Tibetan
་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གཟུང་བ་ཡུལ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་དབང་པོ། འཛིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཟུགས་མེད། དེ་མེད་པས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་མཐོང་བ་པོ་མིག་མེད། ཡང་གི་སྒྲས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མེད། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སྒྲ་མེད། ཐོས་པ་པོ་རྣ་བ་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། ཡུལ་དྲི་མེད། སྣོམ་པ་པོ་སྣ་མེད། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། ཡུལ་རོ་མེད། མྱོང་བ་པོ་ལྕེ་མེད། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། ཡུལ་རེག་བྱ་མེད། རེག་པ་པོ་ལུས་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མེད། འཛིན་པ་པོ་སེམས་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མེད། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མེད་དེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གདོད་ནས་དག་པ་དེ་ལ་མ་དག་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་མེད་པ་སྟེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལྟར་བཤད་དོ། །སྦས་དོན་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཟུགས་སོགས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་མ་དག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པར་བྱེད་ལ། མཚོན་བྱའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ། ལུས་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྒྱས་གདབ་དང་དབུགས་དབྱུང་བའི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད། མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལྟར་སྣང་བ། དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་པའི་གཽ་རཱི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་དཀར་མོར་རྟག་ཏུ་བཤད། ཅེས་གཟུགས་ལ་གཽ་རཱིའི་རྒྱས་གདབ་པའོ། །གཟུགས་མཐོང་བ་པོ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་གཟུགས་འཛིན་བྱེད་དུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་མ་སྟེ། མིག་ལ་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་མ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་གཞི་ལུས་སེམས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་སྤང་བླང་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ལམ་གྱི་གཽ་རཱི་
Chinese
是智慧。所取为境，能取为根，取者为识，与十八界之变异相离。唯此修习瑜伽者，外境之色不存在。彼不存在故，彼之境有色见者眼不存在。又，以“又”字表示眼之识亦不存在。如是，境声不存在，闻者耳不存在，耳之识不存在。境香不存在，嗅者鼻不存在，鼻之识不存在。境味不存在，尝者舌不存在，舌之识不存在。境触不存在，触者身不存在，身之识不存在。境法界不存在，执持者心即意根不存在，心所生之意识亦不存在。内外一切自性之法，其法性本初即是离戏空性，故无不净之十八界。如显宗密宗之共同要义所说。秘密义，于自性俱生之体性中，色等十八界之不净不可得，故表征如来之智慧。所表征之智慧与彼二无别，故称佛之智慧。如第二种方式，基之事物之安立，身心之真如，道之生圆次第之印持与开解之次第修习后，果之二障清净，与真如结合而宣说。真如或大乐，从体性之门而言，仅是色之显现，从一开始就不是真实成立的。虽未成立，却显现为色。此二之双运如水月，不是胜义之高丽玛。于色恒常说为白。这是于色作高丽之印持。以色见者眼根为所依而生之眼识等，执持色为真实不成立，却显现为彼，此二之结合是胜义之痴金刚母。于眼为痴金刚母。这些是基之身心事物之安立，显示为胜义之佛。如是了悟后，无有取舍，体验法身之意趣，是道之高丽。
English
It is wisdom. What is grasped is the object, what grasps is the faculty, and the grasper is consciousness, separate from the transformations of the eighteen elements. For yogis who meditate on this very nature, there is no external object of form. Because it does not exist, the eye, which is the seer of that object, does not exist. Moreover, the word "again" indicates that eye consciousness also does not exist. Similarly, the object sound does not exist, the hearer ear does not exist, and ear consciousness does not exist. The object smell does not exist, the smeller nose does not exist, and nose consciousness does not exist. The object taste does not exist, the taster tongue does not exist, and tongue consciousness does not exist. The object touch does not exist, the toucher body does not exist, and body consciousness does not exist. The object dharma realm does not exist, the holder mind, i.e., the mental faculty, does not exist, and the mental consciousness arising from the mind also does not exist. The nature of all phenomena, both external and internal, is primordially pure as emptiness, free from elaboration, so there are no impure eighteen elements. This is explained according to the general meaning of Sutra and Tantra. The hidden meaning is that in the nature of innate being, the impurity of the eighteen elements such as form is not perceived, therefore it represents the wisdom of the Tathagata. The wisdom represented and the two are inseparable, hence it is called the wisdom of the Buddha. According to the second way, the establishment of the ground of reality, the suchness of body and mind, and the stages of sealing and releasing in the generation and completion stages of the path are practiced. The result is that the two obscurations are completely purified and explained in conjunction with suchness. Suchness or great bliss, from the perspective of essence, is merely an appearance of form, not truly established from the beginning. Although not established, it appears as form. The union of these two, like a reflection of the moon in water, is not the ultimate Gauri. It is always said that form is white. This is the sealing of Gauri on form. The eye consciousness, etc., which arises dependent on the eye faculty, which is the seer of form, grasps form as not truly established, but appears as such, the union of these two is the ultimate Moha Vajra Mother. To the eye is Moha Vajra Mother. These are the establishment of the ground, body, mind, and reality, shown as the ultimate Buddha. Having realized this, there is no acceptance or rejection, and experiencing the intention of the Dharmakaya is the Gauri of the path.
