Tibetan
་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ལས། །སའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།འབྲས་བུ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ། ཞེས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ས་ལམ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བགྲོད་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངང་དུ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ལས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡུན་མི་རིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་། སྡོམ་ནི། རང་བཞིན་སྒྲ་དོན་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་གཞག་གྲངས་ངེས་མཚན་ཉིད་དང་། །ཁྱད་པར་དང་ནི་དོན་བདུན་གྱིས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་བསྡུས། ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ས་དང་ལམ་རྣམས་སུ་སུན་ཕྱུག་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཇུག་ཐོགས་ཏུ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དེའི་དབྱེ་བར་ཟད་པས། གཉིས་པོ་དེ་སྤངས་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བཞེད་པ་ཐ་དད་དེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་མངའ། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མངའ་ ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་རྟོག་ནི་མི་མངའ་ལ་ཅི་ཡང་ས་ལེ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མངའ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཆར་གྱི་གཞུང་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སྡུད་པ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག །རེག་པར་འདོད་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདིར་དད་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཉེར་གཅིག་པ་ལས་ཀྱང་། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་མང་པོ་ཡོད་དོ། །བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག །བྱུང་ན་འོད་ཟེར་ཀུན་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོགས་དང ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད་དོ། །གཞུང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་མངའ་བར་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་མངའ་ལུགས་བཤད་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ལ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དོན་དམ་མཁྱེན་པ་སྟེ། །སྔར་བརྗོད་པ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་ལས། །ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པར་བཅད་པ་ན། །བློའི་འཇུག་པོ་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ སྤྲོས་པ་མེད་པ་གཉིས་རོ་གཅིག་པས། །ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའམ་མར་ལ་མར་བཞག་པ་ལྟར་དབྱེར་མེད་པའམ། གཟུགས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐོང་བར་བསྙད་པ་ལྟར་རམ། སྣང་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་ལྟར། །ཤེས་བྱ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་དང་། །དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་འདྲེས་པ། ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང་། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་པའི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་ཤེས་རབ་ཆེན་ པོར་འགྱུར། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་ཚོགས་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མཐའ་དག་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པ་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་ལྟར་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་མཁྱེན་པར་བཤད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་གཅིག་པུ་ཡི། །རྒྱུ་ཡི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ། །ཀུན་མཁྱེན་མིན་པའི་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་སྟོབས། །ཞེས་གསུངས་སོ
Chinese
《解脱宝饰论》中，第十九品，讲述地的分类。果，圆满正等觉之身。如是，完全经历地道之后，于三身之状态中现证圆满正等觉。于《菩提道灯论》中也说：“佛陀菩提不需久。”佛陀也是，总而言之，自性、语义差别，分类、数量决定、体性，差别以及七义，总摄圆满正等觉之身。其中，第一，圆满正等觉之自性，是断德圆满和智慧圆满。其中，断德圆满是，烦恼障和所知障，于地道中清扫之后，以金刚喻定之入定无碍而无余断除，也就是入定之障碍等等，是这二障之差别穷尽之处，断除此二者即是断除一切障碍。智慧圆满有不同的观点，其中一些人说，佛陀也有分别念，也有智慧。有些人说，佛陀没有分别念，但有无所不知的智慧。有些人说，智慧是断灭的。有些人说，佛陀从未有过智慧。然而，在经和论典的教义中都阐述了佛陀的智慧。如《圣者集经》中所说：“因此，如果想要触及佛陀的殊胜智慧，就应该信奉诸佛之母。”《般若波罗蜜多十万颂》中也说：“圆满正等觉已获得对一切法无碍之智慧。”又于该论第二十一品中也说：“有无上佛陀之智慧。有法轮之转动。有令众生成熟。”其他经典中也讲述了很多关于智慧的内容。就论典而言，《经庄严论》中也说：“如同一道阳光，
English
