Tibetan
། །དེས་ན་དང་པོ་དབང་ཤེས་རྣམས་ལ་ཡུལ་རྣམས་སྣང་ཞིང་དེའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་འདུ་ཤེས་ཡིན་པས། སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། གཟུགས་འདི་ནི་སྡུག་གོ །མི་སྡུག་གོ་སྙམ་པ་དང་། སྒྲ་འདི་སྙན་ནོ་མི་སྙན་ནོ་སྙམས་པ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡིད་ཤེས་འདི་མི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ གྱིས་སུམ་ཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཞེས་གནས་སྐབས་དེ་ལྔ་ན་ཡིད་ཤེས་རེ་ཞིག་ཀུན་གཞི་ལ་བསྡུས་པས་ཆོས་ལ་གཏོད་པ་མི་གསལ་བས། མི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་གསུངས་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མིང་གིས་མདོར་བསྟན། མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་མ་ཐག་དང་ཉོན་ཡིད་གཉིས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་དྲུག་སྐྱེ་འགག་གི་རྐྱེན་བཞིར་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བཞིར་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་ཆར་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་དོན་ལ་མེད་པར་འདོད་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ནི་ཉན་ཐོས་པ་ཚོགས་དྲུག་ལས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས། ཐེག་ཆེན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་འདོད་པའི་ལུགས་མ་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ལ་ཆ་ གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དེ་མ་ཐག་ཡིད་བཤད་པ། ཉོན་ཡིད་བཤད་པ། གཉིས་ཀའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དྲུག་པོ་ནས་འདི་ཤེས་འགྱུར། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་སྐྱེ་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད། ཚོགས་དྲུག་འགགས་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚོགས་དྲུག་གི་ནུས་པ་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་འཇོག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་འགག་གཉིས་ཀའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་ནམ་འགགས་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་གཅིག་ཏུ་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་འཁྱེར་ཞིང་། ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ལས་ཆུ་ལས་རླབས་ཀྱི་རྐྱེན་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི
Chinese
因此，首先，对于诸识来说，境相显现，并且了知其差别，这是心所作意。在心所中，以能执取境相为特征的作意，认为“这个色是美的，不美的”，以及“这个声音是悦耳的，不悦耳的”等等，这些作意都是依赖于意之识而产生的。如《中边分别论》所说：“于彼见义为识，彼之差别生于心。”也就是说。意识不生起的情况是，导师世亲在《三十颂释》中说：“意之识生起，常时无作意，等至二者俱。”因此，要知道，在这五种情况下，意识暂时收摄于阿赖耶识中，因此对于法的专注不明显，所以说是意识不生起的情况。第二，宣说紧随因与染污意，分为二：以名称略说，以体性广说。第一是：“紧随与染意二。”如是说。如果认为，在所说的六识生灭的四因中，什么是紧随因呢？对此，有些人认为是第六识意，有些人认为实际上并不存在。但这是因为声闻乘不承认六识的分类，没有了解大乘承认八识的宗义。因此，将安住在阿赖耶识中的意分为两部分，称为紧随意和染污意。第二部分分为三：宣说紧随意，宣说染污意，简略归纳二者的体性。第一是：“从六者知此。”如是说。紧随意的作用是：即使六识生起，也作为紧随生起的因；即使六识灭尽，也作为将六识的能量种子储存在阿赖耶识中的因。因此，是生灭二者的紧随因。也就是说，当六识灭尽时，与意界合一的紧随识会将种子带到阿赖耶识中，并且紧随其后，就像水生波浪一样，从一切种子
English
Therefore, first, for the sense consciousnesses, objects appear, and knowing their distinctions is mental attention. Among mental factors, the attention that grasps objects as signs, thinking, "This form is beautiful, not beautiful," and "This sound is pleasant, not unpleasant," and so on, these attentions arise dependent on the mind consciousness. As the Madhyāntavibhāga states, "There, seeing the meaning is consciousness; its distinctions arise from the mind." That is to say. The occasions when mind consciousness does not arise are when Master Vasubandhu says in the commentary on the Thirty Verses, "The arising of mind consciousness is always without attention, and the two samādhis together." Therefore, it should be known that in these five situations, mind consciousness is temporarily absorbed into the ālaya consciousness, so the focus on dharma is not clear, so it is said to be a situation where mind consciousness does not arise. Second, explaining the immediately preceding condition and the afflicted mind, there are two parts: briefly stating the names and extensively explaining the characteristics. The first is: "Immediately preceding and afflicted mind, two." It is said. If one wonders what is the immediately preceding condition among the four conditions explained for the arising and ceasing of the six aggregates, some consider it to be the sixth mind aggregate, while others think it does not exist in reality. However, this is because the Hearers do not accept the classification of the six aggregates, and they have not understood the tenets of the Great Vehicle, which accepts the eight aggregates. Therefore, the mind abiding in the ālaya is divided into two parts, called the immediately preceding mind and the afflicted mind. The second part is divided into three: explaining the immediately preceding mind, explaining the afflicted mind, and briefly summarizing the characteristics of both. The first is: "From the six, this will be known." It is said. The function of the immediately preceding mind is that even when the six consciousnesses arise, it acts as the immediately preceding cause of their arising; even when the six consciousnesses cease, it acts as the cause of storing the power seeds of the six aggregates in the ālaya consciousness. Therefore, it is the immediately preceding cause of both arising and ceasing. That is, when the six aggregates cease, the immediately preceding consciousness, which is said to be one with the mind element, carries the seeds to the ālaya consciousness, and immediately afterwards, like waves from water, from all the seeds
Tibetan
