Tibetan
རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཞུས་ལན་དང་། སྙིང་པོ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་ཞུས་ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ། ཞུས་པ་དང་། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་གསོལ་བ། གང་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལགས། །ཇི་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལགས། །གང་གིས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ། རིགས་པ་གང་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། འཐད་པ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་པ་ལགས། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་ཅེས་བྱར་བརྗོད། །སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་གསུམ་གཅིག་པ། །འདིས་ནི་ཤེས་རབ་རིགས་པ་ཡིས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རོས་གང་བས། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་བརྗོད་ པར་བྱ། །རྟག་ཏུ་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར། །དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་པའི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པས་མི་ཕྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་དཔས་འདོད་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་སམ། ས་མ་ཏྭ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་སྲིད་པ་གསུམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རོ་མཉམ་པ་སྟེ་གཅིག་པས་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་པ་ཡིས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་རྟོགས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རོས་རྒྱུད་གང་བས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པས་སེམས་དཔའ་དང་དེས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་གང་བས་ན་ཆེན་པོའོ། །དམ་ཚིག་གི་སྐད་དོད་ས་མ་ཡ་མི་འདའ་བའི་དོན་ཏེ། དུས་རྟག་ཏུ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་འདའ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་སྤྱོད་པའམ། རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་འགྲོ་དོན་ལས་མི་འདའ་བས་དམ་ཚིགཐུགས་
Chinese
广说分二：三菩萨的请问和，心要《喜金刚》的请问。初者分二：请问和回答。初者：金刚藏请问：何故名金刚萨埵？如何名大菩萨？何因名三昧耶萨埵？薄伽梵请为我说。如是说。菩提萨埵金刚藏请问薄伽梵：以何种理，薄伽梵称为金刚萨埵？以何种道理，称为大菩萨？以何种理由，称为三昧耶萨埵？请为我如实宣说这些道理。如是。二者：薄伽梵开示：名曰金刚不可分，菩萨三有成一体，以此智慧之理故，名曰金刚萨埵。充满大智之味故，当说名为大菩萨，恒常行于三昧耶，当说名为三昧耶。如是说。薄伽梵回答所问：空性的金刚是不可被分别念的戏论所分割的，故称为金刚。大悲心的菩萨能同时救度欲界、色界和无色界的三有，或者，因为进入萨玛塔平等性，三有不分别念的智慧成为同味，即一体，故称为菩萨。以此理由，以智慧所生的道理，了悟此等意义，故称为金刚萨埵。与生俱来的大智慧的无漏之乐充满身心，恒常处于等持，此称为大菩萨，一切皆平等于大乐的自性，故为菩萨，且其充满一切身心，故为大。三昧耶的梵语词义是不违越之义，即恒常不违越菩提心，行于佛的事业，或者，恒常以菩提心的三昧耶利益一切有情，故称为三昧耶萨埵，此亦不违越利他之行，故为三昧耶，是心意。
English
The extensive explanation is twofold: the questions of the three Bodhisattvas and the questions of the essence, the Hevajra. The first has two parts: the question and the answer. The first is: Vajragarbha asked: For what reason are you called Vajrasattva? How are you called Mahabodhisattva? For what reason are you called Samayasattva? The Bhagavan spoke to me. Thus he spoke. The Bodhisattva Vajragarbha asked the Bhagavan: For what reason does the Bhagavan call you Vajrasattva? How is it appropriate to call you Mahabodhisattva? For what reason are you called Samayasattva? Please tell me the meaning of these as they are. Thus it is. The second is: The Bhagavan said: It is called indivisible Vajra. The Bodhisattva is one with the three realms. With this wisdom and reason, it is called Vajrasattva. Being filled with the taste of great wisdom, it should be called Mahabodhisattva. Always acting in accordance with the Samaya, it should be called Samayasattva. Thus he said. The Bhagavan answered the question: The Vajra of emptiness is called Vajra because it cannot be divided by the proliferation of conceptual thought. The Bodhisattva of great compassion liberates the three realms of desire, form, and formlessness at the same time, or, because it enters into Samata equality, the wisdom of the three realms without conceptual thought becomes of the same taste, that is, one, so it is called Bodhisattva. For this reason, with the reason arising from wisdom, one realizes such meaning, so it is called Vajrasattva. Being filled with the uncontaminated bliss of the great innate wisdom, which is always experienced in equanimity, this is called Mahabodhisattva, because everything is equal in the nature of great bliss, so it is Bodhisattva, and because it fills all beings, it is Maha. The Sanskrit word for Samaya means non-transgression, that is, always not transgressing the mind of enlightenment, acting in the deeds of the Buddha, or, always with the Samaya of the mind of enlightenment, benefiting all sentient beings, so it is called Samayasattva, which also does not transgress the act of benefiting others, so it is Samaya, it is the mind.
