Tibetan
་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུས། །ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། སེམས་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས། །བདག་ཏུ་འཛིན་ལས་འཁོར་བ་སྟེ། །སོ་སོར་རིག་ན་དེ་ཉིད་དེ། །འདོད་ཆགས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདས། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཟད་པ་དང་། །དེ་དག་འགགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སེམས་འགྲེལ་ལས། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་། མདའ་བསྣུན་ཞབས་ཀྱིས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལས་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་མཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། ༈ །གཉིས་པ་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཙམ་པོ་ལ་གནས་ནས་ནི། །སྐལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ ཡང་སྤང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདི་ནི་སེམས་སུ་གྲུབ། །རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། །ད་ནི་དེ་ཉིད་བཤད་བྱ་སྟེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པས་བསྟན་པར་གང་མཛད་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ནི། །སྤང་པའི་ཕྱིར་ཡིན་དེ་ཉིད་མིན། །ཀུན་བརྟགས་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་འདི་ནི། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡི། །ངོ་བོ་སེམས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན། ཐེག་ཆེན་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད། །སེམས་ནི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་མདོར་བསྡུས་གསུངས། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས། །དེ་ནས་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །བློ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས། །དེ་མི་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཏན་བྲལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་བ་དང་། ཡིན་མིན་གྱི་མཐའ་སྤོང་བའོ།། ༈ །།དང་པོ་ནི། ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྒྱལ་བས་ཀྱང་མ་གཟིགས། །མེད་པ་མ་ཡིན་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི། །འགལ་འདུ་ུམ་ཡིན་ཟུང་འཇུག་དབུ་མའི་ལམ། །མཐའ་བྲལ་སེམས་ཀྱི་
Chinese
的心。显现为有意义的事物。像这样， 龙树论师在《法界赞》中说：心性被视为两种，即世间和超世间。执着于自我就产生轮回，分别认识到这一点就是涅槃。贪欲止息即涅槃，嗔恨和愚痴止息，以及这些止息即是佛陀，是所有众生的皈依处。像这样说。在《心性释》中说：与能取和所取的自性，与识是不同的，外境事物什么也没有。像这样。达努扎巴说：唯一的心是万物的种子，从中产生轮回和涅槃，给予所欲之果，向如意宝般的心顶礼。像这样说了等等，无边无际。第二，确定心性无自性。在《菩提心释》中说：安住于唯心者，大福德者也应舍弃它。对于说有识者来说，各种各样的这些都成立为心。什么是识的自性呢？现在就应当解说它。世尊所说的一切唯心，是为了消除孩子们的恐惧，而不是它本身。遍计所执和依他起，以及圆成实性，这都是空性的唯一自性，是安立在心上的。对于具有大乘喜悦自性者来说，法无我与平等性。心从本初就没有产生，佛陀简略地说了。像这样。在《经庄严论》中说：以智慧了知没有心之外的事物，然后证悟心也是不存在的。有智慧者了知二者都不存在，不住于法界中。如是说，虽然了知轮回和涅槃的一切法都是心，但如果不能证悟心本身是无基无根，超越一切边际的空性，就不能彻底断除执着法之我，因此必须了知心的自性。这有二：断除有无的边，和断除是与非的边。第一：不是有，胜者也没有见到；不是无，是轮回和涅槃的一切基础；不是矛盾，是双运中观之道；是远离边的心。
English
of the mind. It thoroughly arises as meaningful things. Like this, Master Nagarjuna said in the "Praise of Dharmadhatu": Mind-essence is seen as two kinds, namely, worldly and transworldly. From clinging to self arises samsara, recognizing this separately is nirvana. With the exhaustion of desire, there is nirvana; with the exhaustion of hatred and delusion, and the cessation of these, is Buddhahood itself, the refuge of all beings. Like this it is said. In the "Explanation of Mind," it says: With the nature of the grasped and the grasper, it is different from consciousness; there is nothing at all of external objects. Like this. Danu Zhaba said: The single mind is the seed of all things, from which arise samsara and nirvana, giving the desired fruit; I prostrate to the mind like a wish-fulfilling jewel. Like this it is said, and so on, endlessly. Second, establishing that the mind is without inherent existence. In the "Bodhi Mind Explanation," it says: Abiding in the Mind-Only, even great fortunate ones should abandon it. To those who speak of consciousness, these various things are established as mind. What is the nature of consciousness? Now that itself should be explained. Whatever the Subduer taught as "all these are Mind-Only," it is for the sake of dispelling the fear of children, not that itself. The completely imputed and the dependent, and the thoroughly established, these are the single nature of emptiness, imputed upon the mind. For those with the nature of great vehicle joy, the selflessness of phenomena is equality. The mind is unborn from the beginning, the Buddha spoke concisely. Like this. In the "Ornament of the Sutras," it says: Having known with intelligence that there is nothing other than mind, then one realizes that mind itself is also non-existent. Having known with intelligence that both do not exist, that non-existence abides in the realm of phenomena. As it is said, although knowing that all phenomena of samsara and nirvana are mind, if one does not realize that mind itself is without basis, without root, and the emptiness that transcends all extremes, one cannot completely sever the clinging to the self of phenomena, therefore it is necessary to know the nature of mind. There are two aspects to this: abandoning the extreme of existence and non-existence, and abandoning the extreme of is and is not. First: It is not existent, even the Victorious Ones have not seen it; it is not non-existent, it is the basis of all samsara and nirvana; it is not contradictory, it is the path of union, the Middle Way; it is the mind free from extremes.