་ལ་གནས་པའི་ཡིད་གཡོ་ཞིང་འཇུག་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་གི་རྐྱེན་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་ན་དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་ གཅིག་འབྱུང་གི་གཉིས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །མང་པོ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་ན་ཡང་དེ་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་ཚོགས་དྲུག་པོ་སྔ་མ་འགགས་པ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་དྲུག་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་འགག་དུ་བྱེད་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་དུ། དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་གྲངས་དེ་དང་མཉམ་པར་འབྲེལ་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་ནི། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལས་ཡིད་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ཡི་ནས་ཡིད་ཅེས་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་འདི་ཡི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་ཉོན་ཡིད་ཅེས་གྲགས་པའང་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་ནས་འབྱུང་སྟེ། དེའང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀུན་གཞི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ངར་སེམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཏེ་མཆོག་ གོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། ང་ལ་གཞན་ལས་གཅེས་པར་ཟུང་བའི་ཆགས་ཤིང་འཆུམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པས་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་རྟག་ཏུ་བགོས་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རིགས་པས་བརྟགས་ན་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ཏེ་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གིར་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གནས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ལས་བྱུང་བར་འཛིན་པས་ན་ཉི་ཤུ་དང་། དེའང་རེ་རེ་བཞིན་དུས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་གསུམ་དུ་ལོགས་ཞུགས་ཀྱིས་དྲུག་ཅུ་ཐམས་པ་དང་། སྤྱིར་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་རེ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་གནས་ཏེ་རབ་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་ལ་དམིགས་པས་ཡིད་ཅེས་བྱ། །རྣམ་ཤེས་ངར་སེམས་བདག་ཉིད་ཅན། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་ རྟག་ཏུ་འགྲོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡིན་པས། འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་ཅིང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཀུན་གཞི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ལ་ངོ་བོ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་
Chinese
安住于（六根）之上的意动摇并进入，因此生起紧随其后的意。如果六识聚之一作为因生起，那么紧随其后的意也只生起一个，不会生起两个。如果众多生起的因安住于附近，也会生起那么多。因此，六识聚前一刹那灭尽时，紧随其后也与后一刹那的因紧密结合，所以是紧随其后的意。因此，六识生灭的刹那数量，与紧随其后的意也以相同的数量相连而生起。如果问，这种紧随其后的意从何得知？答：通过具备止观双运瑜伽之意的现量，以及从佛陀甚深广大的教言中，以意推断而得知。 第二，如经中所说：“由此而有意”。意思是说，紧随其后的意的一部分，被称为染污意，也从阿赖耶识中产生。这是因为，未能证悟自心本性无垢，而以染污的心识缘于阿赖耶识，执著为我，产生我慢，认为自己是至高无上的，并且贪执于将自己看得比他人更珍贵，以及由于未能认识到它的无自性而产生的无明等四种烦恼恒常相伴的缘故。任何以理智分析都无法成立而终将毁灭的蕴聚，即执著五蕴为我所有，或执著我与蕴聚为一体，或执著我存在于五蕴之中，或执著五蕴由我而生，共有二十种。而且，每一种又分别与过去、现在、未来三时相关联，分为六十种。总的来说，由于执著常断二边，从而产生所有这些（执著），因此称为染污意。如世亲菩萨在《三十颂》中所说：“彼所缘彼生，识性我见恒，蔽昧无记性，常与四烦恼。”意思是说，此（染污意）是烦恼的处所，因此，一切正量和非正量的意识都由此而生。此（染污意）被阿赖耶识的习气所遮蔽，其自性是无记。
English
The mind that dwells on and engages with the (six senses) fluctuates and enters, thus giving rise to the immediately preceding mind. If one of the six aggregates arises as a cause, then only one immediately preceding mind arises; two do not arise. If the cause of many arising abides nearby, then that many will arise. Therefore, when the previous moment of the six aggregates ceases, the immediately preceding also closely connects with the cause of the subsequent moment, so it is the immediately preceding mind. Therefore, according to the number of moments of arising and ceasing of the six aggregates, the immediately preceding mind also arises in connection with that same number. If asked, how is such an immediately preceding mind known? The answer is: through the direct perception of a mind endowed with the yoga of uniting calm abiding and insight, and from the profound and vast teachings of the Buddha, it is known by inferring with the mind. Secondly, as it is said in the sutra, "From this, there is mind." It means that a part of the immediately preceding mind, known as the afflicted mind, also arises from the Alaya consciousness. This is because, failing to realize the stainless nature of one's own mind, and with a defiled mind focusing on that Alaya consciousness, clinging to it as "I," generating pride, thinking oneself to be supreme, and being attached to cherishing oneself more than others, and because of the ignorance that arises from not recognizing its lack of inherent existence, the four afflictions are constantly associated. Any aggregates that cannot withstand rational analysis and will eventually be destroyed, that is, clinging to the five aggregates as belonging to "me," or clinging to "I" as being one with the aggregates, or clinging to "I" as existing within the five aggregates, or clinging to the five aggregates as arising from "I," there are twenty kinds in total. Moreover, each of these is associated with the three times of past, present, and future, dividing into sixty kinds. Generally, because of clinging to the two extremes of permanence and annihilation, all these (clinging) arise, therefore it is called the afflicted mind. As Master Vasubandhu said in the Thirty Verses: "It is based on that and arises, Mind focuses on that, Consciousness is inherently egoistic, Obscured and unspecified, Always accompanied by four afflictions." It means that this (afflicted mind) is the place of afflictions, therefore, all valid and invalid consciousnesses arise from it. This (afflicted mind) is obscured by the habits of the Alaya consciousness, and its nature is unspecified.