Tibetan
རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་སེམས་དཔའ་སྟེ་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་གིས་མི་ཕྱེད་པའི་དབྱིངས། སེམས་དཔའ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་གཅིག་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སེམས་ཉིད་ལྷན་སྐྱེས། རོས་གང་བ་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། དམ་ཚིག་རྟག་ཏུ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྤྱི་དོན་ནོ། །ཡང་རྡོ་རྗེ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར། སེམས་དཔའ་སྲིད་གསུམ་ཐམས་ཅད་དེའི་རྣམ་རོལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་ཉིད། རོས་གང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ། རྟག་ཏུ་བསྲུང་བྱའི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་སྟེ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ནོ། །ཡང་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་ཕུང་ཁམས་བསྲེག་པའི་གཏུམ་མོའམ་འཛག་མེད་ཀྱི་བྱང་སེམས། སེམས་དཔའ་ནི་རླུང་གསུམ་དབུ་མར་རོ་ གཅིག་པའམ་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་རྣམས་ཐིག་ལེར་རོ་གཅིག་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའམ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷན་སྐྱེས། རོས་གང་བ་མི་རྟོག་ངང་དུ་གནས་པའམ་བདེ་སྟོང་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། རྟག་ཏུ་འབར་འཛག་གམ་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་དམ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྦས་དོན་ནོ། །ཡང་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་དྲི་བྲལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། སེམས་དཔའ་ནི་སྲིད་གསུམ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་པ། རོས་གང་བ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། རྟག་ཏུ་དམ་ཚིག་གཞན་དོན་ལས་མ་འདའ་བར་སྤྲུལ་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ནོ། །མདོར་ན། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་། རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཆད་ཅིང་ཤེས་རབ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་འཛག་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་བཞི་བརྟན་པ་ནི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལས་ཀྱང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདག་ཉིད་སྦྱོར། །དབྱིངས་དང་སྐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་བཞུད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་ཚིག་སེམས། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་ཟད་ཅིང་། །ཁྱབ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ག་དང་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པ་སྤྱི་དོན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱན་འདྲ་ལས་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་དང་འོད་གསལ་གྱི་རྫོགས་རིམ་མོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་
Chinese
尊者融入平等性，故名心，是文字的含义。或者，金刚是不为生灭所分的法界。心是三有无实为一。大智慧是心性俱生。充满滋味，体验其意义。誓言恒常以种种方便行持，这是总义。又，金刚是不为庸常分别所分的本尊瑜伽。心是三有的一切显现为一体。大智慧是自性空性。充满滋味是知晓一切为此自性。恒常忆念并奉行应守护的誓言等，这是生起次第的总义。又，金刚是焚烧蕴界的拙火或无漏的菩提心。心是三脉在中脉中融为一体，或是诸元素精华在明点中融为一体。大智慧是不分别或乐空双运的俱生。充满滋味是安住于不分别的状态，或乐空遍布全身。恒常奉行燃滴或双运的誓言，这是密义。又，金刚是无垢的真如。心是三有在法界中融为一体。大智慧是五智圆满。充满滋味是轮涅一切转为此自性。恒常不违越誓言利他，以化身周遍世间，这是究竟义。总之，空性和大悲无别是金刚萨埵，俱生智慧是大心，断绝风息运行且与智慧双运，由此不漏而安住四喜是誓言心。如经云：从无垢光明中，方便与智慧自性结合，融入法界、身和神变，金刚心，大心，菩提心，誓言心，有实与无实皆灭尽，普遍如来所说。如是，基道果三者结合之理，当从总义中了解。如庄严中说：金刚萨埵是，一面二臂的生起次第和光明圆满次第。大心
English
The lord enters into equality, hence the mind, which is the meaning of the letters. Or, Vajra is the realm that is not divided by birth and death. Mind is the oneness of the three existences as unreal. Great wisdom is the co-emergent nature of mind. Being filled with taste, experiencing its meaning. Vows are always practiced with various methods, this is the general meaning. Also, Vajra is the deity yoga that is not divided by ordinary thoughts. Mind is the appearance of all three existences as one. Great wisdom is the emptiness of self-nature. Being filled with taste is knowing everything as its own nature. Always remembering and practicing the vows to be protected, etc., this is the general meaning of the generation stage. Also, Vajra is the fierce fire that burns the aggregates or the undefiled Bodhicitta. Mind is the three winds merging into the central channel, or the essence of the elements merging into the bindu. Great wisdom is the non-conceptual or the co-emergent of bliss and emptiness union. Being filled with taste is abiding in the state of non-conceptuality, or bliss and emptiness pervading the whole body. Always practicing the vows of burning drops or union, this is the secret meaning. Also, Vajra is the stainless Suchness. Mind is the three existences merging into the Dharmadhatu. Great wisdom is the perfection of the five wisdoms. Being filled with taste is all of samsara and nirvana transforming into its own nature. Always not transgressing the vows for the benefit of others, manifesting throughout the world, this is the ultimate meaning. In short, the inseparability of emptiness and compassion is Vajrasattva, co-emergent wisdom is the great mind, the cessation of the movement of winds and the union with wisdom, thereby not leaking and abiding in the four joys is the vow mind. As it is said: From the stainless light, the nature of skillful means and wisdom combine, dissolving into the Dharmadhatu, body and miracles, Vajra mind, great mind, Bodhi mind, vow mind, real and unreal are all exhausted, universally spoken by the Thus-gone One. Thus, the way of combining the three bases, paths, and fruits should be understood from the general meaning. As it is said in the Ornament: Vajrasattva is, the generation stage of one face and two arms and the complete stage of clear light. Great mind