Tibetan
ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤོག །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། །དེའི་རྐང་པ་དང་པོའི་དོན་ནི། འོ་ན་དག་པའི་སེམས་སྔར་བཤད་པ་དེ་ངེས་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བདེན་རྫུན་གང་གི་ངོར་ཡང་མེད་དེ། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། སེམས་མེད་ཙམ་པོའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཚད་དང་གཞལ་དང་གཉི་ག་མེད། །ཅེས་དང་། འོད་སྲུང་གི་མདོར། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ནང་ནའང་མེད། །ཕྱི་ རོལ་ནའང་མེད། གཉི་གའི་བར་ནའང་མི་དམིགས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ། བརྟེན་དུ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་ལས་སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སེམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་དང་། ཇི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རམ། ཁ་དོག་ཏུའམ། དབྱིབས་སུའམ། ཡུལ་དུའམ། གཟུགས་སུའམ། ཚོར་བར་རམ། འདུ་ཤེས་སུའམ། འདུ་བྱེད་དུའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་རམ། བདག་ཏུའམ། བདག་གིར་རམ། གཟུང་བར་རམ། འཛིན་པར་རམ། དག་པར་རམ། མ་དག་པར་རམ། ཁམས་ སུའམ། སྐྱེ་མཆེད་དུའམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་ཆོས་སྣང་བའི་ཚུལ་དང་པོ་སྟེ། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་རང་རིག་རང་གསལ་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་མཚན་མར་གྱུར་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གཟིགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་དང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ལ་རིག་པ་དང་གསལ་བར་བརྗོད་པའི་གནད་གསང་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་སོགས་དང་རིགས་འགྲེ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་རང་གིས་རང་རིག་པ་སོགས་ཀྱང་འགལ་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། ཇི་ལྟར་རལ་གྲིས་རང་སོ་དང་། །ཇི་ལྟར་སོར
Chinese
愿能证悟法性！如是宣说。其第一句的意义是：那么，先前所说的清净心，是否必定真实成立存在呢？岂止是真实成立存在，在真假任何一方也不存在，因为诸佛以其遍视的智慧也未曾见到。如《宝积经》云：心之无有亦非有，量与衡量二者无。又如《持世经》云：持世，心于内亦无，于外亦无，二者之间亦不可得。持世，心是不可考察、不可指示、不可依赖、无显现、无分别、无住处。持世，心是诸佛也未见、不见、将不见。又如《母经》云：心即非心，心之自性乃光明。又如《现观庄严续》云：秘密主，心为如来所未见、不见、将不见。如是，当如何完全了知自心？譬如，于形色，或颜色，或形状，或处所，或事物，或感受，或概念，或行，或识，或我，或我所，或所取，或能取，或清净，或不清净，或界，或处，于一切形态之中，即便完全寻觅也无法找到。秘密主，此乃菩提萨埵之菩提心，名为清净心之门，是法显现之门，是法显现之第一种方式。等等，广为宣说之故。因此，诸佛所说之如实见证法界，以及所说之心自知自明，这些都是指法界远离一切戏论之边，对于微尘般的事物也未见，而称之为大智慧之见，必须了知远离能知所知、能明所明之关键秘密，不应与世间人的见闻等同类比。否则，自知等也将相违，如《楞伽经》云：如剑不能自割，如指
English
May I realize the nature of reality! Thus it is taught. The meaning of its first line is: Well, is the pure mind previously mentioned necessarily truly established as existent? Not to mention being truly established as existent, it does not exist in terms of either truth or falsehood, because even the wisdom of all the Buddhas who see everything has not seen it. As it says in the *Heap of Jewels Sutra*: "The mere absence of mind is also not existent; there is neither measure nor measurement." And in the *Akshobhya Sutra*: "Akshobhya, the mind is not in the inside, nor is it in the outside, nor is it perceived between the two. Akshobhya, the mind is unexaminable, unshowable, unsupportable, unmanifest, undiscriminating, and unlocalized. Akshobhya, the mind is unseen, is not seen, and will not be seen even by all the Buddhas." And as it says in the *Mother Sutra*: "Mind is no-mind; the nature of mind is luminosity." And as it says in the *Tantra of Manifest Enlightenment of Vairocana*: "Lord of Secrets, the mind is unseen, is not seen, and will not be seen by the Tathagatas." How should one fully know one's own mind? It is like this: whether in form, or color, or shape, or place, or object, or feeling, or concept, or formation, or consciousness, or self, or what belongs to self, or what is grasped, or what grasps, or purity, or impurity, or element, or source, even if one searches completely among all forms, it cannot be found. Lord of Secrets, this is the Bodhicitta of the Bodhisattva, called the door of the pure mind of enlightenment, the door of the appearance of phenomena, the first way of the appearance of phenomena. And so on, because it is extensively taught. Therefore, what the Buddhas said about seeing the nature of reality as it is, and what they said about the mind being self-knowing and self-illuminating, all refer to the fact that the nature of reality is free from all extremes of elaboration, and that even a particle is not seen, which is called the great vision of wisdom, and that it is necessary to know the key secret of calling knowledge and clarity what is free from the knowable and the knower, the illuminable and the illuminator, and it should not be compared to the seeing and hearing of worldly people. Otherwise, self-knowing, etc., would also be contradictory, as it says in the *Lankavatara Sutra*: "Just as a sword cannot cut itself, just as a finger"