Tibetan
ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་རྫུན་པའང་མིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཁྲུལ་ངོར་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དང། དོན་དམ་ནི་གནས་ལུགས་སུ་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཉིས་ཀ་བདེན་པའོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་དམ་བཅའ་བྱར་མེད་དོ། །དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་ནི་རྟ་གླང་གི་དངོས་པོར་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་དང་། ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ནས། སྨྲིག་རྒྱུ། བྲག་ཆ། མིག་ཡོར། གཟུགས་བརྙན། འཇའ་ཚོན། སྤྲིན་གློག་རྣམས་མེད་བཞིན་ཏུ་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དབུ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་ནས་བརྩམས་རྒ་ཤིའི་བར། །མཐར་ཐུག་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ནི། །ཁོ་བོས་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲར་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། ན་རོ་པའི་ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །སྣང་ཞིང་ སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཚུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནས་གསལ་བརྗོད་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་འཁོར་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་མྱང་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་རྩ་བ་གང་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཅེས་རང་གིས་རྟོགས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་ནུས་པའང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གཡའ་དག་པའི་མེ་ལོང་ལས་ནི་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་མཛེས་མི་མཛེས་རྟོགས་པ་ལྟར། བླ་མའི་མན་ངག་དང་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོ། དུ་བ་བྱུང་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོགས་པ་བཞིན་ སྒོམ་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མཚོན་ཏེ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅན་གདོད་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅིའང་སྣང་བ་དེ་ཉིད། སྐྱེས་སྦྱང་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ནོར་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ། རྗེས་འཇུག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་བ
Chinese
您是，远离一和异的自性。如是说。并非既非一亦非异的虚假，因为世俗在错觉显现中因果不虚，而胜义是实有之故。如果说二者皆是真实的，那么世俗显现却是自性未成立的空性，而胜义超越了心识的行境，已经完全舍弃了成立为真实的分别念，也没有可以立宗的。例如，幻化之物并非真实存在马牛等事物，却显现为那些事物。以及在其他的例子中，如阳焰、岩石的回声、眼翳、影像、彩虹、云电等，明明没有却显现，与此相同。如《中观菩提心释》中所说：从无明开始直至老死，最终十二支的，依赖而生之事，我视其如梦如幻。以及那若巴的《见解简述》中也说：自明离戏之本体，显现且空，空且显现，因此显空无二别，譬如水中之月影。如是说。因此，世尊了知三界一切如是，为了让众生证悟此理，宣说了种种方法。第三是，如是之后应明说。如是说，如此，迷惑的轮回是名识之方，不迷惑的涅槃是智慧之方，自己了悟此二者之根源从何而来，如何生起，并且能向他人开示，也是依赖于甚深的因缘缘起。例如，如同从清净的镜子中能够认识自己的容貌是美还是丑一样，依靠上师的口诀和无垢的经续论典，生起闻思之智慧，从而通达二谛之实情。如同从烟雾的出现可以推断有火一样， 在相续中生起修行的现观，也象征着转依的智慧。总之，轮回涅槃的一切法，虽然从一开始就超越了戏论的边际，却也显现为依赖缘起之相，依靠生得和修习的甚深智慧，如实无误地证悟了这一点，又以慈悲之心为了后学者
English
You are, the nature that is free from one and other. Thus it is said. It is not false that is neither one nor other, because conventional truth is not deceptive in the appearance of illusion, and ultimate truth is true in its nature. If you say that both are true, then the conventional appearance is emptiness in which self-nature is not established, and the ultimate truth transcends the realm of mind, having completely abandoned the distinctions of being established as true, and there is nothing to assert. For example, an illusion is not truly existent as horses, cows, etc., but it appears as those things. And among other examples, like mirages, echoes of rocks, cataracts, images, rainbows, cloud lightning, etc., they appear even though they do not exist, and this is similar. As it is said in the Madhyamaka Bodhicitta Commentary: From ignorance to old age and death, the twelve branches ultimately, the things that arise in dependence, I regard as like dreams and illusions. And in Naropa's Summary of Views, it is also said: Self-awareness, the very nature of freedom from elaboration, appears and is empty, is empty and appears, therefore appearance and emptiness are inseparable, like the moon in water. Thus it is said. Therefore, the Bhagavan knows all three realms in this way, and in order for sentient beings to realize this truth, he has taught various methods. The third is, after that, one should clearly explain. Thus it is said, in this way, the deluded samsara is the side of consciousness, the non-deluded nirvana is the side of wisdom, understanding for oneself from where the root of these two comes, how it arises, and being able to show it to others, also depends on the profound interdependence of causes and conditions. For example, just as one can recognize whether one's own appearance is beautiful or ugly from a clear mirror, by relying on the guru's instructions and the stainless sutras and shastras, generating the wisdom of hearing and thinking, thereby understanding the reality of the two truths. Just as the appearance of smoke can infer the presence of fire, generating the realization of practice in the continuum also symbolizes the wisdom of transformation. In short, all phenomena of samsara and nirvana, although from the beginning they have transcended the limits of elaboration, also appear as dependent arising, relying on the profound wisdom of birth and training, realizing this without error, and with compassion for future followers
Tibetan
