalana channel's tube, the urine flows, which is a symbol of immovability. Upward, the five lunar winds of the immovable nature in the left nostril
Chinese
逐渐运行。同样地，在roma脉中，从下往上阻止女性经血的流出，并逐渐地将太阳之气的风吸入右鼻孔。从连接中脉和roma脉的三岔路口，金刚持所说，智慧空性之自性的月亮菩提心白分滴落，遍布所有脉络，并通过快乐摇动，因此被广为人知为“昆达玛”。第四个是：不退转母、极微细母、顶髻母、左旋母、短母、龟生母、禅定母、自在母、过失母、入母、女母、夜母、清凉施予母、炎热母、伸展母、昆达玛、roma母、倾斜母、喜悦母、极具形母、总母、施予因母、离合母、痛苦母、成就母、燃烧母，同样地，善意母、三旋母、欲望母、家母、拙火母、离魔母。据说，三十二条主要脉络中的每一条都位于身体的哪个部位，做什么工作，以及如何与外部的大界相联系，从而经历道次第，以及在果位生起次第中，必须以三种方式解释，即在佛陀果位的清净状态中解释。密续的一句话就揭示了基础、道和果的含义，并且脉等一个事物也具备这三者。也就是说，这些脉的本质是身体物质的状况，因此是基础。如果修习脐轮拙火升起等要点，就会变成道次第。通过这种方式，基础时期的暂时性遮蔽所遮蔽的脉等平凡本质得到彻底净化，并转化为化身等，获得相好等功德，就变成了果。其中，首先是位置和功能：金刚三不退转母，位于头部，产生指甲和牙齿。极微细的形母，位于顶轮，产生头发和体毛。对欲望有顶髻母，位于右耳，产生皮肤和气味。位于左旋的母，位于后脑勺，产生颈部的肉。
English
It runs gradually. Similarly, in the roma channel, from the bottom up, it prevents the flow of female menstrual blood, and gradually draws the solar energy wind into the right nostril. From the junction of the central channel and the three-way intersection of the roma channel, Vajradhara said that the white essence of the moon bodhicitta, the nature of wisdom emptiness, drips down, pervades all the channels, and shakes with joy, so it is widely known as "Kundama". The fourth is: the irreversible mother, the extremely subtle mother, the topknot mother, the left-turning mother, the short mother, the turtle-born mother, the meditation mother, the independent mother, the fault mother, the entering mother, the female mother, the night mother, the cool-giving mother, the hot mother, the stretching mother, the Kundama, the roma mother, the tilting mother, the joyful mother, the extremely formed mother, the general mother, the cause-giving mother, the separation mother, the painful mother, the accomplished mother, the burning mother, similarly, the kind mother, the three-turning mother, the desire mother, the home mother, the tummo mother, the demon-free mother. It is said that each of the thirty-two main channels is located in which part of the body, what work it does, and how it is related to the external great realms, so as to experience the stages of the path, and in the stages of arising in the fruition, it must be explained in three ways, that is, in the pure state of the Buddha fruition. A single sentence of the tantra reveals the meaning of the base, path, and fruit, and even one thing like the channels possesses all three. That is to say, the essence of these channels is the condition of the body's substance, so it is the base. If you practice the key points such as raising the navel tummo, it will become the stages of the path. In this way, the ordinary essence of the channels, etc., obscured by the temporary obscurations of the base period, is completely purified and transformed into the embodiment, etc., obtaining the qualities such as the marks and signs, and it becomes the fruit. Among them, the first is the location and function: the Vajra three irreversible mother, located in the head, produces nails and teeth. The extremely subtle form mother, located in the crown chakra, produces hair and body hair. The topknot mother, who has desires, is located in the right ear, producing skin and odors. The mother located in the left turn is located in the back of the head, producing the flesh of the neck.