Tibetan
འགྱུར་བྲལ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉོན་མོངས་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་བྲལ་སྲེད་པ་ཡི། །འཆིང་བ་འཇོམས་བྱེད་འགྲོ་བའི་སྒྲོན། །ཡིད་ཀྱི་ཡང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་གཉིས་ལས་གྲོལ། །དོན་གྱི་དམ་པ་གྲོལ་བ་ སྩོལ། །འཕོ་མེད་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །གང་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད། །གང་ཚེ་བསམ་དུ་མེད་སེམས་པ། །དེ་ཚེ་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་བསམ་མེད་དེ། །བསམ་མེད་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བ་དེ། །གང་ཕྱིར་བསམ་བྲལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བསམ་པ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །བསམ་དུ་མེད་པའི་སེམས་དེ་ལ། །བསམ་པ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་དང་བྲལ། །སྣ་ཚོགས་སྒྲོ་འདོགས་སྒྲོ་འདོགས་མེད། །ཆགས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མཆོག །དབང་པོ་ཀུན་འདས་རྣམ་པ་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བདག་ཉིད་ཀྱང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། །བེམ་པོ་མིན་ཕྱིར་རང་རིག་པ། །ཤེས་པ་མ་ཡིན་མཐོང་པ་མིན། གཟུགས་མེད་ཕྱིར་ན་གར་མི་གནས། །འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་རྟག་པ། །ཞེས་དང་། ཕྱག་ཐིག་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བྱ་མིན། །བལྟ་མིན་མ་ཡིན་གཉི་གའང་མིན། །རང་གིས་རིག་བྱ་མཆོག་ཞི་བ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ ཟད་པར་བྱེད། །དེ་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བདག་ཉིད་ཞི། །ཞེས་དང་། ཧེ་བཛྲ་ལས། རང་རིག་བདག་ཉིད་དག་པ་ཉིད། །དག་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་མིན། །ཞེས་དང་། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། འཕེལ་བའི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མེད ། །ཉམས་པའི་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ནུབ་པ་དེ་ཡི་ནུབ་པ་མེད། །འཆར་བ་ཡི་ནི་འཆར་བ་མེད། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རབ་གསལ་མེད། །བཀབ་པའི་བཀབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཉིད་མེད། །འཆི་བའི་འཆི་བ་ཡང་མེད་དོ། །གྲོལ་བའི་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའང་མེད། །མི་གནས་པ་ཡི་མི་གནས་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད། །དངོས་པོའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །འགྱུར་བའི་འགྱུར་བར་འགྱུར་བའང་མེད། །མི་འགྱུར་བ་ཡི་མི་འགྱུར་མེད། །ཅེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་ཤིང་། །ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཀྱང་། ཤེར་ཕྱིན་སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ ཞེས་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་མཐོང་། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་དང་། བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་དབུ་མ་བདེན་ཆུང་ལས། རྟོག
Chinese
无有转变。一切皆空无有烦恼。言语道断贪欲的，束缚摧毁者，众生的明灯。亦非意识之行境。无有烦恼且脱离二元。胜义谛请赐予解脱。顶礼无迁变之彼性。何时触及彼性时，一切思念皆不可思。何时思念不可思时，彼时将变得不可思议。众生如何不可思，不可思如何是胜者。何故离思之佛陀，善说此思念。于彼不可思之心中，远离一切思念之行境。种种虚妄分别，无有虚妄分别。无有贪执，乃大乐。乃一切相之殊胜。超越一切根识，无有相状。亦是实有与非实有之自性。然已舍弃实有与非实有之分别。因非物质故，乃自性觉。非是知识，亦非见者。因无色故，无处可住。因无有转变故，彼乃恒常。如是说。于手印中云：不应观为胜义谛。非观亦非非观，二者皆非。自性所证乃寂静之胜者。实有与非实有，令其灭尽。此乃伟大之彼性胜者。实有与非实有之自性寂静。如是说。于《喜金刚》中云：自性觉乃清净之自性。清净非由他者解脱。如是说。于《时轮金刚》中云：增长之增长亦无有转变。衰损之衰损亦无有。隐没之隐没亦无有。生起之生起亦无有。极明之极明亦无有。覆盖之覆盖亦无有。出生之出生亦无有转变。死亡之死亡亦无有。解脱之解脱亦无有转变。不住留之不住留亦无有。无事物之无事物亦无有。事物之事物自性亦无有。转变之转变亦无有转变。不转变之不转变亦无有。如是等等宣说了无量。于甚深之经藏中亦如是说。于《般若波罗蜜多摄颂》中云：众生言说见虚空，当细察虚空如何见。谁如是见，彼见一切法。见者无法以他喻诠释。如是等等出现。于论典中，于《中观小真实论》中：
English