Tibetan
དང་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་མའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡུལ་ཅན་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་གཟུགས་ལ་རྣམ་སྣང་གི་རྒྱས་གདབ་དང་། གཟུགས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ལས་ཡིད་སྐྱོབ་ཅིང་དེའི་ངལ་བ་ལས་དབུགས་དབྱུང་ནུས་པས་རྣམ་སྣང་གི་དབུགས་དབྱུང་དུ་གསུངས་ཏེ། སྲ་བ་གཏི་མུག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར། །གཏི་མུག་རྣམ་སྣང་མཛད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་པས་ཤེས་སོ། །དེས་འགྲེས་ཏེ། སྒྲ་ཆོམ་རྐུན་མ། རྣ་བ་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་མ། མི་བསྐྱོད་པའི་དབུགས་དབྱུང་། དྲི་རོ་ལངས་མ། སྣ་སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་མ། རིན་འབྱུང་གི་དབུགས་དབྱུང་། རོ་གྷསྨ་རཱི། ལྕེ་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་མ། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ དབུགས་དབྱུང་། རེག་ས་སྤྱོད་མ། ལུས་ཕྲག་དོག་རྡོ་རྗེ་མ། དོན་གྲུབ་ཀྱི་དབུགས་དབྱུང་། ཆོས་ཁམས་མཁའ་སྤྱོད་མ། ཡིད་བདག་མེད་མ། རྡོར་སེམས་ཀྱི་རྒྱས་གདབ་པ་དང་དབུགས་དབྱུང་དུ་སྦྱར་རོ། །དོན་འདིའི་ཕྱིར་འོག་ཏུ། སེམས་ནི་ཆེན་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ། །ལྔ་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཚོན། །ཅེས་པ་དང་། རིགས་ནི་ལྔ་པོ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་དག་གི་སྦས་དོན་ཏུ། །དྲུག་གི་གཟུགས་དང་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཆད་དགོས་པ་རྗེ་ཕྲིན་ལས་པ་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ། །གོང་མ་ཕལ་ཆེར་སེམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་སྐུ་གསུམ་རང་ཆས་ལ་རྒྱས་གདབ་དང་དབུགས་དབྱུང་གི་དོན་དུ་འཆད་ཀྱང་། ཕུང་པོའམ་ཉོན་མོངས་དྲུག་ནི་སྦྱང་གཞིའི་རྒྱལ་བ་དྲུགདེའི་གནས་ལུགས་དྲུག་ནི་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་དོན་དམ་གྱི་རྒྱལ་བ་དྲུགདེ་དག་གི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ཤིང་མེད་པར་བྱས་ནས་གནས་ལུགས་དྲུག་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱལ་བ་དྲུགདེས་འགྲེ་བས། ཁམས་དྲུག་ཡུམ་དྲུགམིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་སེམས་དཔའ་དྲུག གཟུགས་ སོགས་ཡུལ་དྲུག་སེམས་མ་དྲུགལས་དབང་དྲུག་ཁྲོ་བོ་དྲུགསྨྲ་བ་སོགས་དེའི་བྱ་བ་དྲུག་ཁྲོ་མོ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྒྱས་གདབ་དྲུག་དང་དབུགས་དབྱུང་དྲུག་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། བརྟག་པ་དང་པོའི་ལེའུ་དགུ་པ་ཕྱི་མའི་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་བསྒྲིགས་ན་གསལ་བར་ཡོད་པས་དེ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་བརྩད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀུན་མཁྱེན་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་འགགས་པས་ཉོན་མོངས་པ
Chinese
以及愚痴金刚母。这样，色等有境完全清净的自性是毗卢遮那佛。如此证悟，对色施以毗卢遮那佛的印玺，并从执著于色的相状中解脱，能从其劳苦中解脱，因此被称为毗卢遮那佛的解脱。因为坚固是愚痴之法，愚痴即被称为毗卢遮那佛。通过这些可以了解。由此类推：声是盗贼女，耳是嗔恨金刚母，是不动佛的解脱；气味是罗刹女，鼻是悭吝金刚母，是宝生佛的解脱；味是食肉女，舌是贪欲金刚母，是无量光佛的解脱；触是妓女，身是嫉妒金刚母，是不空成就佛的解脱；法界是空行母，意是无我母，与金刚萨埵的印玺和解脱相结合。为了这个意义，下面说：心乃一大，以五之形而显现。以及，五种姓，即从此中，生出无数。这些的隐藏意义是，需要解释为六形和六种姓，这是杰·钦列巴大师所说的。虽然大多数上师将心、乐、明、无分别视为三身自性，并解释为印玺和解脱的意义，但六蕴或烦恼是所调伏的六位本尊，其六种状态是基果无别的胜义谛的六位本尊，通过道来净化和消除这些突发性的污垢，证悟六种状态是最终的，是具有力量等功德的果位世俗谛的六位本尊。由此类推，六界是六母，眼等六根是六勇士，色等六境是六明妃，六业力是六忿怒尊，说话等六种行为是六忿怒母，如此证悟并修持，就能如前所述产生六印玺和六解脱。这是第一品第九章的后二和后三，如果将三章合在一起，就会很清楚，因此任何人都不应争论，全知让炯多吉如是说。如此，当道的现证达到圆满，蕴、界、处之色执著止息，烦恼