From the Ornament of Precious Liberation, the nineteenth chapter, which explains the classification of grounds. The fruit is the body of the complete and perfect Buddha. Thus, having completely traversed the grounds and paths, one manifestly attains complete and perfect enlightenment in the state of the three bodies. Also, in the Lamp for the Path to Enlightenment, it is said, "Buddhahood is not long in coming." That Buddha also, in summary, nature, meaning of words, difference, classification, numerical determination, characteristics, distinction, and the seven meanings, summarizes the bodies of the complete and perfect Buddha. Among these, the first, the nature of the complete and perfect Buddha, is the perfection of abandonment and the perfection of wisdom. Among these, the perfection of abandonment is the abandonment of the afflictive obscurations and the obscurations to knowledge, having swept them away on the grounds and paths, without remainder, through the unimpeded entry of the vajra-like samadhi. That is, the obscurations of meditative absorption, etc., are merely distinctions of those two obscurations. By abandoning those two, all obscurations are abandoned. There are different views on the perfection of wisdom. Some say that the Buddha also has conceptual thought and also has wisdom. Some say that the Buddha does not have conceptual thought, but has wisdom that knows everything clearly. Some say that wisdom is cut off. Some say that the Buddha has never had wisdom. However, in the teachings of both sutras and shastras, the wisdom of the Buddha is explained. As it is said in the Noble Collection Sutra, "Therefore, if you wish to touch the supreme wisdom of the Buddha, have faith in the mother of the Buddhas." Also, in the Hundred Thousand Verses of the Perfection of Wisdom, it is said, "The complete and perfect Buddha has attained unobstructed wisdom regarding all dharmas." Also, in the twenty-first chapter of that same text, it is said, "There is the wisdom of the unsurpassed Buddha. There is the turning of the wheel of Dharma. There is the ripening of sentient beings." Other sutras also explain much about wisdom. As for the shastras, in the Ornament of the Sutras, it is also said, "Just as a single ray of sunlight,
Chinese
生起幼小光芒者，如是诸佛亦复然，当知是为智慧之生。如是等等。明镜智慧不动摇，三种智慧依于彼，平等性与个别觉，成办事业唯此尔。如是宣说。其他论典中也宣说了佛陀的智慧。依靠那些论典，一些人认为佛陀具有智慧。那么，如果解释具有的方式，如果简要归纳这些智慧，则是如所有智和尽所有智两种。其中，如所有智是胜义谛的了知，如前所说，如金刚般的等持的究竟，完全串习那唯一真如，当断除一切境的戏论时，所有心的行相完全寂灭，法界无戏论和智慧无戏论二者成为一体，如水入水或油入油般无有差别，或者如未见任何色法而假立见到虚空般，无有显现的广大智慧成为一切功德珍宝的所依。也如是说：如水入水复如是，油入于油随后行，所知离戏即彼性，无别智慧相杂糅，此乃一切佛陀之，自性法身名为说。以及，虚空见云众生语，虚空如何见当察，如是见法如来示，见之余喻不能诠。如是宣说。尽所有智是了知世俗名言谛的一切法，依靠如金刚般的等持，断除一切障碍的种子，转变为大智慧。以其力量，如将湿庵摩罗果置于掌中般，了知并照见三时所摄的一切所知之聚。
English
Those who generate young rays, likewise, for all Buddhas as well, know that wisdom arises. Thus, and so on. Mirror-like wisdom is unmoving, the three wisdoms rely on it, equality and individual discernment, accomplishing activities is only that. Thus it is said. In other treatises as well, the wisdom of the Buddha is explained. Relying on those treatises, some assert that the Buddha possesses wisdom. Furthermore, if explaining the manner of possessing, if these wisdoms are briefly summarized, they are the wisdom that knows the suchness (of reality) and the wisdom that knows the extent (of phenomena). Among these, the wisdom that knows the suchness (of reality) is the knowledge of ultimate truth. As previously stated, the ultimate of diamond-like samadhi, completely familiarizing oneself with that sole reality, when all elaborations of objects are cut off, all mental activities are completely pacified, the dharmadhatu without elaboration and wisdom without elaboration become one taste, like water entering water or oil entering oil, without difference, or like claiming to see space when no form is seen, the great wisdom without appearance becomes the basis of all precious qualities. Thus it is also said: As water enters water, and as oil follows oil, the knowable, free from elaboration, is that very nature, inseparable wisdom intermingled. This is said to be the self-nature dharmakaya of all Buddhas. And, 'Seeing space' is a common saying among sentient beings, how does one see space? Examine this meaning. Likewise, seeing the Dharma is shown by the Thus-Gone One. Seeing cannot be explained by other examples. Thus it is said. The wisdom that knows the extent (of phenomena) is the knowledge of all aspects of conventional, nominal truth. Relying on diamond-like samadhi, destroying all seeds of obscuration, it transforms into great wisdom. By its power, like placing a moist Emblica fruit in the palm of one's hand, one knows and sees all collections of knowable objects gathered by the three times. In the sutras as well, it is explained that the Buddha knows conventional truth, as it is said: The peacock's plumage is singular, the aspects of its causes are diverse, there is no knowable object that is not known by the all-knowing, knowing that is the power of the all-knowing. Thus it is said.