སྟན་བཅོས་འདིར་ནི་མ་སྦས་གསལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཞི། འཇུག་ཤེས་ལྔའི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་ཅིང་དེ་སེམས་སུ་སྒྲུབ། སེམས་མ་ཡིན་པའི་ལོག་རྟོག་བསལ། བྱེད་པོ་གཞན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འབྲེལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒོ་ལྔའི་ནས་གྲུབ་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི། བདག་པོའི་རྐྱེན་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཏེ་སྒོ་ལྔ་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དང་བཅས་པ་ནི། དམིགས་པའི་ རྐྱེན་སོ་སོའི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་ལྔ་པོར་འཕྲད་ཅིང་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཛེས་པ་སྙན་པ་སོགས་ཡུལ་འདོད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་བླངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད། མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྙན་པ་སོགས་མི་འདོད་ལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་དོར་བས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད། བར་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པས་ལས་བསགས། དེས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་དེ་ཅིས་ལེན་ན། ཡུལ་སྣང་བདེན་ཞེན་བྱས་པས་ལེན་ནོ། །འོ་ན་གཟུང་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཅེ་ན། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་བརྟགས་ན། སེམས་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྩལ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་སོ་སོའི་ཡུལ་ལྔ་པོར་ཤར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཉན་ཐོས་བྱེ་མདོས་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ནམ་ཕག་ན་མོ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་མུ་སྟེགས་འདོད་པའི་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ཕྱི་ རོལ་ན་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། འཕགས་པ་ལྷའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཆ་ཤས་ཅན་ཞེས་བྱར་མེད་ཅིང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །སོ་སོར་སྤང་བ་དམིགས་སུ་མེད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཚེ་ནས་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། ཅེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྫས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནང་མིག་ཤེས་སོགས་ལས་གཞན་པའི་དོན་བདེན་པར་ཡོད་ན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མིན་ཅིང་། དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་པའང་མེད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པས་བསྟན་ཏུ་མེད་ཅིང་རེག་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས། དེ་དང་རྣམ་པ་འགལ་བ་བསྟན་མོད་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་བེམ་པོའི
Chinese
因此，这部论著将毫无隐瞒地清楚阐述。第二，关于将显现确立为心，有四个方面：解释了五种入识的缘起，并将其确立为心；破除了非心的邪见；阐述了无其他作者的论证；第六，解释了意的关联。第一方面是：‘五门并非成立。’如是说。也就是，从作为因的俱生阿赖耶识，连同染污意而生起的；作为增上缘的眼、耳、鼻、舌、身，这五个门与它们相关的识，连同紧随其后的意，是所缘缘，各自的对境色、声、香、味、触这五者相遇并聚集，依赖于触，由于取悦人的美妙和悦耳等对境，生起烦恼贪欲；由于舍弃令人不悦的丑陋和刺耳等对境，生起嗔恨；由于未能证悟中间状态的舍受自性，生起愚痴，从而积业。那么，这是如何导致在轮回中漂泊的呢？由于执着对境显现为真实而导致的。那么，像这样显现为五种所取对境，是从什么因缘产生的呢？如果以闻思修所生的智慧之眼善加观察，那么从心、从识的功用所生的五门之识，仅仅是显现为各自的五种对境而已，除此之外，就再也没有其他外道声闻部所承许的微尘，或者胜论派所承许的自性等，以及外道所承许的我和作者在外境中成立了。如同圣天《般若灯论》中所说：‘无有分，无有外境义，无有各自断除之所缘，体验如梦。’第二方面是：‘何时无关联，因此。’如是说。如果外境的物质，比如色等，真实存在于内眼识等之外，那么识与境二者就不存在本体同一的关联，也不存在从彼生此的关联。由于境识的行境无法指示，并且没有成立为可触之物，因此从无碍的识中，虽然显示了与其相违的具有阻碍的物质
English
Therefore, this treatise will clearly explain without concealment. Second, regarding establishing appearances as mind, there are four aspects: explaining the dependent origination of the five entering consciousnesses and establishing them as mind; refuting non-mind misconceptions; presenting proofs of no other agent; sixth, explaining the connection of mind. The first aspect is: 'The five gates are not established.' Thus it is said. That is, arising from the co-emergent Alaya consciousness as the cause, together with the afflicted mind; the eye, ear, nose, tongue, and body as the dominant condition, these five gates and the consciousnesses related to them, together with the immediately following mind, are the objective condition, the respective objects of form, sound, smell, taste, and touch, meeting and gathering, relying on contact, due to taking pleasant and agreeable objects such as beauty and euphony, generating the affliction of desire; due to abandoning unpleasant and disagreeable objects such as ugliness and discord, generating hatred; due to not realizing the nature of equanimity in the intermediate state, generating ignorance, thereby accumulating karma. So, how does this lead to wandering in samsara? It is caused by clinging to the appearance of objects as real. Then, from what causes and conditions do these appearances as five objects of grasping arise? If one examines well with the eye of wisdom born from hearing, thinking, and meditating, then the consciousnesses of the five gates arising from the power of mind and consciousness merely appear as their respective five objects, and apart from that, there are no other causes and conditions such as the atoms asserted by the Hearers and Vaibhashikas, or the self asserted by the Samkhyas, etc., and the self and agent asserted by the non-Buddhists are not established in external objects. As Aryadeva said in the *Compendium of Wisdom*: 'There is no part, there is no external object, there is no object to be abandoned separately, experience is like a dream.' The second aspect is: 'When there is no connection, therefore.' Thus it is said. If external material objects, such as form, etc., truly exist apart from the internal eye consciousness, etc., then there is no connection of identity between consciousness and object, nor is there a connection of arising from that. Since the scope of object consciousness cannot be indicated and is not established as a tangible thing, therefore from the unobstructed consciousness, although it shows the opposing obstructed material