English
and ignorance Vajra Mother. Thus, the nature of the complete purification of form and the objects of the senses is Vairochana. Having realized this, the seal of Vairochana is placed on form, and by liberating from the characteristics of clinging to form, one can be liberated from its suffering, hence it is called the liberation of Vairochana. Because solidity is the dharma of ignorance, ignorance is said to be Vairochana. This is known through these. By analogy: sound is the thief woman, ear is the anger Vajra Mother, is the liberation of Akshobhya; smell is the Rakshasa woman, nose is the miserly Vajra Mother, is the liberation of Ratnasambhava; taste is the flesh-eating woman, tongue is the desire Vajra Mother, is the liberation of Amitabha; touch is the prostitute, body is the jealousy Vajra Mother, is the liberation of Amoghasiddhi; the Dharmadhatu is the Dakini, mind is the selfless Mother, combined with the seal and liberation of Vajrasattva. For this meaning, it is said below: The mind is one great, manifested in the form of five. And, the five lineages, from which, countless are born. The hidden meaning of these is that it needs to be explained as six forms and six lineages, as said by Je Trinlepa the Great. Although most of the higher lamas consider mind, bliss, clarity, and non-discrimination as the nature of the three bodies and explain it as the meaning of seal and liberation, the six aggregates or afflictions are the six deities to be subdued, their six states are the six deities of the ultimate truth inseparable from the ground and result, by purifying and eliminating these adventitious defilements through the path, realizing the six states is ultimate, the six deities of the fruition conventional truth endowed with qualities such as power. By analogy, the six realms are the six mothers, the six sense organs such as the eyes are the six heroes, the six objects such as form are the six consorts, the six karmic forces are the six wrathful deities, the six actions such as speech are the six wrathful mothers, having realized and practiced in this way, the six seals and six liberations as previously described will arise. This is the latter two and latter three of the ninth chapter of the first section, if the three chapters are put together, it will be clear, therefore no one should argue, as said by the All-Knowing Rangjung Dorje. Thus, when the realization of the path reaches perfection, the clinging to form of the aggregates, realms, and sources ceases, the afflictions