Without change. All is empty, without afflictions. Beyond words, of craving, The destroyer of bonds, the lamp of beings. Also not the realm of mind. Without afflictions and liberated from duality. Supreme meaning, grant liberation. I prostrate to that unchanging nature. When one touches that nature, All thoughts are unthinkable. When thinking is unthinkable, Then it becomes inconceivable. How beings are unthinkable, How the unthinkable is the Victorious One. Therefore, the Buddha who is beyond thought, Has well explained this thought. In that unthinkable mind, Separated from the path of all thoughts. Various imputations, without imputations. Without attachment, it is great bliss. It is the supreme of all aspects. Transcending all senses, without form. Also the nature of real and unreal. But has abandoned the distinction between real and unreal. Because it is not material, it is self-awareness. It is not knowledge, nor is it a seer. Because it is formless, it does not dwell anywhere. Because it is without change, it is constant. Thus it is said. In the Handprint it is said: It should not be viewed as the ultimate truth. Neither viewing nor non-viewing, neither of the two. Self-awareness is the supreme peace. Real and unreal, causing them to cease. This is the great supreme nature. The nature of real and unreal is peace. Thus it is said. In the Hevajra it is said: Self-awareness is the nature of purity. Purity is not liberated by another. Thus it is said. In the Kalachakra it is said: There is no change in the increase of increase. There is also no decrease in the decrease. There is no disappearance of disappearance. There is no arising of arising. There is no extreme clarity of extreme clarity. There is also no covering of covering. There is no becoming of becoming. There is also no dying of dying. There is also no becoming of liberation. There is no non-dwelling of non-dwelling. There is no non-thing of non-thing. There is also no nature of thing of thing. There is no change in the change of change. There is no non-change in the non-change. Thus, countless things are spoken. In the profound sutras also, it is said. In the Perfection of Wisdom Collection it is said: Beings say they see the sky, Consider carefully how the sky is seen. Whoever sees it in that way sees all dharmas. The seer cannot be explained by another example. Thus it appears and so on. In the treatises also, in the Small Truth of Madhyamaka:
Tibetan
་མེད་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་པས་ན། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས། །མ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་མཐོང་བར། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ།། ༈ །།གཉིས་པ་གཞི་རྩ་གཅོད་པ་ནི། །ཡུལ་ལ་བལྟས་པས་ཡུལ་མེད་སེམས་སུ་མཐོང་། །སེམས་ལ་བལྟས་པས་སེམས་མེད་ངོ་བོས་སྟོང ། །གཉིས་ལ་བལྟས་པས་གཉིས་འཛིན་རང་སར་གྲོལ། །འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་ཤོག །ཅེས་པའོ། །དེའང་ཡུལ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་རྣམས་ཏེ་གང་ཤར་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་བལྟས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པས་བསྒོམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་གནས་ཡུལ་རྣམས་རང་ངོ་མ་གྲུབ་པ་སེམས་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཐུས་སེམས་ཀྱང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྣང་སེམས་གཉི་ག་རོ་མཉམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཐུས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་གཞི་མེད་དུ་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག་པའོ། །འདི་སྐབས་ཁྲིད་རིམ་རྣམས་ལས། སྣང་བ་སེམས། སེམས་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ། ལྷུན་གྲུབ་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པའི་རྣམ་བཞག་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་མན་ངག་གིས་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཀྱང་ཕྱི་ནས་གཞི་རྩ་གཅོད་པའི་མན་ངག་གིས་ངོ་མ་སྤྲད་ན་ངེས་ཤེས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གདམས་ངག་གི་གཙོ་བོ་སེམས་འཚོལ་གྱི་སྐོར་སོགས་ལ་བོད་ཁ་ཅིག་ བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་བྱེད་མོད་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོས་པའི་རྫོབ་ཐམས་ཅད་སྐྱེལ་བར་ཟད་དེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་སེམས་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ནང་ནའང་མེད། ཕྱི་རོལ་ནའང་མེད། གཉི་གའི་བར་ནའང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་དང་། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་སེམས་འཚོལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟར་འཚོལ་བའི་ཐབས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཤིང་མཐར། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་
Chinese
以无有之方式观察，便安立证悟空性之名。未见即见，乃甚深经中所说。如是等等无边宣说。 第二，斩断根基： 观外境时，见无境之心； 观自心时，心无自性空； 观二者时，二取自然解脱。 愿能证悟光明心之实相！ 是说，外境即色、声、香、味、触、法等，于任何显现之景象上观察而安住，则由修生之智慧，能见所缘境皆无自性，唯是心而已。 如是，观自心之自性而安住之威力，亦能了悟心亦无基无根。显现与心二者味如一而安住之威力，能使能取所取之二取，于无基之中自然解脱。是故，依靠如是之方便，愿能生起远离自性之垢染，如实证悟光明心之实相之胜观智慧。此时，于诸窍诀次第中，有将显现认作心，心认作空性，空性认作任运成就，任运成就认作自然解脱之安立。先前虽以十一意念等窍诀了悟实相，然若之后未以斩断根基之窍诀指示，则不能获得定解之故。如是，对于决定之口诀之主要部分，寻心之类等，有些藏人 虽作嘲笑之处，然仅是耗尽自己所有之闻思之虚妄而已。《现观庄严论》中云：“菩提与一切智，当于自心而寻觅。何以故？心性本自清净，不在内，不在外，二者之间亦不可得。”又云：“具种姓之男女，若欲圆满了知菩提，当寻觅自心。”等等，广说寻心之理由，如何寻觅之方法等，最终云：“秘密主，此乃菩萨之菩提心，种种”，
English
By examining in the manner of non-existence, the name of seeing emptiness is established. Seeing that which is unseen, is taught in the sutras of profound depth. Thus and so forth, it is taught limitlessly. Secondly, severing the root: By looking at objects, one sees mind without objects; By looking at mind, mind is empty of essence; By looking at both, dualistic grasping dissolves on its own. May I realize the nature of the clear light mind! That is to say, objects are forms, sounds, smells, tastes, textures, and dharmas, and by looking at those appearances that arise and remaining in equanimity, the wisdom that arises from meditation will cause one to see that the objects of abiding do not have their own essence, but are merely mind. Likewise, by looking at the essence of mind itself and remaining in equanimity, one will realize that mind is without foundation or root. By remaining in equanimity with the taste of appearance and mind as one, the grasping of subject and object will dissolve on its own in the absence of a foundation. Therefore, by relying on such a method, may the wisdom of insight arise that realizes the nature of the clear light mind as it is, free from obscurations by its very nature. In this case, in the various stages of instruction, there is the establishment of introducing appearances as mind, mind as emptiness, emptiness as spontaneously present, and spontaneously present as naturally liberated. Although one may have realized the nature of reality through the eleven mental engagements and other instructions, if one is not introduced to it later by the instruction of severing the root, one will not gain certainty. Thus, some Tibetans may make the search for mind and other such things, which are the main parts of the decisive instructions, a laughing matter, but they are merely exhausting all of their own false learning. The Manifestation of Enlightenment states: "Enlightenment and omniscience should be sought entirely from one's own mind. Why is that? Because that mind is completely pure by its very nature; it is not inside, it is not outside, nor is it perceived between the two." And: "Sons or daughters of good family who wish to fully understand enlightenment should seek their own mind." And so forth, it is extensively taught the reasons why one should search for mind, the methods of how to search, and so on, and finally: "Lord of Secrets, this is the mind of enlightenment of the bodhisattvas, in various ways."